به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از شرق، رسانه های اسرائیل از امضای قراردادی مخفیانه میان کابینه نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل و دولت لبنان برای انتقال گاز خبر می دهند؛ توافقی که با گزارش های روزنامه های اسرائیل علنی شده است. لبنان در ماه های گذشته با بحران کمبود سوخت روبه رو بوده و این موضوع در کنار کمبود برق، بحران سیاسی و اقتصادی این کشور را شدت بخشیده است و اکنون اسرائیل با میانجیگری ایالات متحده قراردادی محرمانه برای ارسال گاز طبیعی به این کشور امضا کرده است.
این در حالی است که اسرائیل و لبنان رسما دشمن یکدیگر محسوب می شوند و چنین توافقی امری بی سابقه به شمار می آید. بر اساس گزارش «جروزالم پست»، یائیر لاپید وزیر خارجه اسرائیل، این توافق را پنجشنبه گذشته با میانجیگری «آموس هاچستین» یک مقام ارشد دولت جو بایدن و همچنین با حضور مشاور ارشد امنیت انرژی دولت آمریکا امضا کرده است.
«آموس هاچستین» که نام او به عنوان عامل نهایی کردن این توافق محرمانه عنوان شده، نماینده آمریکا در مذاکرات تعیین مرزهای میان لبنان و اسرائیل است. این مذاکرات از آخرین ماه های دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری سابق آغاز شد اما در ماه های اخیر خبری از ادامه آن منتشر نشده بود. از طرف دیگر روسیه نیز در این همکاری مشارکت داشته و ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری این کشور که مهم ترین حامی حکومت بشار اسد در سوریه به شمار می رود و هم زمان با اسرائیل هم مناسبات نزدیکی دارد، از دستیابی به چنین توافقی حمایت کرده است. به نوشته رسانه های اسرائیلی یکی از مهم ترین انگیزه های کابینه بنت برای امضای چنین قراردادی این است که برای لبنانی ها جایگزینی برای واردکردن سوخت از ایران فراهم شود و ایران به عنوان حامی اصلی حزب الله لبنان را از نقش آفرینی در حوزه واردات سوخت به لبنان بیرون نگه دارد.
در ماه های گذشته و به درخواست سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب الله لبنان، ایران کشتی های حامل سوخت را از طریق بندری در سوریه برای لبنان ارسال کرد و همان زمان مقام های اسرائیلی اعلام کردند برای کاهش نقش آفرینی ایران در لبنان آماده کمک به لبنان هستند. با این حال این نگرانی مطرح شده که حزب الله لبنان و حکومت سوریه هم از این قرارداد بهره مند شوند. بر اساس این قرارداد، اسرائیل گاز استخراج شده از میدان گازی «لویاتان» در نزدیکی با لبنان را ابتدا به اردن و سپس از طریق سوریه، به لبنان خواهد فرستاد. اردن و سوریه پیش از این توافقی برای انتقال گاز از مصر از طریق اردن به سوریه و سپس لبنان امضا کرده بودند. اما این نخستین بار است که نام اسرائیل به عنوان یکی از منابع تأمین کننده گاز برای لبنان، از طریق همکاری اردن و سوریه، مطرح می شود. در ماه آگوست دولت های مصر، اردن، سوریه و لبنان توافق کرده بودند که برای کاهش بحران شدید انرژی در لبنان، گاز طبیعی مصر از طریق اردن و سوریه به آن کشور منتقل شود.
این طرح بخشی از اقدامات مورد حمایت آمریکا برای کاهش بحران انرژی در لبنان است. مسیر مورد استفاده برای انتقال گاز حدود ۲۰ سال پیش با نام «خط لوله عربی» احداث شده است. حوزه گازی لویاتان که اسرائیل قرار است گاز آن را به لبنان ارسال کند، در آب های دریای مدیترانه، در بخش شمالی اسرائیل و نزدیک به بندر حیفا قرار گرفته و از حدود یک دهه پیش مورد بهره برداری اسرائیل قرار گرفته است. بر اساس اعلام کابینه بنت، گاز لویاتان و حوزه گازی «تامار» که نزدیک یکدیگر هستند، نه تنها برای تأمین نیاز گاز اسرائیل در درازمدت کافی است، بلکه اسرائیل قراردادهای متعددی با کشورهای همسایه و نیز اروپا برای صادرات گاز امضا کرده است.
معافیت از تحریم
پیش از این عنوان شده بود که صادرات گاز از مصر به لبنان به دلیل تحریم های آمریکا علیه بشار اسد در سوریه با موانعی روبه رو خواهد شد. دولت دمشق آمادگی خود برای مشارکت در این طرح را اعلام کرده و دولت لبنان نیز از واشنگتن خواسته بود تا برای اجرای این طرح، سوریه را از بخشی از تحریم ها معاف کند.
در همین ارتباط شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل اعلام کرده دولت جو بایدن، سوریه را که همچنان مورد تحریم ها بر اساس «قانون سزار» است، به خاطر همکاری در انتقال گاز اسرائیلی به لبنان، از بخشی از تحریم ها معاف کرده است. مقام های آمریکا، اسرائیل، لبنان، سوریه و همچنین حزب الله لبنان هنوز به این گزارش ها واکنش نشان نداده اند اما ولید فیاض وزیر انرژی در دولت لبنان در روزهای گذشته و بدون اشاره به اسرائیل گفته بود لبنان روی انتقال گاز مصر به لبنان از طریق اردن و سوریه، حساب ویژه ای باز کرده است.
او ابراز امیدواری کرد که از این طریق گاز مورد نیاز برای تولید ۴۵۰ مگاوات برق در یکی از نیروگاه های شمال لبنان را هم دریافت کند؛ «این امکان نیز وجود دارد که پس از تعمیر بخشی از شبکه انتقال برق که در طول جنگ آسیب دیده است، بتوانیم از طریق خاک سوریه از اردن نیز برق وارد کنیم». دولت آمریکا هم اخیرا اعلام کرد از طریق مذاکره با مصر و اردن و بانک جهانی تلاش می کند برای بحران انرژی در لبنان راه حلی پیدا کند. «عبدالله بوحبیب» وزیر خارجه لبنان نیز گفته بود آمریکا به مصر اطمینان داده است که لبنان را با هدف تأمین سوخت و گاز، از بخشی از تحریم ها معاف می کند.
لبنان در سال های اخیر در سخت ترین بحران اقتصادی خود قرار دارد و این وضعیت بعد از انفجار مرگ بار در بندر بیروت در آگوست 2020 و سپس همه گیری کرونا تشدید شده است. به دلیل کاهش شدید سوخت وارداتی و بحران انرژی در لبنان، زندگی روزمره مردم و فعالیت های اقتصادی در این کشور فلج شده است.
ناتوانی لبنان در تأمین انرژی مورد نیاز یکی از پیامدهای بحران اقتصادی است که به دلیل اختلافات سیاسی گروه های رقیب و ناکارآمدی سیاست مداران لبنان تشدید شده است. نرخ تورم و بی کاری در لبنان در سال های اخیر به شدت افزایش یافته و پوند لبنان حدود ۹۰ درصد از ارزش خود را از دست داده است.
