درماتيت آتوپيک چیست؟

درماتیت آتوپیک (Atopic dermatitis) یا اگزما و یا نرودرماتیت یک نوع بیماری اگزمایی مزمن است که معمولاً در کودکی آغاز می شود. درماتیت آتوپیک یک بیماری پوستی شایع و ماندگار است. این بیماری درصد زیادی از مردم دنیا را تحت تأثیر خود قرار داده است. آتوپی نوعی آلرژی خاص است که معمولاً با آسم، آلرژی استنشاقی (تب یونجه) و درماتیت مزمن همراه است.درماتیت آتوپیک یک بیماری شناخته شده ارثی است که می تواند اعضای یک خانواده را درگیر کند.پزشک معمولاً با توجه به ظاهر، میزان عارضه پوستی به وجود آمده و سابقه خانوادگی آسم و یا تب یونجه این بیماری را تشخیص می دهد. کلمه آتوپیک یک کلمه یونانی به معنی «عجیب» و عبارت درماتیت به معنی «التهاب پوستی» است. بسیاری از پزشکان و بیماران از کلمه اگزما برای اشاره به این بیماری پوستی استفاده می کنند. به این بیماری گاهی اوقات به آن neurodermatitis نیز گفته می شود. در صورت بروز درماتیت اتوپیک پوست فرد به شدت ملتهب، قرمز، پوسته پوسته شده و فرد احساس خارش خواهد داشت. علاوه بر موارد گفته شده یکی از عوارض بسیار شایع که مبتلایان به درماتیت آتوپیک از آن شکایت می کنند، خشکی بیش از حد پوست است.

طبقه بندي درماتيت آتوپيک

درماتيت آتوپيک به ۳ فاز تقسيم مي شود:

فاز شيرخوارگي (از تولد تا ۲ سالگي)، فاز کودکي (از ۲ تا ۱۲ سالگي)، فاز بزرگسالي (۱۲ سالگي تا بزرگسالي).

فاز بالغان درماتيت آتوپيک از زمان بلوغ شروع مي شود. دليل بازگشت مجدد التهاب در اين زمان نامشخص ولي ممکن است به تغييرات هورموني يا استرس اوايل بلوغ مربوط باشد.

ممکن است بزرگسالان تاريخچه اي از درماتيت در سال هاي قبل نداشته باشند ولي اين امر نامعمول است. مانند فاز کودکي، التهاب موضعي يا ليکنيفيکاسيون، شايع ترين الگوست. احتمالا يک ناحيه يا نواحي متعددي گرفتار مي شوند. الگوهاي ويژه بزرگسالي به شرح زير است:

لک و پیس چیست؟

گرفتاري نواحي فلکسور: به صورت ليکنيفيکاسيون نواحي فلکسور ديده مي شود.

درماتيت دست: احتمالا درماتيت دست شايع ترين تظاهر در بزرگسالان است. بزرگسالان در محيط خانه و در محل کار در معرض مواد شيميايي محرک متنوعي قرار دارند. همچنين بزرگسالان بيشتر از بچه ها دست هايشان را مي شويند. تحريک، باعث قرمزي و پوسته ريزي سطح پشتي دست و اطراف انگشتان مي شود. خارش پوست به وجود آمده و خاراندن اجتناب ناپذير، باعث ترشح دلمه و در انتها ليکنيفيکاسيون مي شود.

التهاب دور چشم ها: پلک ها نازک هستند. اغلب با محرک ها مجاورند و به آساني با خاراندن صدمه مي بينند. اغلب بالغان مبتلا به درماتيت آتوپيک، التهابي محدود به پلک هاي فوقاني دارند. اين افراد ادعا مي کنند به چيزي آلرژي دارند، اما حذف آلرژن هاي التهابي ممکن است مشکل را حل نکند. مالش عادتي پلک هاي ملتهب به طور تيپيک وجود دارد.

ليکنيفيکاسيون ناحيه آنوژنيتال: ليکنيفيکاسيون ناحيه آنوژنيتال احتمالا در بيماران مبتلا به درماتيت آتوپيک از ديگران شايع تر است. نواحي گرم و مرطوب تر ممکن است با خارش تحريک شوند.

علائم

به طور کلی به دنبال اگزما علائمی مانند: خشکی پوست، خارش (که معمولا در شب ها تشدید می شود)، لکه های قرمز تا قهوه ای و خاکستری بر روی پوست، ضایعات برآمده و کوچک همراه با ترشح مایع، ضخیم شدگی پوست، ترک خوردگی پوست و پوسته پوسته شدن، حساس و متورم شدن به دنبال خاراندن پوست ممکن است دیده شود. با این حال علائم درماتیت آتوپیک بسته به سن فرد و همچنین از شخصی به شخص دیگر متفاوت است.

این علائم عبارتند از:

علائم اگزما در نوزادان زیر ۲ سال

بثورات پوستی معمولا روی پوست سر و گونه دیده می شود. این بثورات معمولا قبل از نشت مایع به صورت حباب دیده می شود. بثورات می توانند باعث خارش شدید شده و در خواب کودک اختلال ایجاد کنند. همچنین مالش و خارش مداوم پوست می تواند به عفونت های پوستی منجر شود.

علائم اگزما در کودکان ۲ ساله تا سن بلوغ

بثورات در این سن اغلب در چین های آرنج یا زانو ظاهر می شود همچنین بر روی گردن، مچ دست، مچ پا و چین بین ساق پا و باسن نیز دیده می شود.
با این وجود با گذشت زمان علائم زیر ممکن است رخ دهند:

بثورات پوستی برآمده می شوند و رنگشان روشن یا تیره می شود همچنین ممکن است ضخیم شوند و به صورت گره دیده شوند یا خارش دائمی ایجاد کنند.

علائم اگزما در بزرگسالان

• بثورات معمولا در چین های آرنج و زانو و پشت گردن ظاهر می شود. با این حال بثورات بسیاری از نواحی بدن را پوشش می دهد و در در برخی نواحی مانند روی گردن، صورت و اطراف چشم به صورت برجسته دیده می شوند.
• بثورات همچنین می توانند باعث خشکی بسیار شدید پوست شده و خارش دائمی پوست و عفونت های پوستی را به دنبال داشته باشند.
• بثورات پوستی اگزما در بزرگسالان نسبت به کودکان بیش تر باعث پوسته پوسته شدن می شود.
• ظاهر پوست در فرد مبتلا به درماتیت آتوپیک بستگی به میزان خاراندن پوست توسط فرد و اینکه آیا پوست عفونی است یا خیر دارد. خارش و مالش بیشتر، پوست را تحریک می کند، التهاب را افزایش می دهد و حتی حس خارش را نیز بدتر می کند.
• درماتیت آتوپیک اغلب قبل از سن ۵ سالگی شروع می شود و ممکن است تا نوجوانی و بزرگسالی ادامه یابد. در برخی افراد، اگزما به صورت دوره ای شعله ور شده و علائم شان بدتر می شود و سپس برای یک زمان، حتی چندین سال، علائم آنها از بین رفته و بهبود می یابد.