حکایت غم‌انگیز رشید کاکاوند از روزگاری که فقط به کام نادان‌ها می‌چرخد؛ وقتی شعر حافظ و کلیم کاشانی زخم امروزمان را تازه می‌کند + فیلم

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر ساعدنیوز، دکتر رشید کاکاوند سخن خود را با یک گزاره روان‌شناختی و فلسفی عمیق آغاز می‌کند: آدم‌هایی که بیشتر می‌فهمند، رنج بیشتری می‌برند و اساساً انسان‌های خردمند، کمتر طعم شادی بی‌دغدغه را می‌چشند. آگاهی، با خود مسئولیت و دیدن لایه‌های پنهان رنج‌های بشری را به همراه می‌آورد. اینجاست که لسان‌الغیب، حافظ شیرازی، قرن‌ها پیش این درد را فریاد زده و می‌گوید:

از دیدگاه حافظ، در دنیایی که معیارهایش وارونه است، داشتن دانش و فضل نه تنها مزیت نیست، بلکه شبیه به یک «گناه» تلخ است که تاوان آن، محروم شدن از مراد و کامِ دنیاست.

اما اوج این روایت داستانی، جایی است که کاکاوند به سراغ بیت درخشان و کمتر شنیده شده‌ای از «کلیم کاشانی» (شاعر بزرگ سبک هندی) می‌رود. کلیم، قانونِ حاکم بر روزگار را به یک «گردباد» تشبیه می‌کند:

تفسیر این بیت، تکان‌دهنده و ملموس است. یک گردباد واقعی وقتی وزیدن می‌گیرد، هرگز صخره‌ها، سنگ‌های سنگین و اشیای باارزش را تکان نمی‌دهد. گردباد فقط کاغذهای باطله، خاشاک، و خار و خس‌های بی‌ارزش را با خود به اوج می‌برد. کلیم کاشانی و به تبع آن دکتر کاکاوند، معتقدند روزگار ما نیز دقیقاً مثل گردباد عمل می‌کند؛ غالباً آدم‌های ناچیز، بی‌مایه و سبک را به بالاترین جایگاه‌ها می‌رساند، در حالی که انسان‌های اصیل و سنگین، در سکوت و انزوا باقی می‌مانند.

این نگاه داستانی و در عین حال واقع‌گرایانه به ادبیات، به ما یادآوری می‌کند که اگر امروز در حاشیه هستیم، شاید دلیلش سنگینیِ اصالت و اندیشه‌مان است، نه کم‌ارزشی‌مان.