به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، به نقل از مجله تایمز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته است که باور دارد جنگ با ایران «خیلی نزدیک به پایان» است، پس از آنکه پیشنهاد کرد مذاکرات با ایران این هفته از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ در مصاحبهای با فاکس نیوز که روز چهارشنبه پخش شد، مدعی شد این درگیری با ایران میتواند بهزودی پایان یابد و همچنین تصمیم خود برای آغاز حملات مشترک با اسرائیل در 28 فوریه و جنگی را که پس از آن آغاز شد، توجیه کرد.
او در این مصاحبه با فاکس گفت: «اگر من آن کار را نکرده بودم، شما اکنون ایرانِ مجهز به سلاح هستهای داشتید، و اگر آنها سلاح هستهای داشتند، شما باید همه آنجا را “سرور” صدا میکردید، و نمیخواهید چنین کاری بکنید.»
ترامپ همچنین در مصاحبهای جداگانه در همان روز، بازه زمانی احتمالی برای رسیدن به توافق با ایران را مطرح کرد. هنگامی که از او پرسیده شد آیا میتوان تا پیش از سفر چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، به کاخ سفید در 27 آوریل به توافق رسید، رئیسجمهور در یک گفتوگوی تلفنی با اسکاینیوز دوباره ادعا کرد: «آنها [ایران] بهشدت ضربه خوردهاند. این کاملاً ممکن است.»
ترامپ در مصاحبه با فاکس گستاخانه گفت: «اگر همین حالا از این ماجرا بیرون بکشیم، 20 سال طول میکشد تا آن کشور را دوباره بازسازی کنند، و ما هنوز کارمان تمام نشده است.» او مدعی شد که ایران پس از شکست مذاکرات میان آمریکا و ایران در پاکستان در آخر هفته، «بسیار شدید» خواهان توافق است.
تحلیلگران مستقل این ارزیابی را زیر سؤال بردهاند. دنیل بایمن، مدیر برنامه جنگ، تهدیدهای نامتقارن و تروریسم در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، اوایل این ماه نوشت که اگرچه توانمندیهای متعارف ایران تضعیف شده است، «راهبرد آن زنده ماندن، تحمیل هزینه و انتقال مرکز ثقل درگیری به بیرون بوده، و در این مسیر موفقیت معناداری به دست آورده است.»
مذاکرات این آخر هفته در پاکستان میان ایران و آمریکا با هدف پایان دادن به جنگ، در نهایت شکست خورد؛ در این گفتوگوها آمریکا با حضور معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، فرستاده ویژه استیو ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، نمایندگی میشد.
یکی از نقاط اصلی اختلاف در مذاکرات پاکستان، که پاکستان هم متحد ایران است و هم متحد آمریکا، خودداری ایران از چشمپوشی از حق خود برای داشتن یک برنامه صلحآمیز بود؛ موضوعی که ترامپ روز یکشنبه آن را اصلیترین دلیل شکست مذاکرات دانست. تمایل ایران به ادامه کنترل تردد از تنگه هرمز پس از پایان درگیری، از طریق اخذ عوارض، نیز به یکی دیگر از نقاط اختلاف تبدیل شده است.
با وجود ادعای ترامپ مبنی بر اینکه ایران خواهان توافق است، جمهوری اسلامی گفته است که برای رسیدن به توافق هنوز کار زیادی باقی مانده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، روز چهارشنبه گفت که ایران در جریان مذاکرات اسلامآباد، دیدگاههای خود را «درباره موضوعات مختلف از جمله هستهای، رفع تحریمها و غرامت» مطرح کرده است.
بقایی در یک نشست خبری گفت: «یکی از موضوعاتی که طرف آمریکایی همچنان بر آن اصرار دارد، موضوع هستهای است.» او افزود که موضع آمریکا «برای ایران قابل قبول نیست و همچنان باید درباره آن گفتوگو شود.»
این سخنگو ادامه داد که توافق آتشبس، در واقع، شامل توقف درگیری در لبنان میان حزبالله و نیروهای اسرائیلی نیز بوده است، اما این بخش از توافق تحقق نیافته است.
رئیسجمهور پیشتر نیز روز سهشنبه اشاره کرده بود که مذاکرات این هفته از سر گرفته خواهد شد.
او در گفتوگویی با نیویورک پست درباره ادامه مذاکرات در اسلامآباد گفت: «ممکن است طی دو روز آینده اتفاقی بیفتد و ما بیشتر مایل هستیم که به آنجا برویم. احتمال بیشتری دارد، میدانید چرا؟ چون فیلد مارشال کار فوقالعادهای انجام میدهد.» ترامپ در اینجا به عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اشاره داشت؛ کسی که رئیسجمهور پیشتر او را «فیلد مارشال محبوب» خود توصیف کرده بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز روز سهشنبه گفت که «بسیار محتمل است این گفتوگوها از سر گرفته شوند»، پس از آنکه با اسحاق دار، معاون نخستوزیر پاکستان، گفتوگو کرده بود.
گوترش گفت: «بسیار مهم است که این گفتوگوها شرایطی برای تغییر در شیوه فعالیت بازیگران ایجاد کند.»
در داخل آمریکا، رئیسجمهور با فشار فزایندهای برای رسیدن به راهحلی در این درگیری روبهروست. جنگ به روز شصتم خود نزدیک میشود؛ مهلتی که بر اساس قانون اختیارات جنگی 1973، رؤسایجمهور باید عملیات نظامی را متوقف کنند، مگر اینکه کنگره بهطور رسمی اعلام جنگ کرده یا قانونی برای مجوز استفاده از نیرو تصویب کرده باشد.
دون بیکن، نماینده جمهوریخواه نبراسکا، به تایمز گفت: «طبق قانون، ما باید یا ادامه عملیات را تصویب کنیم یا آن را متوقف کنیم. اگر تصویب نشود، از نظر قانونی باید عملیات را متوقف کنند.»
بیشتر قانونگذاران دموکرات نیز بهطور مستمر به محدود کردن اختیار رئیسجمهور برای ادامه جنگ بدون تأیید کنگره رأی دادهاند. سناتور رند پال تنها جمهوریخواهی بود که همراه با دموکراتها علیه ترامپ رأی داد.
فرمانده سنتکام آمریکا، دریاسالار برد کوپر، روز سهشنبه گفت که محاصره دریایی بنادر ایران که در آغاز هفته اجرا شد، «بهطور کامل عملیاتی شده است.» او گفت: «در کمتر از 36 ساعت پس از اجرای محاصره، نیروهای آمریکا بهطور کامل تجارت اقتصادیِ ورودی و خروجی از ایران از مسیر دریا را متوقف کردهاند.»
محاصره دریایی بنادر ایران و جلوگیری از عبور هر کشتی مرتبط با ایران از تنگه هرمز از صبح دوشنبه آغاز شد؛ اقدامی که ترامپ پس از شکست مذاکرات اسلامآباد اعلام کرد.
با وجود این محاصره، قیمت نفت این هفته پس از پیشرفت در مسیر گفتوگوهای صلح بیشتر آرام شده است. پس از آنکه قیمت نفت برنت روز دوشنبه و در پی اعلام محاصره ترامپ از 100 دلار در هر بشکه فراتر رفت، از آن زمان تا 95 دلار کاهش یافته و روز چهارشنبه نیز 1 درصد افزایش جزئی داشته است.
ایران محاصره آمریکا را «غیرقانونی» و «مقدمهای برای نقض آتشبس» توصیف کرده است؛ این را علی عبدالهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، گفته است. او به نقل از رسانههای دولتی ایران افزود: «نیروهای مسلح قدرتمند ایران اجازه نخواهند داد صادرات و واردات در خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ ادامه پیدا کند»؛ اگر محاصره ادامه یابد.
از زمان حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در 28 فوریه، حملات ادامهدار بنا بر ادعاهای دروغین مقامات آمریکا، بخشی از توان نظامی ایران را از بین برده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، هفته گذشته ادعا کرد: «نیروی هوایی ایران نابود شده است.» او افزود: «برنامه موشکی آنها عملاً نابود شده، پرتابگرها، تأسیسات تولید و ذخایر موجود کاهش یافته و ویران شدهاند.»
هگست گفت ایران همچنان توانایی تلافی را حفظ کرده است و در طول این درگیری نیز همین کار را انجام داده و پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، و همچنین زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات تولید نفت و گاز در شماری از کشورهای خلیج فارس را هدف قرار داده است.
در ایران، این جنگ بنا بر آمار خبرگزاری «فعالان حقوق بشر در ایران» (HRANA) دستکم 2900 کشته بر جای گذاشته که شامل 1700 غیرنظامی بوده است. تهاجم اسرائیل به لبنان، که بخشی از درگیری گستردهتر منطقهای است، 2020 کشته بر جای گذاشته که شامل 248 زن، 165 کودک و 87 نیروی درمانی بوده است.
در طول جنگ، ایران عملاً محاصرهای کاملِ خود را بر تنگه هرمز اعمال کرده است؛ آبراههای کلیدی که حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند و در نتیجه، قیمت هر دو محصول بهشدت افزایش یافته است.
اختلال در بازارهای نفت فشار داخلی بیشتری بر ترامپ وارد کرده است.
در آمریکا، قیمت بنزین به بیش از 4.10 دلار در هر گالن رسیده است، در حالی که پیش از آغاز درگیری حدود 2.98 دلار بود؛ این را انجمن خودروی آمریکا اعلام کرده است.
فشار مداوم بر این گلوگاه، اقتصاد جهانی را نیز در معرض خطر قرار داده و آژانس بینالمللی انرژی در گزارش نفتی آوریل خود، این اختلال را «شدیدترین شوک عرضه نفت در تاریخ» توصیف کرده است.
صندوق بینالمللی پول نیز هشدار داده است که در صورت ادامه این اختلالها، رکود جهانی ممکن است رخ دهد.
این صندوق در گزارشی که روز سهشنبه منتشر شد، گفت: «بسته شدن تنگه هرمز و آسیب جدی به تأسیسات حیاتی انرژی در خاورمیانه، چشمانداز یک بحران بزرگ انرژی را مطرح کرده است، مگر آنکه بهزودی راهحلی پایدار پیدا شود.»
