به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز، چهارمین روز از شروع ترم تحصیلی جدید در حالی سپری شد که مدیریت میدان در دانشگاهها، آرامآرام در حال بازیافتن تعادل خود است. رصد فضای آکادمیک کشور نشان میدهد اگرچه دانشگاه هنوز کاملاً از تبوتاب نیفتاده و در گوشهوکنار برخی پردیسها، همچنان شعارهای هنجارشکن و گاه رادیکال به گوش میرسد، اما روند التهابات نسبت به روزهای آغازین هفته، شیبی نزولی گرفته است. امروز دانشگاه صحنهای متفاوتتر را تجربه کرد؛ فضایی که اگرچه خالی از اعتراض نبود، اما مدیریت تجمعات در آن ملموستر به چشم میآمد.
در شرایطی که نگاهها به ساختمان شهرک غرب دوخته شده بود تا موضع سکاندار آموزش عالی کشور را بشنوند، بالاخره بعد از 4 روز قفل سکوت شکست و حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دیروز با انتشار یک پیام ویدئویی صریح، اهانت به پرچم ایران را خط قرمزی دانست که هیچ شهروند ایرانی آن را برنمیتابد و گفت: «سرمایههای نمادین و مشترک ملی متعلق به همه مردم عزیز ایران است. قطعاً هیچ یک از شهروندان عزیز ایرانی توهین به نمادهای ملی، مثل پرچم ایران عزیز را نمیپذیرند.»
وی تأکید کرد: «دانشجویان عزیز فرزندان دلبند ما هستند. دانشگاه مهیای آموزش، پژوهش و نوآوری است. آشوب عدهای در صحن دانشگاه، مخل این فرایند علمی و آکادمیک است. ما بههیچعنوان با آشوب مماشات نخواهیم داشت و آن را تحمل نخواهیم کرد. استادان و دانشجویان عزیز؛ هزاران استاد و دانشجو امروز سر کلاسها هستند و معترضِ آشوب هستند. قطعاً با آشوبگر در شوراهای انضباطی برخورد جدی میشود و اگر جنبه قضایی داشته باشد، محاکم قضایی ورود خواهند کرد.»
وزیر علوم در گفتوگو با خانه ملت نیز تأکید کرد: «هماکنون چند هزار کلاس کارشناسی در دانشگاههای کشور دایر است و استادان و دانشجویان بسیاری هم به ما معترض هستند، زیرا چنین نحوه کنشگری که تعدادی از دانشجویان در سطح دانشگاه دارند، مخل فضای آموزش، پژوهش و تحقیقات در دانشگاه شده و ما باید به خواست بحق و درست استادان و دانشجویانمان پاسخ دهیم.»
از وزارت علوم که بگذریم، باید دوربین را به سمت خیابان آزادی بچرخانیم؛ دانشگاهی که این روزها علاوه بر التهابات میدانی، در فضای مجازی نیز با شایعاتی همچون خبر هکشدن سایتش دستبهگریبان بود. اما در دل این هیاهو، مدیریت دانشگاه تلاش کرده است نبض آموزش را همچنان منظم نگه دارد.
مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه شریف، پیام ویدئویی خود را که در قالب بیانیهای منتشر شده است به دانشجویان رساند و با ارائه آماری از وضعیت آموزشی، بر این نکته تأکید دارد که جریان علمی متوقف نشده است: «برگزاری بیش از هزار و 500 کلاس در سه روز، با تحقق 99 درصدی برنامهها، نشاندهنده پاسخگویی کامل به مطالبات و تحقق برنامه جامع آموزشی بوده است.»
رئیس دانشگاه شریف با تشریح فضای ملتهب روزهای آغازین هفته و تلاش بدنه دانشگاه برای مدیریت فضا افزود: «متأسفم در این چند روز شاهد رفتارهای تحریکآمیز برخی حاضران بودیم که منجر به خشونتهای کلامی و فیزیکی و رفتارهای خارج از قانون و شأن دانشگاه بودیم. این رفتارها موجب ایجاد نگرانی در جامعه دانشگاهی و خانواده دانشجویان شده و میبایست موردتوجه قرار گیرد.»
وی نسبت به جرقههای خطرناک باقیمانده هشدار داد و خطقرمز مدیریت دانشگاه را ترسیم کرد: «در این چند روز علیرغم اینکه فضای کلی تجمعات رو به آرامش رفته و به سمت گفتوگوها و مباحثات منطقی و خارج از احساسات رفته است، در مقاطعی از روز شاهد اتفاقات غیرقابلقبول از برخی افراد هستیم که بیم ایجاد مخاطرات جدی را ایجاد کرده است. باید تأکید کنم که دانشگاه محیطی امن برای فعالیتهای دانشگاهی است و خطقرمز همه ما باید به خطر انداختن امنیت دانشگاه و بروز رفتارهای خشونتآمیز و رادیکال باشد. در انتها به نوبه خود از تمامی مردم عزیز ایران و خانواده محترم شهدا بابت اقدامات ناشایست صورت گرفته در محیط دانشگاه دلجویی و عذرخواهی میکنم.»
از خیابان آزادی که مسیر را به سمت خیابان حافظ ادامه دهیم، به یکی دیگر از کانونهای اصلی تحولات دانشجویی میرسیم؛ دانشگاه صنعتی امیرکبیر جایی که در روزهای گذشته شاهد صحنههایی بود که با هویت علمی و تاریخی این نهاد همخوانی نداشت. این دانشگاه هم در پیامی واکنش رسمی و انضباطی روشن خود را اعلام کرد: «سنگپراکنی، تخریب و بیحرمتی به نمادهای ملی، نهتنها کمکی به بیان مطالبات نمیکند، بلکه اعتبار جنبشهای دانشجویی واقعی را نیز خدشهدار میسازد و فضای دانشگاه را از مسیر اصلی خود که تولید علم و اندیشه است، منحرف میکند.»
دانشگاه امیرکبیر در ادامه بیانیه خود، ضمن محکومیت شدید این اقدامات و تأکید بر خطوط قرمز هویتی از جمله حمایت بیقیدوشرط از ارکان نظام و پرچم مقدس جمهوری اسلامی، نسبت به عادیسازی این دست رفتارها هشدار داده و بیواکنشی را زمینهساز تکرار و گسترش بینظمی در محیطهای علمی دانسته است.» اما شاید صریحترین پیام این اطلاعیه در سطور پایانی آن نهفته باشد؛ جایی که دانشگاه اعلام کرد: «دراسرعوقت رسیدگی به پرونده دانشجویان خاطی از هر طیفی آغاز و هیچگونه اغماضی دراینخصوص صورت نخواهد گرفت.»
مسیر گزارش ما از تقاطع حافظ و خیابانهای مرکزی پایتخت، ناگزیر به سردرِ تاریخی میدان انقلاب و نماد آموزش عالی کشور میرسد. دانشگاه تهران، بهعنوان مادر دانشگاههای ایران همواره قلب تپنده و کانون اصلی تحولات دانشجویی بوده است و موضعگیری آن میتواند سیگنال مهمی برای کل فضای آکادمیک کشور تلقی شود.
این دانشگاه در واکنش به اتفاقات روزهای گذشته، بیانیهای مفصل و چندوجهی صادر کرده است متنی که نشان میدهد آنها قصد دارند روی لبه باریک بهرسمیتشناختن حق اعتراض دانشجویی و درعینحال برخورد سخت با ساختارشکنی و هدایتهای بیرونی حرکت کنند. نقطه عطف و شاید ابتکار متفاوت دانشگاه تهران در این التهابات، تلاش برای نهادینهکردن مکان اعتراض است؛ موضوعی که در این بیانیه بهعنوان یک گام روبهجلو مطرح شده است: «دانشجو بهعنوان پرسشگر و مطالبهگر، حق دارد در چهارچوب مقررات و بدون هراس از عواقب محتمل بعدی، نظرات خود را بیان کند و دانشگاه نیز باید بستر امن طرح دیدگاهها را فراهم آورد. به همین منظور برای نخستینبار در کشور، دانشگاه تهران با اختصاص مکانی برای این مهم، بر اهمیت شنیدن صدای دانشجویان بهعنوان آیندهسازان کشور تأکید میکند.»
بااینوجود، روی دیگر سکه این اطلاعیه، هشدار صریح و بدون لکنت نسبت به عبور از خطوط قرمز هویتی است: «در اعتراضات اخیر دانشجویان دانشگاه تهران، با کمال تأسف، شاهد اهانت به پرچم جمهوری اسلامی ایران بودیم که بهشدت توسط دانشگاه محکوم میشود. پرچم در همه جای جهان بهعنوان نماد ملی کشور، نماد هویت جمعی و نشانه وحدت و یکپارچگی ملت است و هتک حرمت آن، خطقرمز همه کسانی است که زیر سایه آن زندگی میکنند... آن عمل ضدملی، علاوه بر اینکه امری غیرقانونی است، از شأن و متانت دانشجویان و جنبشهای اصیل دانشجویی بسیار فاصله دارد.»
در ادامه دامنه واکنشها به بالاترین سطح سیاستگذاری فرهنگی کشور کشیده شد. دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با صدور بیانیهای نشان داد که عبور از خطوط قرمز هویتی و ملی، آن هم در ایام معنوی ماه مبارک رمضان، مسئلهای نیست که در سطح حراست چند دانشگاه محدود بماند.
این نهاد بالادستی، بیاحترامی به نمادهای ملی را خارج از دایره تحمل خواند و تأکید کرد: «بیاحترامی به پرچم مقدس کشور که بر خون پاک جوانان ایران افراشته شده و خشونتورزی و بیاخلاقی از مصادیق رفتارهایی است که حتی نمیتوان آنها را به سوءبرداشت تفسیر کرد و قطعاً خارج از تمامی قوانین داخلی دانشگاهها و بیرون از دایره تربیت فردی و اجتماعی هر ایرانی است. لذا انتظار از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بالاخص رؤسای محترم دانشگاهها آن است که ضمن اجرای قوانین داخلی دانشگاهها با هنجارشکنانی که با اهانت به مقدسات جانب حرمت فرونهادند و ماهیت نازیبای بدفرهنگی و دانشجونمایی خود را آشکار نمودند، برخوردی قاطع و فوری نمایند و با استفاده از ظرفیت کرسیهای آزاداندیشی فضای گفتوگوی سالم و بانشاط برای تضارب آرا و مطالبهگری سلایق متنوع سیاسی را فراهم آورند.»
آخرین ایستگاه واکنشهای دیروز به خانه ملت رسید، جایی که نشست کمیسیون امنیت ملی با حضور وزیر علوم برگزار شد. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اعلام کرد: «در این میان از جوانان عزیز کشورمان انتظار میرود، با توجه به تهدیدات علیه کشورمان، خباثتهایی که دشمن انجام میدهد و کینههایی که دشمنان علیه ارزشهای اسلامی ما دارند که نمونههای آن را در جنگ تحمیلی 12 روزه مشاهده کردیم، مراقبت کنند و اجازه ندهند دشمن به اهداف خبیثانه خودش دست یابد.» او خاطرنشان کرده دانشگاهها و مجموعههای دانشجویی، در همه حوادث اخیر در خط مقدم مبارزه و ایستادگی علیه دشمن بودند، لذا یقین دارم دانشجویان عزیز و استادان ما مثل همیشه پرچمدار ارزشهای اسلام و انقلاب اسلامی خواهند بود.
