به گزارش سرویس علم و فناوری پایگاه خبری ساعدنیوز، یکی از چالشهای همیشگی انسان در بستر روابط اجتماعی، مواجهه با رفتارهای ناعادلانه، توهینآمیز یا خارج از عرف دیگران است. در همین راستا، استاد مزدافر مومنی، پژوهشگر و سخنران حوزه رشد فردی، در تحلیل روانشناختی این پدیده، نگاهی متفاوت و عمیق را مطرح میکند؛ نگاهی که مسئولیت نهایی چگونگی رفتار دیگران با ما را، به درون خودمان بازمیگرداند.
مومنی معتقد است روابط بینفردی بر اساس یک «قرارداد نانوشته» شکل میگیرد. او تاکید میکند: «دیگران فقط به یک شیوه با ما رفتار میکنند؛ به شیوهای که ما اجازه میدهیم با ما رفتار کنند.» از منظر روانشناسی، این ایده به مفهوم «مرزگذاری فردی» اشاره دارد. رفتارهایی که از همان دفعات نخستینِ آشنایی، بدون مرزگذاری رها میشوند، به دیگران این پیام ناخودآگاه را میدهند که مجاز به تکرار آن رفتار هستند.
بسیاری از افراد در مواجهه با بیادبی یا بیاحترامی، بلافاصله وارد فاز تدافعی، پرخاشگری یا توجیه میشوند. اما راهکار پیشنهادی مزدافر مومنی، تکیه بر مفهوم اصیل «شاهد بودن» (Witnessing) است. او توصیه میکند در کمال ادب و احترام، بدون بیتوجهی به جمع و بدون بیادبی، در برابر رفتار نامناسب، هیچ واکنشی نشان ندهید و تنها ناظر باشید.
در تحلیل روانشناختی این حرکت، زمانی که فردِ مقابل رفتاری مخرب انجام میدهد، انتظار یک واکنش (چه ترس، چه عصبانیت و چه تایید) را دارد تا مدار رفتاری خود را کامل کند. وقتی شما با سکوت مطلق و نگاهی خنثی، فقط «شاهد» ماجرا میمانید، سیستم پاداش و پیشبینی ذهن او دچار شوک میشود؛ پدیدهای که مومنی از آن با تعبیر «خشک شدن آدمها» یاد میکند.
این رویکرد، در واقع نوعی آموزش و تربیت غیرکلامی به دیگران است. تغییر رفتار در دیگران لزوماً با بحث و جدل رخ نمیدهد، بلکه با تغییر در بازخوردهای ما شکل میگیرد. با این حال، همانطور که در پایان ویدئو اشاره میشود، این کار اصلاً برای آدمهای عادی آسان نیست و نیاز به تسلط بالای ذهنی، خودکنترلی و هوش هیجانی ارتقایافته دارد. غلبه بر میل درونیِ پاسخ دادن و تماشای هوشمندانه موقعیت، مهارتی است که میتواند توازن قدرت را در هر رابطهای به نفع سلامت روان شما تغییر دهد.
ساعدنیوز در فضای مجازی
