به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دونالد ترامپ، روز پنجشنبه در برلین با مقامهای ارشد قطری درباره تلاشها برای میانجیگری میان ایالات متحده و ایران دیدار کردند. این خبر را دو منبع آگاه از جزئیات این نشست به آکسیوس اعلام کردهاند.
قطر که میانجی اصلی میان آمریکا و ایران محسوب میشود، طی هفتههای اخیر تلاش کرده است به توافقی برای ازسرگیری آتشبس، آغاز مجدد مذاکرات هستهای و جلوگیری از بازگشت جنگ دست پیدا کند.
به گفته منابع آگاه، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، و علی الثوادی، فرستاده ویژه او، در نشست برلین حضور داشتند.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست آکسیوس برای اظهارنظر درباره این دیدار پاسخ نداد.
دونالد ترامپ روز جمعه در یک نشست خبری گفت:
«ایران خواهان توافق است، اما نمیخواهد توافقی انجام دهد که از نظر من قابل قبول باشد. ما یک توافق واقعی میخواهیم، نه توافق جعلیای که آنها طی 51 سال گذشته دنبال کردهاند. آنها 51 سال است که مردم را فریب میدهند.»
ترامپ همچنین رهبران ایران را افرادی «بسیار شرور» توصیف کرد و گفت ایران نباید اجازه دستیابی به سلاح هستهای را پیدا کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با روزنامه دولتی «ایران» اظهار داشت که قطر و پاکستان تنها دو کانال میانجیگری میان تهران و دولت ترامپ هستند.
عراقچی گفت چند تحول اخیر باعث ایجاد ابهام درباره نیت واقعی آمریکا شده است؛ از جمله انتخابات میاندورهای آمریکا و اظهارات بعدی ترامپ مبنی بر اینکه علاقهای به توافق با ایران ندارد و همچنین کنار گذاشتن جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، از مسئولیت هدایت مذاکرات.
عراقچی تأکید کرد:
«اولین خواسته ما این است که ترامپ بهصراحت اعلام کند خواهان توافق است. علاوه بر این، به مجموعهای از اقدامات اعتمادساز نیاز داریم تا اطمینان حاصل کنیم که این بار طرف آمریکایی واقعاً با جدیت وارد مذاکرات میشود.»
یک دیپلمات دخیل در روند میانجیگری نیز به آکسیوس گفت اظهارات روز جمعه ترامپ درباره تمایلش برای دستیابی به توافق، نگرانیهای ایران را برطرف میکند.
عراقچی مدعی شد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای حفظ بقای سیاسی خود تلاش میکند آمریکا را به دور جدیدی از درگیری نظامی با ایران بکشاند.
وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد پیشنهاد دو روزه تهران برای ازسرگیری آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مجدد مذاکرات هستهای همچنان اعتبار دارد.
عراقچی تصریح کرد ایران آمادگی دارد چارچوب زمانی دو روزه را کوتاهتر کند، اما آمریکا باید پیششرطهای تهران برای بازگشایی تنگه هرمز را بپذیرد.
این شروط عبارتاند از:
1. برقراری آتشبس در تمامی جبههها.
2. لغو محاصره دریایی آمریکا.
3. اجرای معافیتهایی که امکان فروش نفت ایران را فراهم میکند.
4. آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران.
او همچنین گفت ایران آماده است مذاکرات کارشناسی با آمریکا را برای بررسی این پیشنهاد آغاز کند.
عراقچی گفت معتقد است ایران و آمریکا میتوانند به توافق برسند، اما این توافق باید دائمی باشد و دو ماه بعد نقض نشود.
او افزود که میتوان راهکاری برای حل یکی از مهمترین خواستههای آمریکا، یعنی تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پیدا کرد.
با این حال، وزیر امور خارجه تأکید کرد ایران اجازه نخواهد داد این مواد از کشور خارج شوند و قصد دارد از آنها مطابق نیازهای خود استفاده کند.
عراقچی در این باره گفت:
«میانجیها ایدهها و فرمولهای مختلفی ارائه کردهاند. برخی از این پیشنهادها ارزش بررسی دارند. معتقدم میتوان درباره مواد هستهای به راهحلی عادلانه دست یافت؛ راهحلی که مبتنی بر منافع ملی ما باشد و نیازهای کشور را تأمین کند.»
هفته گذشته، نخستوزیر قطر به واشنگتن سفر کرد و با ترامپ و معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، درباره ایران گفتوگو کرد.
پس از این دیدار، ترامپ اعلام کرد ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران «بسیار بعید» به نظر میرسد و «ضرورتی برای آن دیده نمیشود».
با این حال، از آن زمان نتانیاهو فشار زیادی بر ترامپ وارد کرده تا عملیات نظامی جدیدی علیه ایران آغاز کند.
ترامپ روز پنجشنبه در گفتوگویی کوتاه تلفنی با آکسیوس اعلام کرد که تا آغاز سال جدید میلادی درباره گام بعدی خود در جنگ تصمیمگیری نخواهد کرد.
او گفت:
«برای هیچ تصمیمی درباره ایران عجله ندارم. خواهیم دید پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
به گفته یک دیپلمات آگاه از جزئیات مذاکرات، علی الثوادی، فرستاده قطر، یک هفته پیش در ترکیه با عباس عراقچی دیدار کرده و او را در جریان گفتوگوهای قطر با ترامپ و ونس قرار داده است.
آنها همچنین درباره راههای خروج مذاکرات از بنبست فعلی گفتوگو کردهاند.
این دیپلمات افزود:
اوایل هفته جاری، یک هیئت فنی ایرانی برای ادامه گفتوگوها به دوحه سفر کرده است.
عراقچی نیز برای بررسی راهکارهای دستیابی به راهحل دیپلماتیک به پاکستان و عمان سفر کرده است.
او در عمان با علی الثوادی، فرستاده قطر، دیدار کرده است.
با وجود تعدد دیدارها و تماسهای دیپلماتیک، منابع آگاه میگویند تاکنون پیشرفت قابلتوجهی در مذاکرات حاصل نشده است.
سه محور اصلی این گزارش ارزش خبری بیشتری دارند:
1. دیدار مستقیم فرستادگان ترامپ با نخستوزیر قطر در برلین: نشاندهنده فعال بودن کانال میانجیگری قطر در پرونده ایران است.
2. تغییر احتمالی موضع ترامپ: اظهارات اخیر او درباره تمایل به توافق، از نگاه میانجیها میتواند نشانهای برای کاهش نگرانی تهران باشد.
3. خط قرمز هستهای ایران: عراقچی صراحتاً خروج ذخایر اورانیوم غنیشده از کشور را رد کرده، اما از امکان بررسی فرمولهای جایگزین سخن گفته است.
منبع: گزارش اختصاصی آکسیوس
پایان پیام