تیم ملی فوتبال ایران در شرایطی امروز از ساعت ۱۹:۳۰ دقیقه در ورزشگاه بن زاید ابوظبی برابر چین قرار میگیرد تا بازی در مرحله یکچهارم نهایی را تجربه کند که از تقابل با این تیم خاطرههای تلخ و شیرین زیاد دارد؛ این هفتمین حضور متوالی ایرانیها در مرحله یکچهارم نهایی است، ولی عجیب اینکه در ۱۵ سال گذشته ایران هرگز از مرحله یکچهارم نهایی بالاتر نرفته؛ «یوزها» غالبا در مرحله گروهی جام ملتهای آسیا بازهای قابل قبولی داشتهاند، ولی هر بار که صحبت از بازی در مرحله حذفی در جام ملتهای آسیا شده، دست و دلشان لرزیده؛ یا خودشان عامل چنین لرزشی شدهاند یا اینکه مثل دوره قبل، داور عامل تأثیرگذاری شده. هرچه بوده ایران از حضور در مرحله حذفی جام ملتها حداقل در دورههای اخیر سودی نبرده است. در این دوره، اما شرایط متفاوت است؛ برای اولینبار در تاریخ رقابتهای جام ملتهای آسیا، این رقابتها با ۲۴ تیم برگزار شد که فرصتی در اختیار تیمهای مدعی قرار داد تا یک بازی بیشتر برگزار کنند. به همین خاطر، امسال، برای اولین بار جام ملتها مرحله یکهشتم نهایی را به خودش دید. مرحلهای که ایران با عبور از سد عمان (۲ بر صفر) خودش را به یکچهارم نهایی رساند. حالا اینکه آیا طلسم عدم پیروزیهای ایران در مرحله حذفی را باید شکستهشده دانست یا خیر موضوعی محل بحث است؛ با این حال روی تکموردی که میشود «زوم» کرد این است که ایران قطعا برای شکستن طلسم عدم عبور از یکچهارم نهایی برابر چین قرار میگیرد.
از چین تا چین!
آخرین باری که تیم ملی ایران طعم عبور از مرحله یکچهارم نهایی را چشیده به تیمی به اسم چین خورده است! ایران آخرین بار در جام ملتهای ۲۰۰۴ بود که خودش را به نیمهنهایی رساند و با شکست برابر همین تیم چین از رسیدن به دیدار پایانی باز ماند. بعد از آن دیدار، اما هرگز ایرانیها از یکچهارم بالاتر نرفتهاند و همواره کابوس بازی در این مرحله دست و پایشان را بسته است. حالا بعد از ۱۵ سال ایران دوباره فرصت دارد طعم حضور در مرحله نیمهنهایی جام ملتهای آسیا را بچشد، به شرط آنکه این بار بتواند از سد چین عبور کند و دیوار مستحکم این تیم آسیای شرقی را فرو بریزد.
چین را جدی بگیریم یا لیپی؟
تیم چینی که قرار است امشب برابر ایران بازی کند قدرت چندانی ندارد؛ دستکم از نظر شیوه بازی و ردهبندیاش در فوتبال آسیا و فیفا. این تیم این روزها در رده هفتم برترین تیمهای آسیایی قرار دارد و در ردهبندی فیفا هم جایگاه ۷۶ را از آنِ خود کرده است؛ آنها در همین دوره از جام ملتهای آسیا هم به عنوان تیم دوم از گروهشان صعود کردهاند و در یکهشتم نهایی هم به زحمت از سد تیم نه چندان قدرتمند تایلند عبور کردند. با این حال این تیم هرچقدر در زمین، تیمی ضعیف به نظر میرسد نیمکتی دارد که قدرتش را به اندازه تیم رقیب میکند. ماجرا مربوط به حضور مارچلو لیپی سرمربی سرشناس ایتالیایی روی نیمکت «اژدها» است؛ لیپی هفت سال است در فوتبال چین به عنوان مربی فعالیت میکند و به خوبی با زیروبم فوتبال این کشور آشناست؛ او که سابقه قهرمانی دنیا با ایتالیا در سال ۲۰۰۶ را در کارنامه دارد، به خوبی با شیوه بازیکردن در تورنمنتهایی که با هفت بازی یک تیم قهرمان میشود آشناست. البته درخشش لیپی فقط مربوط به فوتبال ملی نیست؛ او در همین آسیا فاتح لیگ قهرمانان آسیا شده و توانسته در لیگ قهرمانان اروپا هم قهرمانی بیاورد. او تنها مربی تاریخ است که هم در لیگ قهرمانان آسیا و هم لیگ قهرمانان اروپا قهرمانی دارد. با چنین رزومهای، بعید است کسی بتواند تیم چین را دستکم بگیرد؛ حتی اگر این تیم در جایگاه ۷۶ دنیا قرار داشته باشد.
به سرسختی اژدها
آمار دیدارهای رودرروی ایران و چین خبر از برتری ایرانیها میدهد؛ در واقع تیم ملی تاکنون ۲۵ بار با چین دیدار داشته که حاصل آن ۱۳ پیروزی برای ایران، هفت تساوی و پنج شکست بوده است، اما وقتی صحبت از جام ملتهای آسیا باشد، رقابتکردن با چین برای ایران خیلی ساده نیست؛ هرچند رقابت با ایران هرگز و در هیچ برههای از تاریخ برای چین هم ساده نبوده؛ داستان تقابل این دو تیم در جام ملتهای آسیا داستان جذابی است که حکایت از سرسختی و نبرد نزدیک دارد؛ ایران و چین پیش از دیدار امشب شش بار رودرروی هم قرار گرفتهاند که هر بازیاش که در مرحله حذفی بوده، هرگز در ۹۰ دقیقه برنده نداشته است! همان سال ۲۰۰۴ که ایران در نیمهنهایی به چین باخت، بازی به ضربات پنالتی کشید و چین توانست ایران را ببرد؛ آن برد، تنها برد چین برابر ایران در جام ملتهاست؛ در بقیه دیدارها ایران سه بار برده که یکی از این بردها در مرحله گروهی بوده و دو برد دیگر در جریان بازیهای حذفی رخ داده؛ جایی که در ۹۰ دقیقه دو تیم مساوی کردهاند و ایران یک بار در وقتهای اضافی و یک بار هم در ضربات پنالتی چین را شکست داده است. دو تساوی دیگر هم در جریان بازیهای گروهی رقم خورده است. پس آمار و پیشینه رقابت این دو تیم در جام ملتها نشان داده هربار این دو تیم در مرحله حذفی جام ملتها روبهروی هم ایستادهاند هیچ تیمی در ۹۰ دقیقه برنده نشده است.
آخرین بازی لیپی با چین؟
مارچلو لیپی به قراردادی به ارزش سالانه ۲۰ میلیون دلار (تقریبی) هدایت تیم ملی چین را بر عهده گرفته و طبق گفته خودش بعد از این رقابتها از چین میرود؛ او پیش از شروع این تورنمنت گفته بود هفتمین سال حضورش در چین را تجربه میکند و امیدوار است که این عدد برایش خوششانسی بیاورد، ولی اگر شاگردان کارلوس کیروش بتوانند همین امشب تیم چین را شکست بدهند، نه تنها به طلسم مرحله یکچهارم نهایی جام ملتها پایان دادهاند بلکه میتوانند به ماجراجویی مارچلو لیپی در فوتبال چین هم پایان دهند و این مربی را زودتر از چیزی که انتظار دارد، راهی خانهاش در ایتالیا کنند.
