به گزارش سرویس سبک زندگی ساعدنیوز، دکتر کارول دوک (Carol Dweck)، روانشناس برجسته دانشگاه استنفورد، در تحقیقات خود درباره «طرز فکر رشد» (Growth Mindset) ثابت کرده است که واکنش والدین به شکستهای تحصیلی، ساختار مغز کودک را شکل میدهد. اگر نمره ضعیف با برچسبهایی مانند «تو تنبلی»، «بیدقتی» یا «بیاستعدادی» همراه شود، کودک به این باور میرسد که تواناییهایش ثابت و غیرقابل تغییر است (طرز فکر ایستا) و در نتیجه برای امتحانات بعدی هیچ تلاشی نمیکند.
از سوی دیگر، اگر والدین نشان دهند که نمره تنها بازتابی از «روش مطالعه» در یک زمان خاص است و ارزش انسانی کودک به آن بستگی ندارد، مغز او برای حل مسئله و جبران اشتباه فعال میشود. در دوازدهمین روز از چالش مادران دارای فرزند مدرسهای، به سراغ 4 راهکار علمی و اورژانسی رفتهایم تا بهترین واکنش ممکن را در برابر نمرات ضعیف و افت تحصیلی دانشآموزان نشان دهیم.

دیدن یک نمره بسیار پایین میتواند شما را به شدت ناامید و عصبانی کند. بدترین زمان برای صحبت کردن درباره افت تحصیلی، همان لحظه اول است. قانون 24 ساعت را اجرا کنید. برگه را بگیرید، نفس عمیق بکشید و با لحنی خنثی بگویید: «نمرهات رو دیدم. میدونم تو هم از این نتیجه راضی نیستی و الان هردومون خستهایم. برگه رو میذارم اینجا تا فردا عصر که حالمون بهتر شد، با هم دربارش حرف بزنیم.» این مکث استراتژیک، هم به شما فرصت کنترل خشم میدهد و هم استرس فلجکننده کودک را کاهش میدهد.
روز بعد، به جای اینکه بپرسید «چرا اینقدر کم شدی؟» (که کودک را مجبور به دفاع و بهانهتراشی میکند)، فرآیند مطالعه او را کالبدشکافی کنید. برگه امتحان را جلویتان بگذارید و بپرسید: «به نظرت کجای روش درس خوندنت برای این امتحان اشتباه بود؟ آیا وقت کم آوردی یا سوالات رو متوجه نشدی؟» او را راهنمایی کنید تا خودش به این نتیجه برسد که مثلاً تماشای تلویزیون در شب امتحان، عامل اصلی این نمره بوده است. وقتی کودک خودش ایراد کار را پیدا کند، مقاومت کمتری برای تغییر نشان میدهد.
انتقاد مستقیم و بیپرده، مغز کودک را وارد حالت تدافعی میکند. برای بررسی برگه امتحان از روش ساندویچی استفاده کنید: یک لایه تعریف، یک لایه انتقاد و اصلاح، و دوباره یک لایه امیدواری. مثلاً: «من دیدم که سه تا سوال اول ریاضی رو با چه دقت و فرمول درستی حل کردی (تعریف). اما تو قسمت ضرب و تقسیم، به خاطر عجله کردن چندتا اشتباه داشتی که باعث شد نمرهات کم بشه (انتقاد). من مطمئنم با تمرین بیشتر توی خونه، امتحان بعدی رو عالی میدی و منم کمکت میکنم (امیدواری).»
بزرگترین ترس ناخودآگاه کودک هنگام گرفتن نمره ضعیف این است که فکر میکند «مادرم دیگر مرا دوست ندارد و باعث ناامیدیاش شدم.» شما باید این پیوند سمی را پاره کنید. هنگام بررسی نمره، مستقیماً در چشمان او نگاه کنید و این جمله طلایی را بگویید: «من تو رو به خاطر خودت دوست دارم، نه به خاطر نمرههات. این نمره فقط یه نشونه است که باید بیشتر تلاش کنیم، اما هیچ تاثیری روی عشق من به تو نداره.» این جمله، بار روانی سنگینی را از دوش دانشآموز برمیدارد و انرژی او را برای جبران آزاد میکند.
وقتی فرزندتان برای اولین بار یک نمره ضعیف و دور از انتظار گرفت، اولین جملهای که به او گفتید چه بود؟ آیا تا به حال پیش آمده که از شدت عصبانیت به خاطر نمره، او را با همکلاسیها یا بچههای فامیل مقایسه کنید؟ فکر میکنید ریشه اصلی افت تحصیلی دانشآموزان در این روزها چیست؟ تجربیات، پشیمانیها و راهکارهای خود را در بخش نظرات همین صفحه با ما در میان بگذارید تا فردا یک چالش جدید را بررسی کنیم!