به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، قانون کارشناسان رسمی دادگستری به منظور سازماندهی و نظارت بر فعالیتهای کارشناسان رسمی در سیستم قضائی جمهوری اسلامی ایران تصویب شده است. هدف این قانون، تأمین عدالت و دقت در فرآیند کارشناسی و ارائه خدمات فنی و تخصصی به مراجع قضائی، دولتی و خصوصی است. این قانون به وضوح شرح میدهد که مسئولیتها، وظایف، اختیارات، و نحوه نظارت بر کارشناسان رسمی چگونه باید سازماندهی شود تا فرآیندهای قانونی به نحو صحیح و حرفهای پیش بروند. از آنجا که کارشناسان رسمی نقش حیاتی در تشخیص و تحلیل مسائل فنی، حقوقی و علمی دارند، تنظیم مقررات دقیق و شفاف برای تضمین کیفیت خدمات آنها و رعایت اصول اخلاقی در این حوزه ضروری است.
این متن قوانین و مقرراتی را که در زمینه فعالیتهای کارشناسی رسمی دادگستری وجود دارد، معرفی میکند و به تشریح ساختار سازمانی، وظایف اعضای مختلف کانونهای کارشناسان، نحوه انتخاب و نظارت بر اعضای این کانونها، و اصول کلی مربوط به اخلاق حرفهای و مسئولیتهای قانونی کارشناسان پرداخته است.
ماده 1 ـ کانونهای کارشناسان رسمی دادگستری در مراکز استانها که مطابق این قانون تشکیل میگردند، به عنوان «کانون استان» شناخته میشوند و دارای شخصیت حقوقی مستقل غیردولتی، غیرانتفاعی و غیرسیاسی میباشند.
ماده 2 ـ کانون استان در مراکز استانها با وجود حداقل سی نفر کارشناس رسمی مقیم تشکیل میگردد و تا زمانی که در مرکز استانی کانون مستقل تشکیل نگردیده است، کارشناسان رسمی آن استان عضو نزدیکترین کانون به آن استان خواهند بود.
ماده 3 ـ شورای عالی کارشناسان متشکل از هجده نفر عضو به انتخاب کارشناسان کل کشور به تناسب تعداد کارشناسان عضو هر کانون در تهران تشکیل میگردد. اعضای شورای عالی کارشناسان باید دارای شرایط موضوع ماده (15) این قانون باشند و نحوه انتخاب آنان بر اساس آییننامه این قانون خواهد بود.
تبصره 1 ـ مدت عضویت در شورای عالی کارشناسان چهار سال میباشد و انتخاب مجدد برای یک دوره دیگر بلامانع است.
تبصره 2 ـ منتخبین موضوع این ماده از بین خود یک نفر به عنوان رئیس، یک نفر نایب رئیس، یک نفر خزانهدار، یک نفر کارپرداز، دو نفر منشی و دو نفر بازرس با اکثریت آرا انتخاب مینمایند. شورای مذکور تا انتخاب اعضای جدید کماکان عهدهدار وظایف مقرر میباشند.
ماده 4 ـ اهداف هر کانون به شرح زیر است:
الف ـ ایجاد زمینه لازم برای تشکل و جذب نیروهای متخصص و متعهد به منظور ارائه خدمات کارشناسی و تلاش در جهت تأمین و تعمیم عدالت در امور مربوطه.
ب ـ فراهم آوردن موجبات تعالی علمی و تجربی کارشناسان عضو.
ج ـ تنظیم و اداره امور کارشناسان عضو در کارهای مربوط به کارشناسی در حدود مقررات.
د ـ نظارت مستمر بر نحوه عمل و رفتار کارشناسان عضو جهت حصول اطمینان از حسن جریان امور کارشناسی.
هـ ـ ایجاد ارتباط و مبادله اطلاعات تخصصی و فنی بین کارشناسان عضو از طریق شورای عالی کارشناسان با مؤسسات مشابه در سایر کشورها با رعایت مقررات موضوعه.
ماده 5 ـ ارکان هر کانون به شرح زیر است:
الف ـ مجمع عمومی
ب ـ هیأت مدیره
ج ـ بازرسان
د ـ دادسرا و دادگاه انتظامی
ماده 6 ـ مجامع عمومی عادی و فوقالعاده هر کانون از کارشناسان رسمی عضو آن کانون که پروانه کارشناسی آنان دارای اعتبار بوده و در حال تعلیق نباشند به شرح ذیل تشکیل میشوند:
الف ـ مجمع عمومی عادی سالانه در سه ماه اول هر سال به دعوت هیأت مدیره تشکیل و با حضور نصف به علاوه یک کارشناسان رسمی عضو کانون رسمیت خواهد یافت. در صورتی که در جلسه اول نصاب مزبور حاصل نشود، به دعوت هیأت مدیره، جلسه تجدید و با حضور حداقل یکسوم اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیمات مجمع با اکثریت آرا اعضای حاضر در جلسه معتبر خواهد بود.
ب ـ مجمع عمومی عادی یا فوقالعاده دارای هیأت رئیسهای مرکب از یک نفر رئیس و دو نفر منشی خواهد بود که از بین اعضای حاضر در جلسه مجمع و توسط اعضای یاد شده تعیین میشوند. برای نظارت در اخذ رأی و قرائت آراء پنج نفر به عنوان هیأت نظارت از بین اعضای حاضر در مجمع توسط مجمع انتخاب خواهند شد.
تبصره 1 ـ در صورت عدم دعوت هیأت مدیره برای تشکیل مجمع عمومی عادی در موعد مقرر، جلسه مجمع عمومی فوقالعاده به دعوت بازرسان هر کانون یا یکدهم کارشناسان رسمی عضو در کانون و یا یکپنجم کارشناسان رسمی عضو در کانونهای دیگر تشکیل خواهد شد.
تبصره 2 ـ نحوه تشکیل و اداره جلسات مجامع عمومی عادی و فوقالعاده، چگونگی نظارت بر انتخابات توسط هیأت نظارت، شیوه برگزاری انتخابات اعضای هیأت مدیره و بازرسان و دادستان انتظامی در آییننامه اجرایی این قانون مشخص خواهد شد.
ماده 7 ـ وظایف و اختیارات شورای عالی کارشناسان به قرار زیر است:
الف ـ اقدامات لازم برای ارتقاء سطح خدمات کارشناسی در سراسر کشور از طریق سیاستگذاری، برگزاری دورههای آموزشی، بازآموزی، گردهمایی، هماندیشی و همچنین برگزاری آزمون سالیانه بر اساس نیاز مناطق کشور و تدوین مقررات مربوط به رشتهها و گروههای مختلف کارشناسی.
ب ـ تدوین مقررات و ضوابط صلاحیت علمی و فنی متقاضیان کارشناسی و نیز ضوابط ارتقاء صلاحیت عملی، جغرافیایی و نقل و انتقال کارشناسان رسمی برابر مقررات این قانون.
ج ـ تدوین نظامنامههای مربوط به تشکیل و شرح وظایف کمیسیونهای مشورتی علمی و فنی و سایر کمیسیونهای خاص.
د ـ تعیین تعرفه عضویت و پیشنهاد حقالزحمه کارشناسی جهت ارائه به مراجع ذیربط.
هـ ـ بررسی و تصویب یا رد پیشنهادات کانونها در محدوده ضوابط و مقررات.
و ـ تدوین و تصویب نظامنامههای مالی، معاملاتی و استخدامی کانونها.
ز ـ تدوین و بازنگری در ضوابط و روشهای کارشناسی و اظهارنظر در خصوص استعلامها و ارائه رویه واحد در امور کارشناسان.
ح ـ نظارت بر حسن انجام انتخابات کانونها در حوزههای انتخابات استانی با رعایت مقررات مربوطه.
ط ـ نظارت بر اجرای مقررات توسط ارکان هر کانون و اعلام تخلفات آنان به مراجع ذیربط.
ی ـ تعیین نماینده جهت شرکت در مجامع بینالمللی و مجامع داخلی از قبیل قانونگذاری، اجرایی و قضائی.
ک ـ صدور احکام انتصاب اعضای هیأت مدیره، رؤسا و دادستانهای انتظامی هر کانون.
ل ـ انجام سایر وظایف مقرر در قوانین و مقررات.
تبصره 1 ـ نحوه تشکیل جلسات و اتخاذ تصمیم طبق آییننامه اجرایی این قانون میباشد.
تبصره 2 ـ تصمیمات شورای عالی کارشناسان در حدود مقررات این قانون برای کلیه کانونهای کشور لازمالاجرا میباشد.
تبصره 3 ـ شورای عالی کارشناسان میتواند با توجه به شرایط، قسمتی از اختیارات خود را به کمیسیونهای وابسته و یا کانونهای مستقل استان مربوط تفویض نماید.
