به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، زمان حال کامل یا ماضی نقلی، برای بیان کارهایی است که در گذشته شروع شده و تا کنون خود عمل یا آثار آن باقی مانده است، مثلا رفته ام، دیده ام و …
در زبان ترکی استانبولی علاوه بر این کاربرد، از این زمان برای بیان نقل قول، بیان روایت و داستانی که از کسی شنیده ایم (ولی با چشم خود ندیده ایم) و روایت های تاریخی و داستانی استفاده می شود.
در زبان ترکی دو نوع گذشته ساده داریم:
گذشته ساده عادی که در مشابه زمان گذشته در فارسی را دارد و زمانی به کار می رود که بخواهیم از اتفاقی که در گذشته افتاده و ما از وقوع آن اطمینان داریم صحبت کنیم؛
گذشته ساده نقلی که زمانی به کار می رود که بخواهیم از وقایعی که از واقع شدن شان اطمینان نداریم صحبت کنیم و تنها می خواهیم نقل قول کنیم. این زمان در فارسی و انگلیسی معادل ندارند و در ترجمه مانند زمان گذشته ساده ترجمه می شوند.
فرض کنید از یکی از دوستان تان پرسیدید که تابستان کجا مسافرت رفته و او به شما می گوید که به ترکیه رفته است. حالا اگر کسی از شما بپرسد دوستتان به کجا سفر کرده شما باید از زمان گذشته ساده نقلی استفاده کنید و بگویید « Arkadaşım Türkiyeye gitmiş»، چون شما تنها شنیده اید و از این موضوع اطمینان ندارید.
پسوند مخصوص ساخت این زمان mış/miş/muş/müş است که به بن فعل متصل می شود. بن فعل با حذف کردن پسوندهای mak/mek از مصدر فعل حاصل می شود، برای مثال بن فعل yazmak می شود yaz.
چهار حالت مثبت، منفی، سوالی مثبت و سوالی منفی، هر کدام پسوند خاص خود را دارند.
در این حالت، بر اساس آخرین حرف صدادار بن فعل، یکی از پسوندهای mış/miş/muş/müş را به بن وصل می کنیم. مثال:
Onlar gitmişler (آنها رفتند)
در جدول زیر می توانید حالت های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:
ö/ü | o/u | e/i | a/ı | آخرین حرف صدادار بن فعل |
-müşüm | -muşum | -mişim | -mışım | ben |
-müşsün | -muşsun | -mişsin | -mışsın | sen |
-müş | -muş | -miş | -mış | O |
-müşüz | -muşuz | -mişiz | -mışız | Biz |
-müşsünüz | -muşsunuz | -mişsiniz | -mışsınız | Siz |
-müşler | -muşlar | -mişler | -mışlar | onlar |
پسوند منفی ساز زمان گذشته ma/me است. بر اساس اصل تطابق آوایی، یکی از این پسوندها به انتهای بن فعل متصل می شود. بعد از آن، یکی از پسوندهای mış/miş را به فعل اضافه می کنیم. در واقع می توان گفت به بن افعال یکی از دو پسوندهای mamış/memiş متصل می شود. در آخر هم شناسه اضافه می شود. مثال:
Onlar gitmemişler (آنها نرفتند)
در جدول زیر می توانید حالت های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:
e/i/ö/ü | a/ı/o/u | آخرین حرف صدادار بن فعل |
-memişim | -mamışım | Ben |
-memişsin | -mamışsın | Sen |
-memiş | -mamış | O |
-memişiz | -mamışız | Biz |
-memişsiniz | -mamışsınız | Siz |
-memişler | -mamışlar | Onlar |
برای سوالی کردن فعل مثبت در زمان گذشته، کافی است فعل را بعد از پسوندهای mış/miş/muş/müş یکی از پسوندهای mı/mi/mu/mü را بعد از فعل گذشته بیاوریم. این پسوندها به فعل نمی چسبند و با فاصله در ادامه آن می آیند. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می گیرد. مثال:
?Onlar gitmişler mi (آیا رفتند؟)
در جدول زیر می توانید حالت های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:
ö/ü | o/u | e/i | a/ı | آخرین حرف صدادار بن فعل |
-müş müyüm | -muş muyum | -miş miyim | -mış mıyım | ben |
-müş müsün | -muş musun | -miş misin | -mış mısın | sen |
-müş mü | -muş mu | -miş mi | -mış mı | O |
-müş müyüz | -muş muyuz | -miş miyiz | -mış mıyız | Biz |
-müş müsünüz | -muş musunuz | -miş misiniz | -mış mısınız | Siz |
-müşler mi | -muşlar mı | -mişler mi | -mışlar mı | onlar |
برای سوال منفی ساختن تنها کافی است که یکی از پسوندهای mı/mi را بعد از فعل با فاصله قرار دهیم. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می گیرد. مثال:
?Onlar gitmemişler mi (آنها نرفتند؟)
در جدول زیر می توانید حالت های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:
e/i/ö/ü | a/ı/o/u | آخرین حرف صدادار بن فعل |
-memiş miyim | -mamış mıyım | Ben |
-memiş misin | -mamış mısın | Sen |
-memiş mi | -mamış mı | O |
-memiş miyiz | -mamış mıyız | Biz |
-memiş misiniz | -mamış mısınız | Siz |
-memişler mi | -mamışlar mı | Onlar |
در حالت مثبت، زمان گذشته ساده فعل بودن به دو صورت ساخته می شود: حالت رسمی و قدیمی و حالت امروزی و غیررسمی
ما … بوده ایم | Biz … imişiz | من … بوده ام | Ben … imişim |
شما … بوده اید | Siz … imişsiniz | تو … بوده ای | Sen … imişsin |
آنها … بوده اند | Onlar … imişler | او … بوده است | O … imiş |
ما … بوده ایم | Biz (y) -mişiz/-mışız/-muşuz/-müşüz | من … بوده ام | Ben (y) -mişim/-mışım/-muşum/-müşüm |
شما … بوده اید | Siz (y) -mişsiniz/-mışsınız/-muşsunuz/-müşsünüz | تو … بوده ای | Sen (y) -mişsin/-mışsın/-muşsun/-müşsün |
آنها … بوده اند | Onlar (y) -mişler/-mışlar/-muşlar/-müşler | او … بوده است | O (y) -miş/-mış/-muş/-müş |
توجه: اگر دو حرف صدادار کنار هم قرار گرفتند، باید y میانجی بین پسوند و بن فعل قرار دهید.
ما … نبوده ایم | Biz … değilmişiz | من … نبوده ام | Ben … değilmişim |
شما … نبوده اید | Siz … değilmişsiniz | تو … نبوده ای | Sen … değilmişsin |
آنها … نبوده اند | Onlar … değilmişler | او … نبوده است | O … değilmiş |
ما … بوده ایم؟ | Biz … miymişiz/mıymışız/muymuşuz/müymüşüz | من … بوده ام؟ | Ben … miymişim/mıymışım/muymuşum/müymüşüm |
شما … بوده اید؟ | Siz … miymişsiniz/mıymışsınız/muymuşsunuz/müymüşsünüz | تو … بوده ای؟ | Sen … miymişsin/mıymışsın/muymuşsun/müymüşsün |
آنها … بوده اند؟ | Onlar … miymişler/mıymışlar/muymuşlar/müymüşler | او … بوده است؟ | O … miymiş/mıymış/muymuş/müymüş |
نکته: برای حالت منفی سوالی، کافی است değil را قبل از فعل بیاورید.
