چشمه بل، یکی از جاذبه های حیرت انگیز ایران به حساب می آید که در منطقه اورامانات کردستان واقع است. چشمه کانی بل که حجم آب حیرت انگیزی دارد در نزدیکی روستای ناو و هجیج واقع است و به رودخانه سیروان می ریزد. این چشمه از ارتفاعات کوهستان تخت تغذیه می شود و بسیار پر خروش است. چشمه و رود بل با 15 متر طول، به عنوان “کوتاه ترین رودخانه دنیا” شناخته شده است . این چشمه که در محل و زبان کردی به نام کانی بل معروف است و احتمالا نام خود را از خدای آب بابلیان باستان که بل نام داشت گرفته است، در دو کیلومتری هجیج و در فاصله کمی از رودخانه سیروان واقع شده و آب آن پس از خروج از دل کوه، تشکیل آبشاری پر خروش داده و به رودخانه میریزد.
محل خروج آب چشمه بل از دل کوه شباهت بسیاری به دهانه یک غار که به علت ریزش مسدود شده باشد، دارد. در گذشته استفاده از آب این چشمه علیرغم گوارایی و پر آبی آن (در بهار سالهای پر آب تا 4000 لیتر در ثانیه)، به علت فاصله کم آن با رودخانه سیروان مقدور نبوده و تنها به ساخت آسیابی بر آن خلاصه میشد. ولی در سالهای اخیر، 3 واحد تولید آب معدنی و یک مزرعه پرورش ماهیان سردآبی با استفاده از آب آن احداث شده اند. همچنین طرحی برای انتقال آب این چشمه برای مصارف آشامیدنی روستاهای اطراف در دست بررسی میباشد.
محققان چشمه بل را با قدمتی حدود 60 میلیون سال، مربوط به دوران کرتاسه می دانند. چشمه بل بزرگترین چشمه کارستی خاورمیانه است. کارست به معنای پدیده خوردگی و انحلال توده سنگ های کربناته است. طبق تحقیقات به عمل آمده، مشخص شده که آب معدنی کانی بل، از نظر ترکیبات شیمیایی بهترین کیفیت آب شرب را داراست. همچنین براساس آزمایشات انجام شده در این آب میزان عناصری که برای بدن ضرر دارد از جمله آرسنیک، نیترات، آمونیاک و … معادل صفر است.
پوشش گیاهی این چشمه دارای گیاهان آبزی مثل عدسک آبی یک ریشه، سرخس آبی و گیاهان کنار آبزی مانند علف هفت بند، غلات و گیاهان خشکی زی از قبیل بلوط، بومادران، گل گندم، شقایق وحشی و سبدر وحشتی است.
درختان بلوط و پسته وحشی زیبای خاصی به این منطقه داده است.
در این منطقه گیاهان دارویی زیاد وجود دارد.
از گونه های جانوری در این منطقه می توان به سنجاب ایراین که محل زندگی آن متین جنگل ، شورکودکی را نام برد.
حواشی رود سیروان بسیار زیبا و بستر و کناره های آن زیستگاه انواع پرندگان و ماهیان است که از لحاظ بهره برداری تفریحی و توریستی بسیار مناسب است. بهترین مسیر و چشم انداز برای دیدن عظمت و زیبائی سیروان فاصله بین روستاهای اسپریز تا هجیج است که به علت قرارگیری جاده شنی در راستای رودخانه دارای ایستگاه های مهم و ارزشمند بصری فوق العاده جهت فراغت، عکاسی و تصویر برداری است. رودخانه سیروان به علت خروشان بودن محل تمرین و مسابقات قایقرانان استان و حتی ملی و بین المللی است.
با ساخت سد داریان که هم اکنون در حال احداث است این چشمه در زیر بیش از صد متر آب دریاچه غرق شده و همه فواید اقتصادی، محیط زیستی و گردشگری خود را برای ابد از دست می دهد.
در کشور کم آبی مثل ایران که باید قدر آب های شرب با کیفیت را دانست و از آنها استفاده کرد، به هیچ وجه عاقلانه نیست که این چشمه را که مثل رودخانه از دل کوه می جوشد نابودکرده و در زیر میلیاردها آب دریاچه سد غرق کنیم.
اورامانات که منطقه ای وسیع در دل کوهستان های کردستان است، در غرب کردستان و هم مرز با کشور عراق بوده و کوه هایی بلند آنرا احاطه کرده و زندگی در دره های پر آب و سرسبز این منطقه جریان دارد.
این منطقه کوهستانی، دارای دره های پر پیچ و خم و عمیق و رود بار های بی شمار است. از مجموع آب این چشمه ها و رود بارها دو رودخانه سیروان و لیله شکل می گیرد که در نقطه ای به نام دروله در نزدیکی مرز ایران و عراق به هم می پیوندند. از میان این چشمه ها می توان چشمه بل را نام برد که پرآب ترین آنهاست و به سیروان می ریزد و از سویی رودی که از آن شکل گرفته کوتاهترین رود جهان است. می توانید در این مسیر از اورامانات تخت، بلبر، سلین، نوین، ناو، هجیج نیز دیدن کنید.
مهمترین مسیرهای اورامان، مسیرهایی هستند که در بین مریوان تا پاوه قرار گرفته اند . مسیری که از اورامان تخت می گذرد. مسیری که از گردنه ته ته و نوسود می گذرد و به پاوه می رسد. مسیری که از پاوه به سمت نودشه می رود، سه مسیر اصلی در این راه هستند.
برای اقامت شبانه، میتوانید هجیج را انتخاب کنید که از زیباترین روستاهای منطقه بشمار می رود. (به مدد معماری پله ای، طبیعت سبز و دریاچه ای که در کنار روستا ایجاد شده است.)
چشمه بل نیز در شمال غربی استان کرمانشاه به فاصله چهارده کیلومتری از شهر نودشه در کنار بقعه امامزاده ˈسید عبید اللهˈ (منتسب به برادر امام رضا (ع)) که در بین اهالی منطقه به ˈکوسه هجیجˈ شهرت دارد واقع شده است.
برای دسترسی به آبشار و سرچشمه بل می بایست به کرمانشاه و پاوه سفر کنید که دسترسی به آن از دو مسیر امکان پذیر است، یکی آن که وارد سنندج شوید و سپس به سمت مریوان رفته و از سه راه حزب الله و از مسیر دزلی به این منطقه برسید و دیگری از پاوه به روستای هجیج به آبشار برسید و در مسیر از دیدن جنگل های طبیعی بلوط لذت ببرید.
این چشمه که طبق بررسی های بعمل آمده چشمه آب معدنی است، در کنار شاخه اصلی رودخانه سیروان در دو کیلومتری روستای هجیج واقع شده است. چشمه بل در حدود 35 کیلومتری شمال شهر پاوه قرار دارد و جاده مریوان به پاوه از کنار آن می گذرد. بخشی از این جاده خاکی است اما در فصل زمستان کماکان باز است.
در حال حاضر جاده مذکور از شهر پاوه تا روستای ورا آسفالت بوده و بقیه آن در دست بهسازی است. طی این مسیر و دیدار از چشم اندازهای طبیعی بویژه بخش مهمی از رودخانه سیروان دیدنی و جذاب است. روستای نمونه گردشگری هجیج و مقبره “کوسه هجیج ” نیز در دو کیلومتری غرب چشمه قرار دارد.
برای مشاهده سایر مطالب گردشگری با ساعدنیوز همراه باشید.
