معرفی موزه های معروف استان مازندران

خانه موزه نیما یوشیج

خانه نیما یوشیج (1338-1276) فرزند ابراهیم نوری و طوبی مفتاح، شاعر بلند آوازه ایران، در روستای یوش از توابع بخش بلده شهرستان نور در استان مازندران واقع است. یوش، روستایی است با قدمت نسبتا کهن در اقلیم کوهستانی و ییلاقی که طبیعت بکر و بافت روستایی آن به خوبی حفظ شده است. وجود خانه پدری نیما در این روستا، بیش از پیش به ارزش فرهنگی این منطقه افزوده است. زادگاه او که آرامگاه وی نیز گردیده است، از بناهای زیبای دوره قاجار به شمار می آید. بنیاد این عمارت با پلان مربع شکل، حیاط مرکزی و اتاق های متعدد پیرامون، با ویژگی های معماری سنتی منطقه کوهستانی درآمیخته است. عناصر تزیینی آن شامل آجرکاری، گچ بری، آیینه کاری، خراطی و ارسی های زیبا است که در فضاهای شاه نشین، تالار، اتاق های سه دری، پنج دری و سردر بنا، در اوج ظرافت به نمایش نهاده شده است. سیروس طاهباز، نویسنده و گردآورنده آثار نیما و بانو بهجت الزمان اسفندیاری، خواهر نیما نیز در حیاط خانه، به خاک سپرده شده اند. خانه نیما یوشیج در سال 1375 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 1802 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال 1388 به عنوان موزه پدر شعر و ادب نو پارسی بازگشایی شد. در این موزه، اوراق و مدارک شخصی و خانوادگی نیما اعم از شناسنامه، قباله ازدواج و...، اسناد تاریخی اعم از مکاتبات اداری و شخصی، دست نوشته ها شامل اشعار، نامه ها، وصیت نامه و....، تصاویر و عکس، مجموعه ای از فیلم، کتاب، مقالات و پایان نامه با موضوع نیماشناسی، آثار هنری شامل نقاشی، سفال گری، پیکرتراشی، خوشنویسی و.... با موضوع نیما یوشیج، اسناد معماری خانه نیما اعم از گزارشات مرمت و احیاء، عکس، پلان خانه و....، وسایل شخصی و زندگی شامل عینک، رکاب و زین اسب، اسلحه شکاری، لوازم تحریر، ظروف و دیگر ملزومات خانه، نگه داری گردیده و به نمایش گذاشته شده است.

موزه شهدای آمل (بقعه میر بزرگ)

بقعه میر بزرگ در بافت قدیم شهر آمل، خیابان شهید مفتح و در محدوده بازار واقع شده است. این اثر تاریخی در عهد سلطنت شاه عباس صفوی در سال 1020 ق بر روی مدفن میرقوام الدین مرعشی بنیانگذار سلسه مرعشیان، در اواخر قرن هشتم هجری قمری ساخته شد. بنای این بقعه باشکوه به لحاظ ویژگی های معماری شامل گنبد، سردرها، کتیبه ها و هنر کاشیکاری، در مازندران کم نظیر است. پلان چهارضلعی آن با گنبدی ساده و بلند و مصالح آجر و ملات گچ و آهک در مساحت 781 مترمربع شکل گرفته است. در فضای بقعه میربزرگ، تزیینات چشم نوازی شامل کتیبه هایی با خط ثلث سفید رنگ بر زمینه کاشی های آبی مشتمل بر آیاتی از کلام الله مجید و حدیثی از امیرالمومنین علی (ع)، کاشی های الوان با نقوش گیاهی و همچنین صندوق مزاری چوبی با کتیبه ای مشتمل بر سال ساخت و کاتب آن مشاهده می شود. تاریخ صندوق به سال 1033 ق و کاتب آن "محمد الحسینی لاهجی" است. (سورتیجی، ص 187.) این بـنای شـکوهمند در سال 1310 با شماره 59 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در تاریخ 21 بهمن سال 1386 با مشارکت سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، این بنا با هدف حفظ و اشاعه‌ی دستاوردهای معنوی فرهنگ ایثار و شهادت به عنوان موزه شهدای آمل بازگشایی گردید. در این موزه نقشه‌های عملیات هشت سال دفاع مقدس، عکس‌ها، وصیت نامه ها، نوشته ها، البسه و ادوات همراه شهدای ششم بهمن سال 1360 آمل و شهدای گرانقدر جنگ تحمیلی و چندین جلد از نسخ خطی قرآن کریم و کتب ادعیه، به معرض نمایش گذاشته شده است.

موزه مردم‌شناسی برسه تنکابن

موزه مردم شناسی برسه در روستای شانه تراش منطقه دوهزار شهرستان تنکابن واقع شده است. احداث این موزه از سال 1387 بر اساس مطالعات انجام شده و الگوبرداری از معماری بومی منطقه، آغاز گردید و در مرداد ماه سال 1390 با رویکرد مردم شناسی، گشایش یافت. بنای موزه بر اساس ویژگی های معماری سنتی روستا، در مساحتی برابر 500 متر مربع و با زیربنای 200 مترمربع با مصالح بوم‌آورد، ساخته شد. ساختمان با پلان مستطیل و در دو طبقه بوده که هر طبقه دارای چهار اتاق به همراه ایوان سراسری با نرده‌های چوبی می‌باشد.

در این موزه اشیا مردم شناسی و اموال فرهنگی مرتبط با دامداری، کشاورزی، پارچه بافی، پوشاک و دیگر لوازم زندگی روزمره ساکنین منطقه در معرض نمایش گذاشته شده است. موزه مردم شناسی برسه در شمار موزه های محلی استان بوده، ولی هر ساله بازدیدکنندگان بی شماری از سراسر کشور دارد.

خانه موزه مکرمه قنبری

خانه موزه بانو مکرمه قنبری یکی از موزه‌های غیردولتی استان مازندران است که با مجوز سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، در مرداد ماه سال 1384 افتتاح گردید. مکرمه قنبری (1384-1307) متولد روستای دریکنده شهرستان بابل، هنرمند خودآموخته و نقاش سبک پست مدرنیسم بود که به خاطر نـقاشی‌هایش به شهرت جـهانی رسید. مکرمه تـحصیلات دانـشگاهی و سواد خواندن و نوشتن نـداشت و دوره عـلمی هم نگذرانده بود، او در سن ۶۷ سالگی نقاشی را آغاز کرد. روحـیات و شرایط خاص زندگی موجب گرایش وی به هنر نقاشی گردید؛ به طوری که به نقش پردازی بر در و دیوارها و حتی لوازم خانگی و هر آن چه که در دسترس بـود، می پرداخت. پس از فوت، در حیاط خانه اش به خاک سپرده شد. نخستین نمایشگاه او در سال ۱۳۷۴ در گالری سیحون بر پا شد. نقاشی‌های وی موجب شد تا به عنوان بانوی سال نقاش در سال ۲۰۰۱ توسط دوازدهمین کنفرانس ایران‌شناسی در دانشگاه دولتی سوئد، معرفی گردد. نمایشگاه‌های بسیاری از آثار مکرمه به همت فرندانش در سراسر دنیا برگزار شده و هر ساله برگزار می‌شود. خانه این هنرمند امروز به موزه ای از آثار و نقاش های او تبدیل گشته است. این موزه هنری اگرچه در رده بندی مقیاس، در جایگاه موزه های محلی است، اما مخاطبینی از سراسر دنیا دارد.