از قدیم گفته اند مهریه را کی داده و کی گرفته است؟ اما پرونده های موجود نشان می دهد که عده ای اصرار به گرفتن مهریه دارند و عده ای نیز مجبور به پرداخت آن هستند.
با وجود این، مهریه های غیر متعارف نیز در این بین دیده می شود، آن چنان که از رسم و رسوم خارج شده و در نگاه اول غیر باور و بعضا خنده دار هستند و در این بین تنها دود مهریه های عجیب و غریب به چشم مردان عاشق پیشه ای می رود که یا پشت میله های زندانند یا مجبورند به خواسته های نامتعارف و قابل اجرای زنان خود جامه عمل بپوشانند؛ مردانی که اکنون افسوس می خورند کاش این مهریه ها را به گردن نمی گرفتند.
مهریه همان طور که از اسمش پیداست قرار است که مهری را با خود برای زوج ها به ارمغان بیاورد، اما پرونده های سال های اخیر حاکی از آن است که نه تنها مهری را با خود به همراه نداشته بلکه عذاب الیمی را برای دامادانی به بار آورده که تن به مهریه های عجیب و غریب عروس خانم ها داده اند، چرا که برخی مهریه ها از عرف سکه دادن، خانه و زمین به نام زدن، سفر زیارتی و... خارج شده و رنگ و لعاب دیگری به خود گرفته اند.
گرچه قوه قضائیه به میان آمده و دیگر مهریه های خبرسازی را که ضمانت اجرا ندارد به ثبت نمی رساند، اما مروری بر پرونده سال های اخیر تنها موج تعجبی را به راه می اندازد که نشات گرفته از قول و قرارهای دوران عشق و عاشقی است و بعدها پای بهانه و لجبازی را نیز به زندگی ها باز کرده است، آن چنان که در پاره ای موارد مهریه هایی بسته شده که در ذات خود خنده آور و غیر قابل اجراست.
برای مثال سال 1386 زنی با مراجعه به دادگاه خانواده به قاضی گفت: تنها در حالی حاضر به طلاق می شود که همسرش یک کیلوگرم بال مگس مهریه او را بپردازد. دست چپ داماد،50 هزار مرجان دریایی، سفر به 120 پایتخت جهان، 1978 توپ ورزشی، 10 راس آهوی وحشی، چشم های داماد، دو هزار قطعه شکلات، کشیدن 100 تابلوی نقاشی، تندیسی 110 کیلوگرمی از گل یاس،24کیلوگرم شمش طلا، ویلای دو هزار متری مشرف به یک گندم زار، 1364 شاخه رز سیاه و... مهریه هایی بود که طی سال های گذشته از عجیب ترین مهریه های ایران به شمار می رود.
این در حالی است که بر اساس قانون شرع اعضای اصلی بدن قابل جدا کردن نیست و تعهد مالی ایجاد نمی کند، چرا که چشم، دست و پا زمانی که زنده و قابل استفاده برای فرد باشد، با ارزش است و نمی تواند مورد رهن و گرو قرار بگیرد. با وجود این، در کنار این ها مهریه های جالب دیگری هم ثبت شده که بار مالی و جانی ندارد. برای مثال علیرضا افتخاری، خواننده، مهریه دختر بزرگش را حفظ 450 غزل از حافظ شیرازی و مهریه دختر کوچکش را حفظ 16 جز از قرآن کریم قرار داده است.
از این رو چه خوب می شود فرهنگ جامعه به سمتی پیش برود که همگان بدانند مهریه های نجومی و غیرمتعارف حتی اگر ضمانت اجرا هم داشته باشد، ضامن خوشبختی زوج ها نیست و گرایش به رابطه مهریه وار تنها آمار ازدواج را کاهش داده و اعتماد عمومی را از بین می برد. بنابراین حتی اگر فردی هم به فکر مهریه خاص است حداقل به سراغ کاشت چند اصله نهال یا حمایت کودکان بی سرپرست برود تا در نهایت نتیجه خوبی را به دنبال داشته باشد، وگرنه مهریه های غیر متعارف باعث تداوم زندگی ها نخواهد شد.
بر اساس تحقیقی در سال 1387 در مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه از بیش از 1200 زن و مرد متاهل بین 18 تا 40 سال در حدود 12 استان ایران نشان داده شده که میانگین مهریه به اعلام زنان 350 سکه طلا و به اعلام مردان 260 سکه طلاست. این پژوهش از رشد سریع میانگین مهریه در دهه 80حکایت داشته، طوری که در عرض پنج سال از میانگین 300 سکه به 450 سکه طلا رسیده است.
البته مهریه هایی با مبنای 124 هزار سکه طلا هم دیده شده است. در ایران برخی مردان به علت ناتوانی در پرداخت مهریه زندانی می شدند، اما بنا بر قانون حمایت از خانواده 1391 که در اسفند 93 اجرا شد، ناتوانی در پرداخت مهریه های بالای 110 سکه مشمول زندان رفتن مرد نمی شود و زندانی شدن مرد با توافق طرفین و قسط بندی مهریه حذف می شود.
