با آن که دلم از غم هجرت خون است
شادی به غمِ توام ز غم افزون است
اندیشه کنم هر شب و گویم «یا رب!
هجرانش چنین است، وصالش چون است؟»
به گزارش سرویس فرهنگ و هنر ساعد نیوز، ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم (حوالی 858 – 940/41 میلادی) متخلص به رودَکی (فارسی تاجیکی: Рӯдакӣ)، شاعر، خواننده و موسیقیدانی بود که بهعنوان نخستین شاعر برجستهای که به زبان فارسی نو سرود شناخته میشود. او که شاعر دربار سامانیان بود، بنا بر گزارشها بیش از 180٬000 بیت شعر سروده، اما تنها بخش کوچکی از آثار او به جا مانده است؛ از جمله قسمتهایی از نسخۀ منظومۀ کلیله و دمنه که مجموعهای از حکایات هندی است.
رودکی در روستای بَنُج (واقع در منطقهٔ کنونی رودک) به دنیا آمد. بخش مهمی از دوران کاری خود را در دربار سامانیان گذراند. اطلاعات زندگینامهای او را به امیر سامانی، نصر دوم (حکومت: 914–943)، پیوند میدهد، اما ممکن است او پیش از آن نیز در زمان امیر پیش از نصر، احمد سامانی (حکومت: 907–914)، به دربار پیوسته باشد.
موفقیت رودکی تا حد زیادی بهسبب حمایت حامی اصلیاش، وزیر ابوالفضل بلعمی (درگذشته 940) بود، که نقش مهمی در شکوفایی ادبیات فارسی نو در قرن دهم داشت. پس از سقوط بلعمی در سال 937، دوران کار رودکی رو به زوال رفت و سرانجام از دربار اخراج شد. او آخرین سالهای زندگی خود را در فقر سپری کرد و در زادگاهش نابینا و تنها درگذشت.
برای مشاهده سایر اشعار با سرویس فرهنگ و هنر ساعدنیوز همراه باشید.
ساعدنیوز در فضای مجازی
