معرفی پل گاومیشان، بزرگ‌ترین پل تاریخی غرب کشور!

تاریخچه پل گاومیشان

در شهرستان دره شهر در استان ایلام پل گاومیشان قرار دارد، که یکی از قدیمی ترین پل های تاریخی در کشورمان و به دوران ساسانی متعلق است. این پل قسمتی از تاریخ کهن این شهرستان را نمایان می سازد و در 30 کیلومتری پل دختر و در مرز بین دو استان ایلام و لرستان واقع گشته، نکته دیگر این که حدودا 90 درصداز این سازه در استان لرستان قرار گرفته است.

پل گاو میشان توسط فردی به نام «حسین خان بزرگ» والی بزرگ و معروف ایلام و در تاریخ 1008 هجری قمری تعمیر شده است، برخی از مورخان و باستان شناسان بر این باورند که این پل در تاریخ 1334 هجری قمری بر اثر زلزله صدمه دیده و از بین رفته است.

این بنای تاریخی در تاریخ سوم اسفند ماه 1377 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. استان ایلام دارای 760 اثر تاریخی است که تمام این آثار تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند و همین منجر شده تا این استان، یکی از قطب های گردشگری در کشور به حساب آید.

نقشه و معرفی بخش های مختلف پل گاومیشان

پل گاو میشان بسیار پیچیده و فنی ساخته شده است به گونه ای که رقیبی بسیار جدی برای پل های مهم در کشور به شمار می رود. تکیه گاه های اصلی و پایه های پل قطور و مدور است، مصالح و سنگ هایی که در این بنا به کار رفته، به شکل مکعبی بزرگ و تراشیده شده در ابعاد مساوی است، این سنگ ها به شکل «رگ چین» بر روی هم چیده شده اند و پایه اصلی و مهم این پل را ایجاد کرده اند.

داخل پایه ها برای استحکام بیشتر از قلوه سنگ و ملات گچ پر شده و مصالحی که در پل به کار رفته، از گچ و سنگ است و همچنین سقف طاق ها به وسیله آجر ساخته شده است که تمام این ها در پیچیدگی این پل نقش به سزایی دارند.

در میان دالان ستون میانی، پله هایی قرار دارد که نشان دهنده این است که پل گاو میشان تنها یک پل ارتباطی نبوده است. راهروهای پلکان و داخل این بنا بیانگر این است که برخی از کاروان ها در گذشته از این پل به عنوان سر پناه در زمان عبور استفاده می کردند و در برخی مواقع بعضی از کاروان ها در این دالان ها شب را به صبح رسانده اند. این پل دارای طولی حدودا 175 متر و عرض نزدیک به 8 متر و 20 سانتی متر می باشد، در حال حاضر 6 چشمه طاق در آن جا قرار گرفته است.

حد فاصل چشمه و پهنای آن تا 25 متر متغیر است، چشمه اصلی در این پل دارای عرضی است تقریبا 33 متر و 70 سانتی متر، پل گاو میشان با دهانه ای با بیش از 50 متر عرض در کشور بزرگ ترین دهانه پل کشور محسوب می شود. متاسفانه یکی از دهانه ها در زمان عقب نشینی سپاه ایران مقابل حمله اعراب به ایران تخریب شده است.

معماری و طراحی به کار رفته در این بنا، سبک معماری ساسانی است. اما در چشمه طاق ها آثاری از مرمت مربوط به دوران قاجار و صفویه به چشم می خورد. در سال 1387 نخستین فصل از مرمت پل گاو میشان پایان یافت.

موقعیت جغرافیایی پل گاومیشان

مردم شهرستان دره‌شهر معتقدند این پل در این شهرستان قرار دارد. این در حالی است که وب‌سایت رسمی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران موقعیت این پل را در شهرستان پلدختر اعلام می‌کند اما این پل به دلیل قرار گرفتن در مرز دو استان لرستان و ایلام به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان ایلام نیز معرفی شده‌است.

مشخصات پل گاومیشان

طول این پل که از بناهای دوره ساسانی است حدود 175 متر و عرض گذر سطح پل نزدیک به 8 متر و20 سانتیمتر است و در حال حاضر دارای 6 چشمه طاق می‌باشد. پهنای پاتاقها، یا حدفاصل چشمه از 5/2 تا 25 متر متغیر است. عرض چشمه اصلی این پل حدود 33 متر و 70 سانتیمتر، دهانه پل گاومیشان با بیش از 50 متر عرض بزرگترین دهانه پل کشور است. هر چند که یکی از این دهانه‌ها بعد از عقب‌نشینی سپاه ایران در جریان حمله اعراب به ایران برای کاهش سرعت پیشروی دشمن تخریب شد. در مورد مصالح باید گفته که مصالح اصلی آن ملاط، آجر و سنگ تشکیل می‌دهند. معماری پاتاقها به سبک معماری ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره‌های صفوی و قاجار دیده می‌شود.

شرایط بازدید پل گاومیشان

امروزه از لحاظ جغرافیایی پل گاومیشان در مرز بین دو استان لرستان و ایلام قرار گرفته است و یکی از جاذبه های تاریخی باقی مانده در شهرستان دره شهر است. پیشنهاد مستر بلیط این است که بازدید کنندگان و مسافران بهتر است در فصل بهار به این مکان تاریخی سفر کنند.

ساعات بازدید در این بنا به صورت شبانه روزی و تنها 2 ساعت زمان برای بازدید کافی است. علاوه بر بازدید از پل، دیدنی ها و مکان های دیگری نیز وجود دارد که می توانید از آن ها دیدن کنید، از جمله این دیدنی ها مراکز اقامتی، طبیعت بکر، روخانه، سفره خانه است.اگر شما به طبیعت گردی علاقه دارید می توانید از هوای پاک و رودخانه های خروشان لذت ببرید و ساعاتی را در این مکان سپری کنید.