به گزارش سرویس دین و مذهب پایگاه خبری ساعدنیوز، شب نیمه شعبان از برترین شبها نزد پروردگار است و از لحاظ جایگاه معنوی بعد از شب قدر است. از مهمترین برکات این شب مبارک ولادت حضرت صاحب الزمان که در سال 255 هجری قمری است.
دعاهای متعدد و اعمال زیادی برای این شب شمرده شده است که خواندن آن فضیلت بسیاری به دنبال دارد. در این شب خداوند گناه بندگان را به کرم خود میبخشد و حاجت درخواست کنندگان را برآورده میکند. پس در این شبی که خداوند به ذات مقدس خود سوگند خورده که هیچ حاجتمندی را با دست خالی از درگاه خود برنمیگرداند، باید در دعا و نیایش کوتاهی نکرد و از فضیلت این شب بهرهمند شد. جایگاهی در بهشت به ذکر کنندگان و تسبیح گویان در شب نیمه شعبان وعده داده شده است.
در مورد دعای نیمه شعبان برای طول عمر در کتب ادعیه آمده است که اگر شخصی در شب نیمه شعبان این دعا را 21 مرتبه در بین نماز مغرب و عشاء بخواند، در حالیکه در این بین سخنی نگفته باشد، تا نیمه ماه شعبان سال آینده به اذن خدا، هیچ مکروهی بر وی وارد نشود و اگر عمر او تمام شده خداوند طول عمر او را بیشتر میکند.
اَلّلهُمَّ اِنَّکَ عَلیمٌ حَلیمٌ ذو اَنات وَ لا طاقَهَ لَنا بِحُکمِک یا اَللهُ یا اَللهُ یا اَلله، اَلاَمان اَلاَمان اَلاَمان مِنَ الطّاعونِ وَ الوَباء وَ مَوتِ الفُجأَه وَ سوءِ القَضاء وَ شِماتَهِ الاَعداء، رَبَّنا اکشِف عَنَّا العَذاب اِنّا موقِنون اِنّا مومنون بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرّاحِمین.
یکی از دعاهای شب نیمه شعبان برای حاجت نماز و دعای امام صادق (ع) است. شیخ طوسی در کتاب مصباح به نقل از ابویحیی آورده است که: از مولای خویش امام صادق (ع) سوال کردم: بهترین دعاها در شب نیمه شعبان کدام هستند؟ فرمود: هر زمان نماز عشا را ادا کردی، دو رکعت نماز به این ترتیب بجا بیاور،
سوره “حمد” و سوره “کافرون” را در رکعت اول بخوان
سوره “حمد” و سوره “توحید” را در رکعت دوم بخوان
و زمانیکه سلام دادی سی و سه مرتبه ذکر “سبحان الله”، سی و سه مرتبه ذکر “الحمدلله” و چهار مرتبه “الله اکبر” را بگو و سپس این دعا را بخوان:
یا مَنْ إِلَیهِ مَلْجَأُ الْعِبَادِ [یلْجَأُ الْعِبَادُ] فِی الْمُهِمَّاتِ وَ إِلَیهِ یفْزَعُ الْخَلْقُ فِی الْمُلِمَّاتِ
یا عَالِمَ الْجَهْرِ وَ الْخَفِیاتِ [وَ] یا مَنْ لا تَخْفَى عَلَیهِ خَوَاطِرُ الْأَوْهَامِ وَ تَصَرُّفُ الْخَطَرَاتِ
یا رَبَّ الْخَلائِقِ وَ الْبَرِیاتِ یا مَنْ بِیدِهِ مَلَکُوتُ الْأَرَضِینَ وَ السَّمَاوَاتِ
أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ أَمُتُّ إِلَیکَ بِلا إِلَهَ إِلّا أَنْتَ فَیا لا إِلَهَ إِلّا أَنْتَ اجْعَلْنِی فِی هَذِهِ اللَّیلَهِ مِمَّنْ نَظَرْتَ إِلَیهِ
فَرَحِمْتَهُ وَ سَمِعْتَ دُعَاءَهُ فَأَجَبْتَهُ وَ عَلِمْتَ اسْتِقَالَتَهُ فَأَقَلْتَهُ وَ تَجَاوَزْتَ عَنْ سَالِفِ خَطِیئَتِهِ وَ عَظِیمِ جَرِیرَتِهِ
فَقَدِ اسْتَجَرْتُ بِکَ مِنْ ذُنُوبِی وَ لَجَأْتُ إِلَیکَ فِی سَتْرِ عُیوبِی
اللَّهُمَّ فَجُدْ عَلَی بِکَرَمِکَ وَ احْطُطْ خَطَایای بِحِلْمِکَ وَ عَفْوِکَ وَ تَغَمَّدْنِی فِی هَذِهِ اللَّیلَهِ بِسَابِغِ کَرَامَتِکَ
وَ اجْعَلْنِی فِیهَا مِنْ أَوْلِیائِکَ الَّذِینَ اجْتَبَیتَهُمْ لِطَاعَتِکَ وَ اخْتَرْتَهُمْ لِعِبَادَتِکَ وَ جَعَلْتَهُمْ خَالِصَتَکَ وَ صَفْوَتَکَ.
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی مِمَّنْ سَعَدَ جَدُّهُ وَ تَوَفَّرَ مِنَ الْخَیرَاتِ حَظُّهُ وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ سَلِمَ فَنَعِمَ وَ فَازَ فَغَنِمَ
وَ اکْفِنِی شَرَّ مَا أَسْلَفْتُ وَ اعْصِمْنِی مِنَ الازْدِیادِ فِی مَعْصِیتِکَ وَ حَبِّبْ إِلَی طَاعَتَکَ وَ مَا یقَرِّبُنِی مِنْکَ
وَ یزْلِفُنِی عِنْدَکَ سَیدِی إِلَیکَ یلْجَأُ الْهَارِبُ وَ مِنْکَ یلْتَمِسُ الطَّالِبُ وَ عَلَى کَرَمِکَ یعَوِّلُ الْمُسْتَقِیلُ التَّائِبُ
أَدَّبْتَ عِبَادَکَ بِالتَّکَرُّمِ وَ أَنْتَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ وَ أَمَرْتَ بِالْعَفْوِ عِبَادَکَ وَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ
اللَّهُمَّ فَلا تَحْرِمْنِی مَا رَجَوْتُ مِنْ کَرَمِکَ وَ لا تُؤْیسْنِی مِنْ سَابِغِ نِعَمِکَ وَ لا تُخَیبْنِی مِنْ جَزِیلِ قِسَمِکَ
فِی هَذِهِ اللَّیلَهِ لِأَهْلِ طَاعَتِکَ وَ اجْعَلْنِی فِی جُنَّهٍ مِنْ شِرَارِ بَرِیتِکَ
رَبِّ إِنْ لَمْ أَکُنْ مِنْ أَهْلِ ذَلِکَ فَأَنْتَ أَهْلُ الْکَرَمِ وَ الْعَفْوِ وَ الْمَغْفِرَهِ
وَ جُدْ عَلَی بِمَا أَنْتَ أَهْلُهُ لا بِمَا أَسْتَحِقُّهُ فَقَدْ حَسُنَ ظَنِّی بِکَ وَ تَحَقَّقَ رَجَائِی لَکَ
وَ عَلِقَتْ نَفْسِی بِکَرَمِکَ فَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ وَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ
اللَّهُمَّ وَ اخْصُصْنِی مِنْ کَرَمِکَ بِجَزِیلِ قِسَمِکَ وَ أَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ
وَ اغْفِرْ لِی الذَّنْبَ الَّذِی یحْبِسُ عَلَی [عَنِّی ] الْخُلُقَ وَ یضَیقُ عَلَی الرِّزْقَ حَتَّى أَقُومَ بِصَالِحِ رِضَاکَ
وَ أَنْعَمَ بِجَزِیلِ عَطَائِکَ وَ أَسْعَدَ بِسَابِغِ نَعْمَائِکَ فَقَدْ لُذْتُ بِحَرَمِکَ وَ تَعَرَّضْتُ لِکَرَمِکَ
وَ اسْتَعَذْتُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ وَ بِحِلْمِکَ مِنْ غَضَبِکَ فَجُدْ بِمَا سَأَلْتُکَ وَ أَنِلْ مَا الْتَمَسْتُ مِنْکَ أَسْأَلُکَ بِکَ لا بِشَیءٍ هُوَ أَعْظَمُ مِنْکَ
سپس به سجده رفته و بیست مرتبه ذکر “یارب”؛ هفت مرتبه ذکر ” یا الله”، هفت مرتبه ذکر “لا حول و لا قوه الا بالله”، ده مرتبه ذکر “ماشآءَاللّهُ” و ده مرتبه ذکر “لا قُوّهَ اِلاّ بِاللّهِ” را میخوانی و سپس بر پیامبر و آل او صلوات میفرستی. سپس حاجت خود را از خدا میخواهی، انشاالله به فضل و کرم خود آن حاجت را روا میکند.
در کتب مذهبی سفارش اکیدی به انجام اعمال نیمه شعبان شده است که در ادامه به برخی از آنها میپردازیم:
غسل کردن در شب نیمه شعبان موجب از بین رفتن گناهان میشود
شب زنده داری و احیای این شب و گذراندن آن به دعا و اسغفار
زیارت امام حسین (ع) که از بهترین اعمال این شب است
خواندن دعایی که به منزله زیارت امام زمان (عج) است
اَللّهُمَّ بِحَقِّ لَیْلَتِنا (هذِهِ) وَ مَوْلُودِها
خدایا به حق این شبى که ما در آنیم و به حق آن کس که در آن به دنیا آمده
وَ حُجَّتِکَ وَ مَوْعُودِهَا الَّتى قَرَنْتَ اِلى فَضْلِها فَضْلاً فَتَمَّتْ کَلِمَتُکَ
و حجتت و موعود آن که همراه کردى به فضیلت این شب فضیلت دیگرى و بدین سبب تمام شد کلمه تو
صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِکَ وَلا مُعَقِّبَ لاِیاتِکَ نُورُکَ الْمُتَاَلِّقُ
به راستى و عدالت تغییر دهندهاى براى کلمات تو نیست و پس زنندهاى براى آیات تو نیست آن نور درخشانت
وَ ضِیاَّؤُکَ الْمُشْرِقُ وَ الْعَلَمُ النُّورُ فى طَخْیاَّءِ الدَّیْجُورِ الْغائِبُ
و آن روشنى فروزانت و آن نشانه نورانى در شب تاریک ظلمانى آن پنهان
الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَ کَرُمَ مَحْتِدُهُ وَالْمَلاَّئِکَهُ شُهَّدُهُ وَاللّهُ ناصِرُهُ
غایب از انظار که ولادتش بزرگ و کریم الاصل بود و فرشتگان گواهان اویند و خدا یاور
وَ مُؤَیِّدُهُ اِذا آنَ میعادُهُ وَالْمَلاَّئِکَهُ اَمْد ادُهُ سَیْفُ اللّهِ الَّذى لا یَنْبوُ
و کمک کار او است در آن هنگام که وعدهاش برسد و فرشتگان مددکارش باشند آن شمشیر برنده خدا که کُند نشود
وَ نُورُهُ الَّذى لا یَخْبوُ وَ ذوُالْحِلْمِ الَّذى لا یَصْبوُا مَدارُ الَّدهْرِ
و نور او که خاموش نگردد و بردبارى که کار بى رویه انجام ندهد چرخ روزگار به خاطر او گردش کند
وَ نَوامیسُ الْعَصْرِ و َوُلاهُ الاْمْرِ وَالْمُنَزَّلُ عَلَیْهِمْ ما یَتَنَزَّلُ فى لَیْلَهِ
و او و پدران معصومش نوامیس هر عصر و والیان امر خدایند در شب قدر آنچه نازل شود بر ایشان نازل گردد
الْقَدْرِ وَ اَصْحابُ الْحَشْرِ وَالنَّشْرِ تَراجِمَهُ وَحْیِهِ وَ وُلاهُ اَمْرِهِ وَ نَهْیِهِ
و آنهایند صاحبان حشر و نشر و مفسران وحى خدا و سرپرستان امر و نهى او
اَللّهُمَّ فَصَلِّ عَلى خاتِمِهْم وَ قآئِمِهِمُ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوالِمِهِمْ
خدایا پس درود فرست بر خاتم ایشان و قائمشان که در پس پرده است از عوالم آنها
اَللّهُمَّ وَ اَدْرِکَ بِنا اءَیّامَهُ وَظُهُورَهُ وَقِیامَهُ وَاجْعَلْنا مِنْ اَنْصارِهِ وَاقْرِنْ ثارَنا
خدایا ما را به روزگار او و زمان ظهور و قیامش برسان و از جمله یارانش قرارمان ده و خونخواهى ما را
بِثارِهِ وَاکْتُبْنا فى اَعْوانِهِ وَ خُلَصاَّئِهِ وَ اَحْیِنا فى دَوْلَتِهِ ناعِمینَ
به خونخواهى او مقرون گردان و نام ما را در زمره یاران و مخصوصانش ثبت فرما و ما را در دولتش شادکام
وَ بِصُحْبَتِهِ غانِمینَ وَ بِحَقِّهِ قآئِمینَ وَ مِنَ السُّوَّءِ سالِمینَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ
و متنعم و به همنشینیش بهرهمند و به گرفتن حقش پابرجا بدار و از بدیها بر کنارمان کن اى مهربانترین مهربانان
وَالْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَ صَلَواتُهُ عَلى سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ
و ستایش خاص خدا پروردگار جهانیان است و درودهاى او بر آقاى ما محمد
خاتَمِ النَّبِیّینَ وَ الْمُرْسَلینَ وَ عَلى اَهْلِ بَیْتِهِ الصّادِقینَ وَ عِتْرَتِهَ
خاتم پیمبران و مرسلین و بر خاندان راستگو و عترت حقگویش باد
النّاطِقینَ وَالْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ واحْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یا اَحْکَمَ الْحاکِمینَ .
خاتم پیمبران و مرسلین و بر خاندان راستگو و عترت حقگویش باد
النّاطِقینَ وَالْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ واحْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یا اَحْکَمَ الْحاکِمینَ .
و از رحمت خود دور ساز تمام ستمکاران را و میان ما و ایشان داورى کن اى محکمترین حکم کنندگان.
از دیگر اعمال توصیه شده برای نیمه شعبان به دعای نقل از امام صادق علیه السلام اشاره کرد
اَللّهُمَّ اَنْتَ الْحَىُّ الْقَیُّومُ الْعَلِىُّ الْعَظیمُ الْخالِقُ
خدایا تویى زنده پاینده والاى بزرگ آفریننده
الرّازِقُ الْمُحْیِى الْمُمیتُ الْبَدىَّءُ
و روزى دهنده زنده کننده و میراننده آغاز کننده
الْبَدیعُ لَکَ الْجَلالُ وَ لَکَ الْفَضْلُ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الْمَنُّ وَ لَکَ الْجُودُ
و پدید آورنده، براى تو است بزرگى و از آن تو است فضیلت و ستایش و از آن تو است نعمت و جود
وَ لَکَ الْکَرَمُ وَ لَکَ الاْمْرُ وَ لَکَ الْمَجْدُ وَ لَکَ الْشُّکْرُ وَحْدَکَ لاشَریکَ لَکَ
و خاص تو است بزرگوارى و از تو است فرمان و شوکت و خاص تو است سپاسگزارى که یگانهاى و شریکى برایت نیست
یا واحِدُ یا اَحَدُ یا صَمَدُ یا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ
اى یگانهاى یکتا اى بى نیاز اى که فرزندى ندارد و فرزند کسى نباشد و نیست برایش
کُفُواً اَحَدٌ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَاْغفِرْ لى وَارْحَمْنى وَاکْفِنى
همتایى هیچ کس. درود فرست بر محمد و آل محمد و بیامرز مرا و به من رحم کن و کفایت کن
ما اَهَمَّنى وَاقْضِ دَیْنى وَ وَسِّعْ عَلَىَّ فى رِزْقى فَاِنَّکَ فى هذِهِ اللَّیْلَهِ
از من آنچه فکر مرا به خود مشغول کرده و قرضم را ادا کن و در روزیم گشایش ده زیرا که تو در این شب
کُلَّ اَمْرٍ حَکیمٍ تَفْرُقُ وَ مَنْ تَشاَّءُ مِنْ خَلْقِکَ تَرْزُقُ فَارْزُقْنى وَ اَنْتَ
هر کار محکمى را از هم جدا کنى و هر یک از مخلوقات خود را بخواهى روزى دهى پس روزیم ده که تو
خَیْرُ الرّازِقینَ فَاِنَّکَ قُلْتَ وَ اَنْتَ خَیْرُ الْقاَّئِلینَ النّاطِقینَ وَاسْئَلوُا اللّهَ
بهترین روزى دهندگانى زیرا تو خود گفتى و تو بهترین گویندگان و ناطقان هستى که فرمودى “از خدا بخواهید از فضل او”
مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِکَ اَسْئَلُ وَ اِیّاکَ قَصَدْتُ وَابْنِ نَبِیِّکَ اعْتَمَدْتُ وَ لَکَ
پس من از فضل تو مىخواهم و تو را قصد کردم و به فرزند پیمبرت اعتماد کردم و به تو
رَجَوْتُ فَارْحَمْنى یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
امیدوارم پس به من رحم کن اى مهربانترین مهربانان.
دعای دیگری نیز در این شب توصیه میشود که حضرت رسول صلى الله علیه و آله در این شب مى خواندند:
اَللّهُمَّ اقْسِمْ لَنا مِنْ خَشْیَتِکَ ما یَحُولُ بَیْنَنا
خدایا بهره ما کن از ترس خود بدان اندازه که حائل شود میان ما
وَ بَیْنَ مَعْصِیَتِکَ وَ مِنْ طاعَتِکَ ما تُبَلِّغُنا بِهِ رِضْوانَکَ وَ مِنَ الْیَقینِ ما
و نافرمانیت و از اطاعت خویش بدان مقدار که ما را به خشنودى و رضوان تو برساند و از یقین بدان
یَهُونُ عَلَیْنا بِهِ مُصیباتُ الدُّنْیا اَللّهُمَّ اَمْتِعْنا بِاَسْماعِنا وَ اَبْصارِنا
حد که به وسیله آن ناگواریهاى دنیا بر ما آسان گردد خدایا ما را به گوشهایمان و دیدههامان
وَ قُوَّتِنا ما اَحْیَیْتَنا وَاجْعَلْهُ الْوارِثَ مِنّا وَاجْعَلْ ثارَنا عَلى مَنْ ظَلَمَنا
و نیرویمان تا زندهایم بهرهمند ساز و آن را وارث ما گردان و خون ما را به گردن کسى انداز که بر ما ستم کرده
وَانْصُرنا عَلى مَنْ عادانا وَلا تَجْعَلْ مُصیبَتَنا فى دینِنا وَلا تَجْعَلِ
و یارى ده ما را بر کسى که با ما دشمنى کند و مصیبت ما را در دینمان قرار مده و دنیا
الدُّنْیا اَکْبَرَ هَمِّنا وَلا مَبْلَغَ عِلْمِنا وَلا تُسَلِّطْ عَلَیْنا مَنْ لا یَرْحَمُنا
را بزرگترین اندوه ما قرار مده و نیز آخرین حد دانش ما قرارش مده و مسلط مکن بر ما کسى را که بر ما رحم نکند
بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
به رحمتت اى مهربانترین مهربانان
به ذکر صلوات در شب نیمه شعبان سفارش شده است
خواندن دعای کمیل در این شب ثواب فراوان دارد
صد مرتبه گفتن هر یک از ذکرهای “سُبْحانَ اللّهِ” ، “الْحَمْدُلِلّهِ” ، “اللّهُ اَکْبَرُ” وَ “لا اِلهَ اِلا اللّهُ” در نیمه شعبان موجب آمرزش گناهان گذشته و برآورده شدن حاجات دنیا و آخرت میشود.
همچنین خواندن 10 رکعت نماز پس از نیمه شب که در هر رکعت از آن سوره حمد و سوره توحید ده مرتبه تکرار شود و سپس به سجده رفته و بخوانید:
اللَهُمَّ لَکَ سَجَدَ سَوَادِی وَ خَیَالِی وَ بَیَاضِی، یَا عَظِیمَ کُلِّ عَظِیمٍ اغْفِرْ لِی ذَنْبِیَ الْعَظِیمَ، فَإنَّهُ لَا یَغْفِرُهُ غَیْرُکَ.
«بار پروردگارا! سجده کرد برای تو سیاهی من و خیال من و سفیدی من، ( تمام مراتب و درجات وجود من، از طبع و بدن، و از خیال و مثال، و از نفس و حقیقت من ) ای بزرگ هر بزرگی! بیامرز بر من گناه مرا که بزرگ است، چون نمیآمرزد آنرا غیر از تو.»
خواندن چهار رکعت نماز که در هر رکعت صد متربه سوره حمد و صد مرتبه سوره توحید خوانده شود. پس از پایان نماز نیز این دعا خوانده شود:
اَللّهُمَّ اِنّی اِلَیْکَ فَقیرٌ وَمِنْ عَذاِبکَ خائِفٌ مُسْتَجیرٌ اَللّهُمَّ لا تُبَدِّلْ اِسْمی وَلا تُغَیِّرْ جِسْمی وَلاتَجْهَدْ بَلاَئی وَلا تُشْمِتْ بی اَعْدائی اَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عِق ابِکَ وَ اَعُوذُ بِرَحْمَتِکَ مِنْ عَذابِکَ وَ اَعُوذُ بِرِضاکَ مِنْ سَخَطِکَ وَ اَعُوذُبِکَ مِنْکَ جَلَّ ثَناؤُکَ اَنْتَ کَما اَثْنَیْتَ عَلی نَفْسِکَ وَ فَوْقَ ما یَقُولُ الْقآئِلُونَ.
خواندن نماز جعفر طیار
در این پست به مهمترین اعمال شب نیمه شعبان و برخی از دعاهای این شب پرداختیم. امیدواریم بتوانید از این شب معنوی نهایت استفاده را برده و با درک آن به فضایل بسیاری نائل شوید.
برای مشاهده مطالب مرتبط با دین و مذهب اینجا کلیک کنید