عنوان یک مقاله تنها از چند واژه تشکیل شده است اما در متقاعد کردن افراد و پژوهشگران برای اینکه مقاله ی شما را مطالعه کنند اهمیت فوق العاده زیادی برخوردار است. امروزه با توجه به اینکه جستجو با استفاده از پایگاه داده ها انجام می شود، کلیدواژه های موجود در عنوان باعث میشوند که مقاله ی شما بلافاصله برای فعالان حوزه ی کاری شما قابل دسترسی باشند. بدین منظور، عنوان مقاله ی شما بایستی دقیق، مشخص، خلاصه و آموزنده باشد و نبایستی حاوی اختصارات و یا بی معنی باشد.
در نوشتن عنوان مقاله باید به اصول زیر توجه نمایید:
عنوان کوتاه مقاله علمی با احتساب فاصله ها و علامت های نقطه گذاری معمولا نباید بیشتر از 50 کاراکتر داشته باشد. عناوین طولانی و غیرتخصصی اغلب از واژگانی زائد به ویژه ابتدای عنوان تشکیل شده اند که عملا برای نمایه سازی و ایندکس بی فایده است. این نوع عناوین به سختی در ذهن می مانند و کمتر جستجو می شوند. البته عنوان های خیلی کوتاه نیز چندان مناسب و مفید نیستند و بیشتر عمومی اند، غالبا کلمات تخصصی را در بر نمی گیرند و مفهوم و منظور مقاله را به درستی منتقل نمی کنند.
عنوان ها از نظر تعداد کلمات نیز درجه کیفی دارند که به قرار زیر رتبه بندی می شوند:
برای نوشتن عنوان کوتاه مقاله علمی توجه به چند نکته مهم الزامی است. عنوان کوتاه مقاله علمی باید سلیس، بدون ابهام، واضح و گویا و نیز خاص باشد. همیشه نخستین چیزی که خواننده مقاله را با تفکر و اندیشه نویسنده و روح مقاله پیوند می دهد، عنوان مقاله است، به شرطی که عنوان آن متناسب با اهداف اصلی نویسنده باشد و محتوا و مضمون مقاله را به درستی توصیف کند؛ از این رو لازم است برای نوشتن عنوان به ویژه عنوان کوتاه مقاله علمی از کلمات کلیدی استفاده و از به کار بردن کلمات اضافی و واژه هایی که بار معنایی کمی دارند یا بی معنا هستند، پرهیز شود؛ برای مثال کلمات بررسی، اثر، پژوهش، مقایسه، مطالعه و... ابتدای عنوان هیچ کمکی به آن نمی کند و کاملا زائد است. حروف اضافه نیز فقط جاگیرند و بهتر است حذف شوند. همچنین باید از تکرار واژگان و به کار بردن کلمات مترادف در نوشتن عنوان پرهیز شود.
الزامات یک عنوان کوتاه در هر ژورنال متفاوت است، ولی معمولا باید حداکثر میان 50-60 حرف باشند؛ با لحاظ کردن فاصله ها. برای رسیدن به این اختصار، این عناوین معمولا شامل مخفف هایی هستند، حتی اگر عنوان اصلی نباشد (یا بر اساس قوانین ژورنال نمی تواند اینگونه باشند). حروف اضافی (and, a, an) نیز ممکن است جاگیر باشند، و کلمات طولانی، از جمله کلمات پرکننده، باید کوتاه شوند. با این حال، اگر عنوان اصلی به اندازه کافی کوتاه است، می تواند به عنوان یک عنوان کوتاه نیز مورد استفاده قرار گیرد.
برخلاف عنوان مقاله، گیرا و جذاب بودن برای عنوان کوتاه اولویت نیست. در عوض چون خیلی مختصر است، وضوح و دقت باید در اولویت قرار گیرند. بعضی همچنین پیشنهاد می کنند که تا جای ممکن محتوای عنوان اصلی باید حفظ شوند، با اینکه در عمل این رویکرد خیلی فراگیر نیست. نویسندگان ترجیح می دهند آنچه بیشترین اهمیت را دارد برجسته کنند.
1. آیا عنوان انتخابی ام به خوبی محدود شده است؟
مشکل: گـاهی اوقات اشتیاق شما برای رسیدن به یک عنوان دقیق، مجبورتان می کند عنوان را بسیار طولانی بنویسید.
راه حل: همیشه به یاد داشته باشید، مقاله پژوهشی شما نباید از شش صفحه یا 1500 کلمه بیشتر شود. بنابراین، عنوان پژوهشی را باید به گونه ای انتخاب کرد که نگارش مطالب درباره آن از این مقدار بیشتر نشود.
2. آیا عنوان انتخابی ام هنوز خیلی گسترده و کلی است؟
مشکل: شاید شما فکر کنید عنوان پژوهشی را مناسب نوشته اید، اما در واقع این طور نباشد و هنوز بسیار وسیع و گسترده باشد.
راه حل: منابع مورد استفاده خودتان را مجدداً مطالعه و بررسی کنید. چند صفحه به توضیح درباره سؤال شما اختصاص یافته است؟ اگر صفحات زیادی یا حتی یک کتاب درباره پاسخ به سؤال شما نوشته شده است، بدانید که هنوز عنوان مقاله پژوهشی تان گسترده است و باید محدودش کنید.
3. آیا عنوان انتخابی ام خیلی تخصصی است؟
مشکل: عـنوان مقاله پژوهشی تان خیلی تخصصی است و زمینه مطالعاتی درباره آن ناچیز یا محدود است.
راه حل: عنوان مقاله پژوهشی را عوض کنید. زیرا محدودیت منابع در این زمینه باعث می شود نتوانید به اندازه کافی به مطالب مورد نیازتان دسترسی داشته باشید. مقاله پژوهشی شما مکان آموزش جامع و بسیار تخصصی درباره موضوعات علمی (برای مثال فیزیک هسته ای، آنالیز ریاضی، یا برنامه های رایانه ای مانند ++C) نیست.
4. آیا عنوان انتخابی ام پیش پا افتاده یا کهنه است؟
مشکل: هـر فـردی به اندازه کافی درباره عنوان انتخابی ام اطلاعات دارد. به همین دلیل، دیگر ضرورتی نمی بیند مطالب دیگری درباره آن بخواند.
راه حل: عنوان مقاله پژوهشی تان را عوض کنید. زیرا عنوانی جدید و تازه انرژی لازم را برای نگارش مقاله درباره آن در شما ایجاد می کند و خوانندگانش را مشتاق خواندن آن (حتی اگر بسیار کوتاه باشد) می کند.
5. آیا عنوان انتخابی ام بسیار جنجال آفرین یا بحث انگیز است؟
مشکل: شما نگران این موضوع هستید که عنوان مقاله پژوهشی تان جنجال آفرین و بحث انگیز باشد و نتوانید از عهده آن برآیید.
راه حل: بهتر است عنوان انتخابی تان را عوض کنید و عنوانی را برگزینید که این نگرانی را ایجاد نکند و بدون بحث و جنجال بتوانید به نگارش و ارائه آن به مخاطبان اقدام کنید.
6. آیا عنوان انتخابی ام از هر لحاظ اصلاً جنجال آفرین و بحث انگیز نیست؟
مشکل: اگر فقط یک ایده، عقیده یا نظر درباره عنوان انتخابی تان وجود دارد که همگان آن ایده را قبول دارند، دیگر بحثی در این باره باقی نمی ماند که شما به آن بپردازید و وقت خودتان را بی دلیل صرف آن کنید.
راه حل: راه حل این است که عنوان را با عنوان جدیدی عوض کنید تا به خوبی بتوانید دیدگاه های متفاوت را مطرح کنید و به بحث بگذارید.
7. آیا عنوان انتخابی ام بسیار نو و تازه است؟
مشکل: اگر عنوان مقاله پژوهشی تان بسیار نو و جدید باشد، قادر نخواهید بود به اطلاعات کافی درباره آن دسترسی داشته باشید تا بتوانید تمامی مطالب مرتبط به آن را که در مقاله تان پیش بینی کرده اید، پوشش دهید.
راه حل: تلاش کنید عنوانی را انتخاب کنید که بتوانید به خوبی جنبه های گوناگونی را از نظر نوشتاری پوشش دهید.
8. آیا عنوان انتخابی ام را به اندازه ای دوست دارم که علاقمند باشم درباره آن مقاله پژوهشی تهیه کنم؟
مشکل: شاید معلمان و والدین دانش آموزان عنوان انتخابی شما را دوست نداشته باشند، اما این درست نیست که خودتان نیز عنوان مقاله پژوهشی تان را دوست نداشته باشید.
راه حل: عنوانی را انتخاب کنید که مورد علاقه تان باشد. زیرا قرار است اوقات با ارزش زندگی تان را صرف نوشتن مقاله پژوهشی درباره آن کنید.

در نوشتن عنوان در مقالات انگلیسی به نکات زیر توجه کنید:
با رعایت نکات بیان شده می توانید عنوانی مناسب برای مقاله خود بنویسید.