به گزارش سرویس اقتصادی پایگاه خبری ساعدنیوز، به نقل از گاردین، معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، روز یکشنبه اسلامآباد را ترک کرد، بیآنکه پس از 21 ساعت مذاکرات نفسگیر، به توافقی با ایران دست یافته باشد.
ونس با اشاره به ناکامی گفتوگوها، اظهار داشت که ایران حاضر نشده شروط آمریکا را بپذیرد؛ از جمله تعهد به اینکه بهدنبال ساخت سلاح هستهای نرود.
او گفت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدیم و فکر میکنم این برای ایران بسیار خبر بدتری است تا برای ایالات متحده آمریکا.»
«بنابراین ما بدون آنکه به توافق برسیم به آمریکا بازمیگردیم. ما خطوط قرمز خود را بهروشنی بیان کردهایم.»
ونس گفت در جریان مذاکرات دستکم نیمدوجین بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده و یکی از مهمترین نقاط اختلاف میان دو طرف، بر سر توسعه سلاحهای هستهای بوده است.
او گفت: «ما نیاز داریم تعهدی صریح ببینیم که [ایران] بهدنبال سلاح هستهای نخواهد رفت و ابزارهایی را هم دنبال نخواهد کرد که به آنها امکان دهد بهسرعت به سلاح هستهای دست یابند.»
او افزود: «این هدف اصلی رئیسجمهور ایالات متحده است و ما نیز در این مذاکرات در پی تحقق همین هدف بودیم.»
خبرگزاری تسنیم ایران اعلام کرد که «مطالبات افراطی» آمریکا مانع دستیابی به توافق شده و مذاکرات به پایان رسیده است.
پیش از سخنان ونس، دولت ایران در پیامی در شبکه ایکس گفته بود که مذاکرات ادامه خواهد داشت و کارشناسان فنی دو طرف اسناد و مدارک را با یکدیگر تبادل خواهند کرد.
مذاکرات اسلامآباد نخستین دیدار مستقیم میان آمریکا و ایران در بیش از یک دهه گذشته و بالاترین سطح گفتوگوها از زمان انقلاب اسلامی 1979 بود. نتیجه این مذاکرات میتوانست سرنوشت آتشبس شکننده دو هفتهای و نیز بازگشایی تنگه هرمز را تعیین کند؛ گذرگاهی حیاتی برای حدود 20 درصد از عرضه جهانی انرژی که ایران از زمان آغاز جنگ آن را مسدود کرده است. این درگیری قیمت جهانی نفت را بهشدت افزایش داده و به کشته شدن هزاران نفر منجر شده است.
ونس، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، پیش از یک استراحت، به مدت دو ساعت با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، و عباس عراقچی، وزیر خارجه، دیدار کردند؛ این را منبعی از میانجیگری پاکستان گفته است.
هیأت ایرانی روز جمعه با لباسهای مشکی وارد شد و برای عزاداری رهبر فقید، آیتالله علی خامنهای، و دیگر کشتهشدگان جنگ، لباس سوگ بر تن داشت. به گفته دولت ایران، اعضای هیأت، کفشها و کیفهای شماری از دانشآموزانی را که در حمله هوایی آمریکا به مدرسهای در کنار یک مجتمع نظامی کشته شده بودند، با خود حمل میکردند. پنتاگون گفته است این حمله در دست بررسی است، اما رویترز گزارش داده که بازرسان نظامی بر این باورند که احتمالاً آمریکا مسئول آن بوده است.
یکی از منابع پاکستانی گفت: «در جریان نشست اول، حالوهوا بین دو طرف نوسان داشت و دما بالا و پایین میرفت.»
برای مذاکرات آمریکا و ایران، اسلامآباد ــ شهری با بیش از 2 میلیون نفر جمعیت ــ با استقرار هزاران نیروی شبهنظامی و سربازان ارتش در خیابانها، در وضعیت قرنطینه امنیتی قرار گرفت. نقش میانجیگرانه پاکستان، دگرگونی چشمگیری برای کشوری است که یک سال پیش از نظر دیپلماتیک منزوی بود.
همزمان با آغاز مذاکرات، ارتش آمریکا اعلام کرد که در حال «ایجاد شرایط» برای آغاز پاکسازی تنگه هرمز است.
این آبراه راهبردی در مرکز گفتوگوهای آتشبس قرار دارد. ارتش آمریکا اعلام کرد که دو فروند از ناوهای جنگیاش از این تنگه عبور کردهاند و شرایط برای پاکسازی مینها در حال فراهم شدن است، در حالی که رسانههای دولتی ایران هرگونه عبور کشتیهای آمریکایی از این تنگه را رد کردند.
پیش از آغاز مذاکرات، یک منبع ارشد ایرانی به رویترز گفته بود که آمریکا با آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در قطر و سایر بانکهای خارجی موافقت کرده است. یک مقام آمریکایی این ادعا را رد کرد و گفت با آزادسازی این پولها موافقت نشده است.
علاوه بر آزادسازی داراییهای خارجی، تهران خواستار کنترل تنگه هرمز، پرداخت غرامت جنگی و آتشبس در سراسر منطقه، از جمله در لبنان، است؛ این را تلویزیون دولتی ایران و مقامهای این کشور گفتهاند.
تهران همچنین میخواهد در تنگه هرمز عوارض ترانزیتی دریافت کند.
اهداف اعلامشده ترامپ تغییر کرده است، اما دستکم در حداقل خواستهها، او عبور آزادانه کشتیهای تجاری جهانی از این تنگه و تضعیف برنامه غنیسازی هستهای ایران را میخواهد تا اطمینان یابد این کشور قادر به تولید بمب اتمی نخواهد بود.
