چرا دیه زن نصف دیه مرد است؟!

  دوشنبه، 27 آذر 1402   زمان مطالعه 4 دقیقه
چرا دیه زن نصف دیه مرد است؟!
دیه، یکی از انواع مجازات های قانونی، درجرایم غیرعمدی و جرایم عمدی‌ای است که به هرعلت در آنها، امکان قصاص وجود نداشته یا بر دیه، مصالحه می‌گردد.در قانون مجازات اسلامی، به تبعیت از شرع، احکام متفاوتی در میزان دیه زن و مرد، وجود دارد که دیه زن، نصف مرد،مقررشده که البته این تفاوت فلسفه و علت خاص خود را دارد.در این باره با ساعد نیوز همراهه باشید.

در توضیح فلسفه و علت تفاوت دیه زن و مرد و اینکه چرا دیه زن نصف مرد است، باید به ایجاد توازن میان حقوق و تکالیف زن و مرد اشاره نمود و از مهم‌ترین نکات حقوقی این تفاوت، این بوده که در حال حاضر، صندوق خسارت های بدنی، ما به التفاوت دیه زنان را در قتل یا در جنایت بر اعضا و منافع، می پردازد.

معنی قاعده دیه زن نصف مرد است


برای توضیح در این باره که معنی قاعده دیه زن نصف مرد است یعنی چه، باید قانون مجازات اسلامی جدید، مصوب 1392 را مورد بررسی قرار داد و اندکی در خصوص مفاد مواد قانونی قانون مجازات در خصوص دیه زن و مرد، قبل از سال 1392 و اصلاح و تصویب قانون مجازات جدید، صحبت کرد.

ماده 550 قانون مجازات اسلامی، همچنین، ماده 560 این قانون، به ترتیب، مقرر می دارند: "دیه قتل زن، نصف دیه مرد است." و "دیه زن و مرد در اعضا و منافع تا کمتر از ثلث دیه کامل مرد، یکسان است و چنانچه ثلث یا بیشتر شود، دیه زن به نصف تقلیل می یابد."

بنابر مواد فوق الذکر، در پاسخ به این پرسش که معنی قاعده دیه زن نصف مرد است یعنی چه؟ باید گفت، بر اساس شرع و قانون، دیه زنان، در قتل و در جنایت بر اعضا و منافع بدن که دیه آن ها، یک سوم یا بیشتر از یک سوم دیه کامل مرد شود، نصف دیه مردان خواهد بود.

البته، بر اساس تبصره ماده 551 قانون مجازات اسلامی که مقرر می دارد: "در کلیه جنایاتی که مجنی علیه مرد نیست، معادل تفاوت دیه تا سقف دیه مرد، از صندوق تامین خسارت های بدنی پرداخت می‌ شود."

همچنین، بر اساس رای رای وحدت رویه شماره 777 مورخ 1398/02/31 که مقرر می دارد:

"با عنایت به مفاد ماده 289 قانون مجازات اسلامی مصوب1392 در نحوه تقسیم‌ بندی جنایات علیه نفس یا عضو یا منفعت و عمومیت مقررات تبصره ذیل ماده 551 این قانون، نظر به اینکه مکلف شدن صندوق تامین خسارت‌های بدنی به پرداخت معادل تفاوت دیه اناث تا سقف دیه ذکور امتنانی است، لذا در کلیه جنایات علیه زنان، اعم از نفس یا اعضا، مابه‌التفاوت دیه مربوط به آنان، باید از محل صندوق مذکور پرداخت شود..." امروزه، ما به التفاوت دیه زنان، تا سقف دیه مرد، از صندوق تامین خسارت های بدنی، پرداخت می شود.

چرا دیه زن نصف مرد است


یکی از رایج ترین پرسش ها در خصوص فلسفه و علت تفاوت دیه زن و مرد​، پیرامون چرایی این موضوع است و بدین شکل مطرح می گردد که چرا دیه زن نصف مرد است​؟ لذا، در این بخش از مقاله، قصد داریم این پرسش را بررسی کرده و به آن، پاسخ دهیم.

اولین پاسخی که می توان در پرسش چرا دیه زن نصف مرد است، مطرح کرد این است که بر اساس قانون، مرد، ریاست مالی بر خانواده را بر عهده دارد و باید، نفقه زن و فرزند خویش را بپردازد، بنابراین، نبود او، می تواند، آسیب های مالی جبران ناپذیری را به نهاد خانواده، از نظر اقتصادی، وارد آورد و دیه او، می تواند تا حدی از این زیان های وارده بکاهد.

در قانون، برای مردانی که عاقله محسوب می شوند، مسئولیت پرداخت دیه در برخی از جنایات را در نظر گرفته شده است و همین امر، عدم توازن میان تکالیف مردان و زنان را ناشی می شود و از آنجا که در دین اسلام و قواعد آن، هیچ گونه ضرری قابل تصور نیست، شرع و قانون گذار، به تبعیت از شرع، دیه مردان را بیشتر از زنان لحاظ کرده تا به طریقی، توازن را بر قرار سازد.

نکات حقوقی فلسفه و علت تفاوت دیه زن و مرد


پس از پاسخ به این پرسش که چرا دیه زن نصف مرد است

در این بخش، قصد داریم درباره نکات حقوقی فلسفه و علت تفاوت دیه زن و مرد، از منظر قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره 777 مورخ 1398/02/31، صحبت کنیم که به شرح زیر می باشند:

پرداخت مابه التفاوت دیه زن و مرد تا سقف دیه مرد از جانب صندوق تامین خسارت های بدنی، صرفا در دیه قتل نیست و مستفاد از رای وحدت رویه شماره 777 مورخ 1398/02/31 که متن آن، در تیتر اول ارائه شد، دیه اعضا و منافع را نیز در بر می گیرد. شایان ذکر است، پرداخت ما به التفاوت دیه زن و مرد، به معنای برابر شدن دیه آنان نمی باشد.

نظریه مشورتی قوه قضاییه مقرر می دارد: «با توجه به فلسفه وضع تبصره ماده 551 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مبنی بر یکسان‌ سازی دیه زن و مرد و با عنایت به اطلاق این تبصره، باید معادل تفاوت دیه جنین دختری که روح در آن دمیده شده است تا سقف دیه مرد، از صندوق تامین خسارت‌ های بدنی، پرداخت شود.»

بنابراین، به عنوان یکی از نکات حقوقی فلسفه و علت تفاوت دیه زن و مرد، می توان به پرداخت تفاوت دیه جنین دختری که روح در آن دمیده شده، تا میزان دیه مرد، از جانب صندوق تامین خسارت‌ های بدنی، اشاره کرد.

سخن پایانی

امروزه به دلیل آگاهی جامعه از حقوق خود و پیشرفت اطلاعات ، یکی از مسائل مهم حقوق برابر برای زن و مرد در هر زمینه‌ای است. این موضوع باعث شده که با توجه به بعضی از پرونده های کیفری که درباره قتل هستند، افزایش یابند. اعتراض گسترده در سطح جامعه که هم آقایان و هم بانوان در این زمینه مدعی هستند باعث شده، این موضوع بیش ارز پیش در سطح جامعه و حتی جهان گسترش یابد. در این مقاله قصد داشتیم تا با این موضوع و فلسفه و علت وجودی این امر آگاه شده و بتوانید از حقوق خود دفاع کنید. امیدواریم که از این مطلب هم لذت برده باشید.


دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
اختصاصی ساعدنیوز: قهرمان عملیات جستجوی هلی‌کوپتر شهیدان خدمت: پهپاد ترکیه‌ای یا موتورسواران تبریزی؟ (8 نظر) واکنش فرزاد حسنی به شهادت شهدای خدمت: درود بر ابراهیم، نیکوکاران را چنین پاداش می دهیم، در حقیقت او از بندگان با ایمان ما بود (3 نظر) انا لله و انا الیه راجعون / مرد خدمت آسمانی شد ... (2 نظر) فوری؛ لحظه اعلام خبر شهادت ابراهیم رئیسی در شبکه خبر (2 نظر) چهره محزون و ناراحت وحید شمسایی در مراسم تشییع رئیس جمهور شهید و همراهانش+عکس (1 نظر) انتشار برای اولین بار ؛ جدیدترین تصاویر ثبت‌شده از آخرین پرواز بالگرد رئیس‌جمهور شهید و همراهانش (1 نظر) فیلمی تاریخی و دیده نشده از شهید جمهور / اینجانب سید ابراهیم رئیسی هستم ... (1 نظر) نگاهی به دیدارهای مردمی استاندار جوان و شهید آذربایجان شرقی/ روحشان شاد+ویدیو (1 نظر) تعبیر جالب حجت‌الاسلام قرائتی درباره شهادت ابراهیم رئیسی+ویدئو (1 نظر) (عکس) ادای احترام استقلالی ها به رئیس جمهور شهید در تمرین امروز این تیم (1 نظر) استوری اینستاگرامی ملیکا زارعی (خاله شادونه) از مراسم تشییع آیت الله رئیسی+عکس (1 نظر) حضور رهبر معظم انقلاب در خانه سید ابراهیم رئیسی برای قوت قلب همسر و فرزندانش+عکس/ خانه ایی سراسر فرش ماشینی و بدون تجملات! (1 نظر) آخرین قاب دو نفره پدر و پسری شهید مالک رحمتی که در تاریخ ماندگار شد+عکس (1 نظر) آخرین نامه به رئیس جمهور شهید (1 نظر) صحبتهای قابل تامل برادر سید ابراهیم رئیسی و زینب سلیمانی درباره رئیس جمهور شهید کشور+ ویدیو (1 نظر)
دیگران می‌خوانند   
سفر به «اندرونی»؛ وقتی عکس‌های عادی کسالت‌آور می‌شدند!+ عکس رعد و برق جان مرد60 ساله در شهرستان ورزقان را گرفت شروه خوانی در سوگ شهدای خدمت در بوشهر+ فیلم زیبایی مثال زدنی سنگاپور در غروب خورشید + ویدئو فال انبیاء روزانه شنبه 5 خرداد 1403 حال‌وهوای مزار رئیس جمهور شهید یک روز پس از تدفین در حرم رضوی+ فیلم لحظه دلخراش زیر گرفتن یک کودک توسط موتورسوار فراری؛ نگرانی بی‌امان مادر+ فیلم استقبال دیدنی جواد نکونام از یک هوادار معلول +ویدئو تغییر قیافه باورنکردنی محمد صلاح/ صلاح موهای فرفری اش را زد+ عکس 9 حقیقت جالب و عجیب درباره زندگی مردم مصر باستان این پسر با دستهای مصنوعی دروازه بانی می کند علاقه رئیس جمهور شهید به این شخصیت طنز حقایق گفته نشده از زینب پاشا شیرزن تبریزی دوران قاجار/ درس بزرگ او برای محتکران غلات شهید رئیسی : شاگرد اول نبودم ولی سعی می کردم عقب نمانم+فیلم این داور سرشناس فوتبال ایران تهدید به قتل شد!+عکس جزئیات فیلم خودسوزی یک فرد در میدان انقلاب پاسخ جالب ابراهیم رئیسی به سوال هاشمی رفسنجانی در مورد پذیرش مسئولیت آستان قدس+فیلم جای خالی آیت الله آل هاشم در نماز جمعه تبریز/چه جمعه غریبانه ای+فیلم زندگی سید ابراهیم رئیسی در دوران پهلوی چگونه گذشت؟ جسد سید محرومان غرق در طلا و مرمر! تحمیق کاربران فضای مجازی به شیوه اینترنشنال عکس دیده نشده از شهید آیت الله آل هاشم میان تصاویر امام جمعه های شهید تبریز بی‌تابی‌های بی‌پایان پدر شهید آل هاشم در مراسم بازگشت پیکر فرزندش+ویدئو فال ابجد روزانه شنبه 5 خرداد 1403 ابتکار جالب برای حفظ یک درخت در ایستگاه مترو در تهران+ عکس فال روزانه امروز شنبه 4 خرداد ماه 1403 فال شمع روزانه امروز شنبه 5 خرداد 1403 عکسی تلخ از آخرین وداع خانواده استاندار شهید با پیکر فرزندشان+عکس فال قهوه با نشان روز شنبه 5 خرداد ماه 1403 نگاهی به خانه ابدی شهید مالک رحمتی، استاندار دهه شصتی آذربایجان شرقی+عکس/روحش شاد و یادش گرامی فال حافظ با تفسیر امروز شنبه 5 اردیبهشت 1403 + فیلم این عکس به شایعات درباره گم شدن بادیگارد رئیس جمهور پایان داد حضور مادر شهید سردار موسوی بر سر مزار مطهر ایشان +ویدئو تشییع باشکوه شهید مالک رحمتی در مراغه+ویدئو تزئین خانه ابدی شهید مالک رحمتی با گل رز سفید و سرخ پرپر شده+عکس/روحش شاد و یادش گرامی نگاهی به خانه ابدی شهید سیدمهدی موسوی در حرم حضرت شاه‌عبدالعظیم(ع) +ویدئو بیقراری خواهر شهید مالک رحمتی در مراسم تشییع برادرش +ویدئو/ سلام ای غروب غریبانه دل... روایت انتخاب نام کوچک شهید امیرعبدالهیان از زبان خودش؛ قدرت‌الله؟ + فیلم مداحی استاندار شهید، مالک رحمتی در روز اربعین در کربلا+ویدیو عکس‌هایی از خانه شهید ابراهیم رئیسی در تهران پس از مراسم خاکسپاری+عکس شهید رئیسی: تصویر حضرت آقا رو می‌کشیدید، من که کسی نیستم +ویدئو