به گزارش سرویس علم پایگاه خبری ساعدنیوز، یکی از بزرگترین چالشهای نظام آموزشی فعلی و دغدغه اصلی معلمان و والدین، بحث «عدم تمرکز دانشآموزان» در سنین مدرسه است. بسیاری از روانشناسان و مربیان به سرعت برچسب اختلالات توجه (مانند ADHD) یا بیشفعالی را به این کودکان میزنند. اما دکتر سعید عزیزی، کارشناس و پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت، در گفتگوی اخیر خود با المیرا شریفی مقدم، زاویه دید کاملاً متفاوتی را مطرح کرده است که میتواند رویکرد آموزشی ما را متحول کند.
دکتر عزیزی با رد این ادعا که نسل جدید کلاً فاقد تمرکز هستند، میگوید: «من اثبات میکنم که این نسل اتفاقاً تمرکز بسیار بالایی دارد؛ اما تفاوت در اینجاست که آیکیو (IQ) بالا و ویژگیهای شناختی این نسل، آنها را به سمت تمرکز در موضوعات تند و هیجانی سوق میدهد، نه موضوعات کند.»
نمونه بارز این ادعا، مهارت شگفتانگیز این نوجوانان در بازیهای ویدئویی اکشن و سرعت بالای آنها در تایپ و کار با گوشی است. چطور کودکی که نمیتواند سه دقیقه روی کتاب تمرکز کند، ساعتها با بالاترین سطح دقت پای یک بازی جنگی مینشیند و به سرعت اهداف متحرک را نشانه میرود؟ این نشان میدهد که مغز آنها سالم است، اما مکانیسم فعالسازی تمرکزشان تغییر کرده است.
از دیدگاه روانشناسی تربیتی، مشکل اصلی از ساختار سنتی و سرعت پایین انتقال اطلاعات در مدارس نشات میگیرد. وقتی کتابهای درسی، لحن معلمان و کلاسها «کند» باشند، مغز پویا و پرسرعت دانشآموز نسل امروز خسته میشود و به دنبال محرکهای سریعتر میگردد که نتیجه آن چیزی جز حواسپرت به نظر رسیدن نیست.
دکتر سعید عزیزی برای حل این معضل، راهکار اصلی را در دست معلمان و طراحان آموزشی میداند. برای جذب تمرکز این نسل، کلاس درس باید از حالت سکون خارج شود:
افزایش سرعت تدریس: معلمان باید ریتم و سرعت ارائه مطالب را بالاتر ببرند تا با سرعت پردازش ذهنی دانشآموزان همخوانی داشته باشد.
ایجاد هیجان و چالش: استفاده از متدهای بازیگونه (Gamification)، مسابقات کلاسی و ایجاد چالشهای ذهنی سریع، محرکهای لازم برای قفل شدن تمرکز دانشآموز بر روی درس را فراهم میکند.
این کارشناس در پایان تأکید میکند که نباید هر حواسپرتی سادهای را به عنوان بیماری یا اختلال تلقی کرد و فوراً به سمت دارو درمانی رفت. تشخیص اختلالاتی مثل ADHD یا بیشفعالی شدید یک بحث کاملاً تخصصی است که باید تنها توسط درمانگران و متخصصین حوزه روانپزشکی و روانشناسی کودک انجام شود؛ در غیر این صورت، تغییر سبک آموزش، کلید اصلی بازگرداندن تمرکز به کلاسهای درس است.
ساعدنیوز در فضای مجازی
