به گزارش سرویس مجله سلامت خانواده ساعدنیوز، باریم سولفات یکی از پرکاربردترین مواد حاجب در تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی دقیق دستگاه گوارش در رادیولوژی و سیتیاسکن استفاده میشود. این ماده با پوشاندن دیواره داخلی مری، معده و رودهها باعث میشود ساختارهای گوارشی در تصاویر اشعه ایکس واضحتر دیده شوند. باریم سولفات به دلیل نامحلول بودن در آب، معمولاً وارد جریان خون نمیشود و در صورت استفاده صحیح، ایمنی بالایی دارد. امروزه از این ماده در آزمایشهایی مانند بلع باریم، بررسی معده و روده کوچک، تنقیه باریم و برخی سیتیاسکنهای شکم استفاده میشود.
برای پرتونگاری از قسمت فوقانی دستگاه گوارش، مقدار 450-40 گرم از راه خوراکی مصرف میشود.
برای پرتونگاری از کولون، مقدار 750-150 گرم به صورت تنقیه مصرف میشود.
سولفات باریم زمانی که از بدن عبور می کند، میزان جذب اشعه X را افزایش می دهد. بنابراین شکل و ساختمان دستگاه گوارش را آشکار می کند. این دارو درصورتی که خالص باشد از دستگاه گوارش جذب نمی شود. یعد از مصرف خوراکی، مری، معده و دوازدهه فوراً آشکار می شوند، در صورتی که برای آشکار سازی روده کوچک 90-15 دقیقه وقت نیاز است. در صورت تجویز داخل روده ای با استفاده از یک لوله، روده کوچک بلافاصله نمایان می شود. شدت و سرعت ظاهر سازی روده بزرگ و انتهای روده کوچک با استفاده از تنقیه به وضعیت بیمار و فشار هیدروستاتیک روده بستگی دارد.
بیشتر بیماران باریم سولفات را بدون مشکل تحمل میکنند، اما برخی عوارض ممکن است ایجاد شود:
یبوست
نفخ
تهوع خفیف
احساس سنگینی شکم
سفید یا خاکستری شدن مدفوع برای چند روز
انسداد روده
درد شدید شکم
واکنش آلرژیک
ورود باریم به ریه در بیماران دارای اختلال بلع
سوراخ شدن روده (نادر اما خطرناک)
نوشیدن آب کافی بعد از آزمایش میتواند به کاهش خطر یبوست و دفع بهتر باریم کمک کند.
مصرف باریم سولفات در برخی شرایط نیاز به احتیاط جدی دارد:
احتمال سوراخ شدن دستگاه گوارش
انسداد کامل روده
کولیت شدید یا دیورتیکولیت فعال
اختلال شدید بلع
خطر آسپیراسیون (ورود ماده به ریه)
در صورت احتمال پارگی یا سوراخ شدن روده، پزشکان معمولاً به جای باریم از مواد حاجب محلول در آب استفاده میکنند.
خود باریم سولفات جذب بدن نمیشود، اما چون تصویربرداری با اشعه ایکس میتواند برای جنین خطر داشته باشد، انجام رادیولوژی در دوران بارداری فقط در صورت ضرورت و با نظر پزشک انجام میشود.
در دوران شیردهی معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند، زیرا جذب سیستمیک بسیار ناچیز است.
باریم سولفات همچنان یکی از مهمترین و ایمنترین مواد حاجب در تصویربرداری دستگاه گوارش محسوب میشود و نقش مهمی در تشخیص بیماریهای مری، معده و روده دارد. رعایت توصیههای پزشکی قبل و بعد از آزمایش میتواند احتمال عوارض را کاهش داده و کیفیت تصویربرداری را بهتر کند.
