به گزارش سرویس هنر و رسانه ساعدنیوز، به نقل از فارس، «دایره مینا مهرجویی در زمان پهلوی توقیف شد اما چند سال بعد اکران شد و تاثیر زیادی در انتقال خون داشت» اینها جملات مرضیه برومند در روز تشییع داریوش مهرجویی است.تاریخ فرهنگ، گاهی شبیه فیلمی است که بهترین صحنههایش را قیچی کردهاند؛ روایتی ناقص از حقیقت. ما امروز داریوش مهرجویی را با شاهکارهایی مثل گاو، اجارهنشینها و مهمان مامان میشناسیم، اما کمتر کسی میداند همین کارگردان، روزگاری با توقیف و حذف و حتی نابودی آثارش مواجه بوده؛ تا جایی که فیلم دایره مینا سه سال توقیف شد و هنگام نمایش خصوصی، خشم محمدرضا پهلوی را برانگیخت؛ آنچنان که فریاد زد: «اینها باید محاکمه شوند!»این مواجهه، اتفاقی مقطعی نبود؛ بلکه بخشی از یک روند گستردهتر در برخورد با هنرمندان به شمار میرفت. حتی فیلم گاو که امروز از ستونهای سینمای ایران است، در همان دوره با توقیف مواجه شد. در حوزه ادبیات نیز، جلال آلاحمد با سرنوشتی مشابه روبهرو شد؛ کتاب غربزدگی او پیش از انتشار، جمعآوری و خمیر شد. اینها نشان میدهد که محدودیتها نه موردی، بلکه ساختاری و فراگیر بودهاند.ایرج راد در روایتی صریح از سرنوشت «دایره مینا» میگوید: پس از سالها توقیف، زمانی که مهرجویی قصد اکران فیلم را داشت، به او اطلاع داده شد که تقریباً تمام صحنههای حضورش حذف شده و تنها یک نمای دور باقی مانده است. حتی نگاتیوهای فیلم نیز از بین رفته بود و امکان بازسازی وجود نداشت. در کنار این، مرضیه برومند تأکید میکند که همین فیلم، در نهایت تأثیر اجتماعی مهمی گذاشت و به شکلگیری سازمان انتقال خون در ایران کمک کرد؛ پارادوکسی آشکار میان سرکوب اثر و اثرگذاری آن.
این فشارها فقط محدود به سینما نبود؛ روایتهایی از داریوش اقبالی و سیاوش قمیشی نیز نشان میدهد که پس از اعدام خسرو گلسرخی، آنها بازداشت شده و حتی با صحنهسازی اعدام، تحت فشار روانی قرار گرفتهاند.آنچه از این شواهد برمیآید این است که نظارتی تند و تیزتر در دوران پهلوی بر همه عرصه های هنر، فرهنگ و ورزش سایه انداخته بود طوری که عبدالله موحد وقتی که دست محمدرضا پهلوی را نبوسید مورد غضب سران قرار گرفت.
ساعدنیوز در فضای مجازی
