به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، جملات شرطی در زبان فارسی با “اگر” ساخته می شود اما در زبان ترکی استانبولی معمولا از کلمه eğer استفاده نمی کنند و به جای آن برای ساختن وجه شرطی از پسوندهای -se/-sa استفاده کرده و آن را به بن فعل متصل می کنند. برای بیان آرزو، فرضیه و شرط وجه شرطی به کار می رود.
در جدول زیر حالت شرطی فعل دانستن bilmek آمده است:
اگر بدانیم | bilsek | اگر بدانم | bilsem |
اگر بدانید | bilseniz | اگر بدانی | bilsen |
اگر بدانند | bilseler | اگر بداند | bilse |
برای منفی کردن حالت شرطی باید پسوندهای -mese/-masa را به بن فعل اضافه می کنیم. در جدول زیر فعل بودن olmak در حالت منفی شرطی منفی آمده است:
اگر نباشید | olmasak | اگر نباشم | olmasam |
اگر نباشید | olmasanız | اگر نباشی | olmasan |
اگر نباشند | olmasalar | اگر نباشد | olmasa |
برای حالت سوالی مثبت و منفی کافی است mi/mı را بعد از فعل مثبت و منفی اضافه کنید، مثلا:
?kalsam mı (اگر بمانم؟)
?gelmesek mi (اگر نیاییم؟)
فعل + -sa /-se +پسوند شخص
شخص | مثبت | پسوند شخص | پسوند سوالی | معنی |
Ben | Baksam | -m | mı/mi? | اگر ببینم |
Sen | baksan | -n | mı/mi? | اگر ببینی |
O | baksa | - | mı/mi? | اگر ببیند |
Biz | baksak | -k | mı/mi? | اگر ببینیم |
Siz | Baksanız | -nız/-niz | mı/mi? | اگر ببینید |
onlar | baksalar | -lar /-ler | mı/mi? | اگر ببینند |
Param olsa araba alırım. | اگر پول داشتم ماشین می خریدم. |
Beni sevseniz dünyalar benim olur. | اگر دوستم بدارید دنیا ها مال من میشه. |
Sınavda yüz alsam... | اگر در امتحان صد بگیرم (کاش) |
Ben de zengin olsam... | اگر ثروتمند بشوم (ای کاش بشوم) |
حالت شرطی گاها مفهوم حالت درخواستی (istek kipi) هم می رساند (دو جمله پایانی در بالا)
حالت منفی : با آمدن –ma/-me قبل از شناسه فعل ، فعل منفی می شود.
حالت سوالی : با آمدن یکی از پسوند سوالی mi یا mı حاصل می شود.
شخص | -ma ,-sa | حالت سوالی | -me ,-se | حالت سوالی |
ben | bakmasam | mı? | gelmesem | mi? |
sen | bakmasan | mı? | gelmesen | mi? |
o | bakmasa | mı? | gelmese | mi? |
biz | bakmasak | mı? | gelmesek | mi? |
siz | bakmasanız | mı? | gelmeseniz | mi? |
onlar | bakmasalar | mı? | gelmeseler | mi? |
حالت سوالی شرطی به جمله مفهوم تردید می دهدآموزش زبان ترکی.
Gözümle görmesem inanmam. | اگر با چشمم نبینم باور نمی کنم. |
Bu güzel gün bitmese... | اگر این روز زیبا تمام نشود... |
Onunla konuşsam mı? | اگر با او صحبت کنم؟ |
Ona yardım etmesek mi? | اگر به او کمک نکنیم؟ |
