بالاتر بودن دمای بدن از حد طبیعی آن، تب نامیده می شود. تب در افراد و به ویژه کودکان معمولاً نشانۀ آن است که بدن در حال مبارزه با عفونت است یا التهابی در بدن وجود دارد. گرفتن دقیق درجه حرارت بدن کودک می تواند شما را از وجود تب مطمئن کند و همین اندازه گیری درجه حرارت بدن هم اغلب بهترین راه موجود برای تشخیص جدی بودن تب به شمار می رود.
زمان تماس با پزشک برای تب کودک
برخی از زمان های ضروری تماس با پزشک در صورت وجود تب کودک شامل موارد زیر است:
- سن کودکتان کمتر از سه ماه باشد و دمای بدن او ۳۸ درجه سانتی گراد یا بالاتر است. کودکی که این قدر کوچک است باید برای بررسی وجود عفونت یا بیماری های جدی معاینه شود. از دادن هر نوع داروی تب بری به کودک خودداری کنید، زیرا اول باید پزشک درجه حرارت دقیق بدن کودک را اندازه بگیرد و او را معاینه کند.
- اگر کودک شما سه ماهه یا بزرگ تر باشد و کمی تب دارد، مهم ترین نکته این است که او چگونه به نظر می رسد و چگونه رفتار می کند. اگر سرحال و خوب به نظر می رسد و مایعات می خورد، نیازی به تماس با پزشک نیست ولی اگر تبش بیشتر از ۲۴ ساعت ادامه یابد یا درجه ٔ تب بسیار بالا باشد، لازم است از پزشک خود راهنمایی بخواهید. پزشک ممکن است به شما بگوید که اگر تب کودک به ۴۰ درجه سانتی گراد برسد، بدون در نظر گرفتن علائم دیگر، فوراً با او تماس بگیرید.
- سن کودک شما بین سه تا شش ماه باشد و تب ۳۸/۳ درجه سانتی گراد یا بالاتر دارد، یا اگر کودک بزرگ تر از شش ماه است و درجه حرارت ۳۹/۴ درجه سانتی گراد یا بالاتر دارد و علائمی مانند از دست دادن اشتها، سرفه، نشانه هایی از گوش درد، بهانه گیری غیرمعمول یا خواب آلودگی یا اسهال یا استفراغ یا هر علامت مهم دیگری دارد باید به پزشک کودکتان مراجعه کنید.
همچنین در صورت مشاهدهٔ هر کدام از موارد زیر در رابطه با تب با پزشک کودکتان تماس بگیرید یا به مطبش مراجعه کنید:
- کودک به طرز محسوسی رنگ پریده یا برافروخته باشد یا دفعات ادرار کردن او کم شده است.
- متوجه قرمزی روی پوست یا هر عارضۀ پوستی بدون علت دیگری در کودک شده اید. این نوع حساسیت اگر با تب همراه باشد، می تواند نشانۀ یک مشکل جدی تر باشد. جوش های کوچک بنفش قرمز یکه وقتی آنها را فشار می دهید سفید یا کم رنگ نمی شود یا دمل های بزرگ بنفش می تواند نشانۀ یک عفونت باکتریایی بسیار جدی یا بیماری التهابی مهم باشد.
- کودک در تنفس مشکل دارد، برای نفس کشیدن تلاش بیشتری می کند یا تنفس او سریع تر از حد معمول است و حتی پس از اینکه بینی او را با یک پوآر بینی کودکان تمیز می کنید، تغییری ایجاد نشود. این حالت می تواند نشانۀ عفونت های شدید ریوی باشد.
- کودک شما بیمار و بی حال به نظر برسد و درجه حرارت بدن او کمتر از حد طبیعی؛ کمتر از ۳۶ درجه سانتی گراد است. گاهی بدن نوزادان خیلی کوچک وقتی بیمار می شوند، به جای تب کردن، سرد می شود.
تشخیص تب در کودکان
اگر کودک علائم هشدار دهنده “کهربا” یا “قرمز” نداشته باشد، و علائم دیگری مانند آبریزش بینی یا عطسه داشته باشد می تواند نشان دهنده یک عفونت ویروسی ساده باشد که در این شرایط معمولاً دمای آن ها به سرعت کاهش می یابد. در این موارد، معمولاً فرض بر این است که کودک دچار سرماخوردگی شده است.
بعد از مراجعه به کلینیک یا بخش اورژانس پزشک با بدست آوردن سابقه پزشکی، کودک را معاینه می کند و طبق تشخیص خود ممکن است آزمایشات زیر را پیشنهاد دهد:
- در صورتی که کودک سرفه، درد قفسه سینه یا تنگی نفس داشته باشد، پزشک ممکن است رادیوگرافی قفسه سینه را درخواست کند. رادیوگرافی قفسه سینه (اشعه X) برای تشخیص برخی از شرایط قفسه سینه، بیماری های ریه و یا قلب کاربرد دارد.
- شمارش کامل خون (CBC) برای تشخیص عفونت های باکتریایی خون در کودکان است. CBC ممکن است عفونت های باکتریایی یا ویروسی و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی کودک را تشخیص دهد.
- میزان الکترولیت در خون برای ارزیابی کمبود آب بدن و تعیین روش های درمانی مفید است. به عنوان مثال بالا بودن قند خون نشان می دهد بیمار نیاز به درمان با انسولین دارد.
- کشت خون می تواند وجود باکتری در جریان خون را تشخیص دهد. نتایج کشت خون ممکن است 24 ساعت طول بکشد.
- آزمایش ادرار برای تشخیص عفونت های دستگاه ادراری و کم آبی بدن مفید است. کشت ادرار به ارزیابی میزان وجود باکتری در ادرار کمک می کند. نتایج حاصل از کشت ادرار ممکن است 24-72 ساعت طول بکشد.
درمان خانگی و طب سنتی تب کودک و نوزاد
شایع ترین علت بروز تب در کودکان بیماری های عفونی است و معمولاً بیماری های ویروسی باعث بروز تب می شوند. غیر از ویروس ها، عوامل عفونی دیگر مثل باکتری ها، انگل ها و قارچ ها در بالا رفتن تب بدن کودکان موثر است، همچنین بیماری های بدخیمی مثل سرطان ها و بیماری های روماتیسمی می توانند باعث بروز تب شوند.
1.کمپرس سرد برای کاهش تب
به محض اینکه تب در کودکتان ایجاد شد، اولین کاری که باید انجام دهید، قرار دادن یک دستمال مرطوب خیس بر روی پیشانی نوزاد است. زمانی که آب از پوستش تبخیر شد، تب کاهش پیدا می کند و درجه حرارتش به سرعت کاهش می یابد. مقداری آب سرد را کاسه ای بریزید. یک دستمال تمیز را در آب خیس کنید.آب زیادی پارچه را بیرون بکشید، سپس پارچه مرطوب را روی پیشانی نوزاد قرار دهید هنگامی که پارچه گرم شد، آن را بردارید و دوباره انجام دهید ، این کار را تا زمانی که تب ازبین رود، ادامه دهید. شما همچنین می توانید از دستمال یا لیف مرطوب استفاده کنید و به مناطقی مانند :زیر بغل، پا، دست و کشاله ران کودکتان بمالید و مرطوب کنید تا دما کاهش پیدا کند.
نکته:هیچ وقت از آب خیلی سرد یا یخ استفاده نکنید، زیرا ممکن است دمای داخلی بدن افزایش یابد.
2.حمام نیمه گرم و ولرم برای درمان تب
یک حمام ولرم، یک کودک را شاداب و آرام می کند و به تنظیم دمای بدنش کمک می کند. حتی به کودک شما کمک خواهد کرد که بهتر بخوابد، که برای بهبود سریع تر و بهترش مورد نیاز است، برای نوزادان کم سن تر از 6 ماه، 2 تا 3بار در روز حمام اسفنجی خیس به اعضاع بدنش مناسب است.برای نوزادان 6 ماه تا بیشتر، چند بار در روز به طور منظم آنها را به حمامی ولرم ببرید و پس از هر حمام، بلافاصله نوزادان را لباس بپوشانید.
نکته: هرگز از آب داغ یا سرد استفاده نکنید، زیرا ممکن است باعث افزایش دمای داخلی بدن شود.
3.کاهش تب نوزاد با شیر مادر
برای نوزادان کوچکتر از 6 ماهه که تب دارند، شیر مادر بسیار ضروری است. شیر مادر یک تعادل عالی از مواد مغذی است که موجب تقویت سیستم ایمنی ضعیف نوزاد میشود و برای مبارزه بیماری کودک طراحی شده است ، شیر مادر به سرعت و به راحتی قابل هضم است. کودکٍ بیمار را به طور کامل هیدراته نگه می دارد، که برای بهبود سریع بسیار ضروری است. سعی کنید مرتبا نوزاد خود را با شیرتان تغذیه کنید. اگر کودک شما در هنگامش تب اش از نگهداری و پرستاری شما خوشش نمی آید، شکل مراقبت و پرستاریتان را تغییر دهید. می توانید نوزاد را در حین تغذیه با شیر مادر صاف و ایستاده نگه دارید تا کودک شما در طول تغذیه راحت تر باشد. اگر کودک شما مدل شیردهیتان را پس میزند، شیرتان را بگیرید و با استفاده از یک قاشق یا بطری آن را به کودک بدهید.
4. درمان تب کودک با مایعات
برای کودکان بیمار ، مهم است که میزان مصرف مایعات را برایشان افزایش دهیم. مایعات کمک میکنند تا آنها را کمی خنک کند و خود را جایگزین مایعاتی میکنند که از طریق عرق کردن،از دست رفته اند و موجب کم آبی می شوند کم آبی بدن میتواند منجر به عوارض مختلف دیگری شود و باعث تاخیر در بهبودی شود.به دلیل داشتن تب، نوزادان ممکن است خوردن مایعات زیاد را رد کنند. بنابراین، سعی کنید به آنها مقادیر کمی از مایعات در دفعات زیادتر بدهید. راه حل های آبرسانی خوراکی داشته باشید (هم خانگی هستند و هم به راحتی در بازار موجود است) در طول حمام ولرم برای بچه های کوچکتر از 6 ماهه برای کمک به جبران مایعات و الکترولیت ها ؛ همراه با آب و محلول آبرسانی خوراکی، میتوانید شیر سرد، آبمیوه و ماست سرد به نوزادان 6 ماه یا بیشتر بدهید.
5.کودک خود را در مکان خنک نگه دارید
هنگامی که از یک کودک بیمار مراقبت می کنید، مهم است که به طور منظم دمای اتاق را چک کنید نباید بیش از حد گرم یا خیلی سرد باشد. اتاق نوزادان را در دمای بین 70 تا 74 درجه فارنهایت نگه دارید (21.1 تا 23.3 درجه سانتیگراد).اگر از فن استفاده میکنید، آن را در پایین ترین حالتش نگه دارید، با این حال، مطمئن باشید که کودک شما به طور مستقیم زیر فن نمی خوابد و اگر از دستگاه تهویه مطبوع استفاده میکنید، درجه را در سطح متعادل نگه دارید. اطمینان داشته باشید،که کودک نمیلرزد و درجه حرارتش بالا نمیرود همچنین، از استفاده از بخاری ثابت اجتناب کنید،زیرا می تواند باعث گرمی زیاد کودک شما شود. نوزادان بیمار را در یک مکان خنک نگه دارید. اگر کودک خود را بیرون می برید، سعی کنید در سایه باشید
6. لباسی راحت تن نوزاد خود کنید
بسیاری از والدین به اشتباه فرزند بیمار خود را با لایه های زیادی از لباس و پتو های زیادی می پوشانند. این چیزی است که والدین باید از انجام آن اجتناب کنند، زیرا ممکن است باعث عدم کاهش دما شود یا حتی بالاتر برود.نوزادان نمیتوانند درجه حرارت خود را به خوبی تنظیم کنند، از این رو هنگامی که در لایه های زیادی از لباس قرار می گیرند، بیش از حد گرمشان می شوند، و برای آنها کاهش دادن دما سخت تر می شود ،لباس پوشاندن بیش از حد از جریان یافتن هوا و گردش هوا به بدن او، جلوگیری میکند.
یک لایه لباس سبک تن نوزاد کنید و در واقع ضروری موقع خوابیدنش یک پتوی نازک رویش بندازید همچنین، کودک خود را در یک اتاق راحت نگه دارید، که در آن درجه حرارت بیش از حد گرم و یا خیلی سرد نباشد.
7.ماساژ پا برای درمان تب
یکی از بهترین راه های آرام کردن کودک شیرینتان، مالش کف پا نوزاد با بعضی از روغن های گرم است ،صرف نظر از آرامش، خواب بهتری به آنها می دهد که برای بهبود سریع ترشان ضروری است. ، ماساژ پا ،نیز به تنظیم دمای بدن کمک می کند. مقداری روغن زیتون گرم را روی پای نوزاد مالش دهید ،با انگشتان دستتان ، انگشتان پاهایشان را به آرامی فشار دهید در پایان، تمام پاها را به خوبی ماساژ دهید این کار را فقط چند دقیقه انجام دهید، و درصورت نیاز، تکرار کنید. هنگامی که به سراغ ماساژ پا می روید، مراقب باشید که بیش از حد این کار را انجام ندهید.