جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی نهاوند

موزه حمام حاج آقا تراب

این اثر در بافت قدیمی شهر در محله علی آباد و در کوچه ای به نام کوی حاج آقا تراب قرار دارد. بنای حمام با وسعت تقریبی 670 متر مربع شامل دو بخش مردانه و زنانه است که هر بخش نیز شامل فضاهای دیگری چون حمام سرد و گرم، هشتی ارتباطی، خزینه و تون خانه را دارا است.

این بنا در حال حاضر با نام موزه حمام حاج آقا تراب، به عنوان یکی از مهمترین مراکز گردشگری استان همدان و شهر نهاوند، به معرفی آداب و رسوم حمام های ایرانی پرداخته است.

تپه باستانی گیان

تپه باستانی گیان در 15 کیلومتری شهر نهاوند و دو کیلومتری سراب گیان و چسبیده به روستای دیروز و شهر امروز گیان واقع شده است. تپه ای پر از رمز و راز و هیاهوی تاریخی، تپه ای که خود به تنهایی بخش اعظمی از تاریخ و تمدن انسان را در ایران به دوش می کشد.

تمدن هفت هزار ساله گیان یکی از تمدن های تاریخی و جزء یکی از چهار نقطه ای است که اقوام آریایی برای سکونت خود در ایران برگزیده بودند، این تمدن باستانی نتایج استقرار هفت هزار سال دوره زندگی مردم این منطقه است و از نظر تاریخی یک اثر تاریخی بسیار کهن و ارزشمند است که در پنج طبقه واقع شده است، که این اثر شامل عصر مس سنگ تا عصر مفرق که دوران پیش از تاریخ هستند را شامل می شود. این تپه باستانی تا 50 سال مبنای گاه نگاری در غرب و کشور بوده و مبنای پژوهش پژوهشگران در این منطقه بوده است و اگر چه امروز از بی توجهی و عدم توجه در حال نابودی است اما چندین هزار سال است که همچنان با خرابه هایش ایستاده است تا از تاریخ و تمدن و جایگاهش دفاع کند.

تپه باستانی باباقاسم

تپه باستانی بابا قاسم نهاوند در 20 کیلومتری جنوب غربی نهاوند، ضلع شمالى روستاى بابا قاسم خرابه های مرتفعی وجود دارد که از قلعه هاى دوره اشکانى بوده است. کاوش های صورت گرفته در این منطقه طی سال های گذشته نشان می دهد که این منطقه به عنوان یکی از قدیمی ترین سکونت گاه های بشری بوده که قدمت آن به هفت هزار سال پیش و دوران عصر مفرغ میانی می رسد. کاوش های اولیه در این تپه اولین بار در سال 1960 توسط فرانسویان صورت گرفته است.

خرابه های موجود در این تپه، به خرابه هاى قلعه سرسام گبرى هم شهرت دارد. قسمتى از ساختمان هاى اهالى روستاى بابا قاسم نیز، بر روى بخشى از محدوده این تپه بناشده اند. همچنین در سال 1369 باستان شناسان میراث فرهنگى، نمونه هایی از سفال های این تپه را جهت آزمایش جمع آوری نموده اند. ویرانه هایی بسیار مرتفع از این قلعه، حکایت از شکوه و جلال و استحکام آن ها در دوران باستان دارد.

براى بازدید از این یادگار تاریخ باستان، مى توان از طریق جاده فرعى نهاوند، به روستاى بابا قاسم منشعب از 8 کیلومترى جاده ورودى این شهرستان از سمت ملایر، اقدام کرد.

مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی

این مقبره در محله قدیمی درب شیخ قرار دارد و در مزار شیخ ابوالعباس احمد ابن محمد ابن فضل نهاوندی، از عرفای نامدار تاریخ تصوف ایران در سده چهارم هجری قمری و معاصر با حکومت عضد الدوله دیلمی است. سنگ قبر کنونی حاکی از آن است که بنای فعلی مقبره مربوط به دوره قاجاریه است.

مسجد جامع نهاوند

این مسجد جامع بر دامنه تپه ای در مرکز شهر، مجاور بازار و در ضلع شمال غربی میدان قیصریه قرار گرفته است. مسجدی مستطیل شکل به ابعاد 12در 17 مترمربع با ساختار یک ایوانه و ستون های مکعبی بسیار ضخیم، که طاق های جناغی و ضربی آن را نگهداری می کند و شبستان مسجد نسبت به سطح خیابان 5/5 متر ارتفاع دارد. بنای اصلی مسجد متعلق به عصر سلجوقیان است که در دوره صفویه هم مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

مسجد فاقد تزئینات خاص است و با مصالح آجر، خشت خام، سنگ لاشه، خاک رس و نوعی ملات به نام لوویی بنا گردیده است. دو کتیبه موجود در مسجد، حاکی از احداث و مرمت بنا در عصر سلجوقی و صوفی است.

بابا پیره

نعمان ابن مقرن، فرمانده سپاهیان اعراب در جنگ معروف نهاوند بوده که در سال 18 یا 20 هجری قمری در همین جنگ به شهادت رسیده است و پیکر وی را بر صخره های کوهستانی مشرف به دشتی وسیع به خاک سپردند. این مقبره در روستای قشلاق در هشت کیلومتری جنوب غربی نهاوند و در مسیر جاده نهاوند_ کرمانشاه قرار دارد.

پل زرامین

این پل که در پنج کیلومتری جنوب غربی نهاوند و بر روی رودخانه گاماسیاب قرار گرفته، یادگاری است از دوره قاجاریه.

موزه تاریخ و فرهنگ نهاوند

موزه تاریخ و فرهنگ نهاوند در فاصله 200 متری مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی در کنار ساختمان فعلی شهراری قرار گرفته است و منتهی به خیابان اصلی(پیروزی) است و در دو طبقه ساخته شده است. این ساختمان دارای اتاق ها و سالن هایی است که در ضلع جنوبی و شرقی آن ها ایوان هایی تعبیه شده که جلوه خاصی به این ساختمان داده است. این ساختمان در هر دو طبقه دارای پلان معماری یکسانی می باشد. سقف بنای مذکور شیروانی شیب دار بوده و از ویژگی های این بنا استفاده از تزئینات آجرکاری شده به صورت مدور و چند ضلعی بودن ساختمان با استفاده از تزئینات آجرکاری شده می باشد. موزه از چهار بخش دوران پیش از تاریخ، دوران تاریخی، دوران اسلامی و معاصر تشکیل شده است.

خانه شهید قدوسی

این خانه از ابنیه واجد ارزش تاریخی شهر نهاوند می باشد که اهمیت آن بیشتر به جهت حیاط اندرونی زیبای آن و سردرهای ویژه آن می باشد. این خانه تاریخی در بافت قدیمی شهر نهاوند و به نشانی خیابان ابوذر_ کوی حاج خدارحم و در مجاورت مسجد قدیمی حاج خدارحم واقع شده است. این بنا در حال حاضر محل پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری شهر تاریخی نهاوند و همچنین واحد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند می باشد.

خانه شهید قدوسی دارای دو سردر زیبای ورودی در جبهه شمالی بنا است، که تزئینات زیبایی در هر یک از آن ها خودنمایی می کند. که از جمله این تزئینات می توان به طرح های هندسی آجری، سرستون های زیبا، قوس های چند بخشی و دیگر انواع تزئینات آجری اشاره داشت. مهمترین و زیباترین بخش این بنا بدون شک حیاط اندورنی می باشد، کف این حیاط بعد از مرمت، با آجر و قلوه سنگ پوشیده شده است.تزئینات آجری خفته راسته، مسطح و برجسته، حصیری و همچنین تاق نماهایی با قوس های نیم دایره، ابرویی و در و پنجره های متنوع از لحاظ طراحی، از موارد قابل توجه این حیاط می باشد.

سر آب های نهاوند

کلمه سر آب از دو کلمه «سر» و «آب» تشکیل شده که به معنای سرچشمه آب می باشد. در کوهپایه های نهاوند به دلیل آهکی بودن زمین، آب حاصل از باران با انحلال آهک به راحتی در زمین نفوذ می کند و به صورت چشمه در سطح زمین جاری می شوند که معمولا بسیار پرآبند.

مهمترین این سر آب ها در شهرستان نهاوند عبارتند از: سر آب گیان، سر آب گاماسیاب، فارسبان، ملوسان و کنگاور کهنه است.

سر آب گیان

این سر آب جوشان، پر آب و زلال در 21 کیلومتری جنوب غربی نهاوند و در پای کوه های گرو(گرین) از سلسله جبال زاگرس جریان دارد که از جنوب به کوه های گرو و از غرب به املاک روستاهای ظفرآباد و مهین آباد محدود می شود، آب دهی این سراب در حدود 2500 لیتر در ثانیه است که پس از مصارف آشامیدنی و کشاورزی اهالی روستاهای اطراف، مازاد آن به رودخانه گاماسیاب می ریزد.

در مسیر این سراب، جنگل طبیعی به وسعت بیش از 100 هکتار شامل: درختان قطور و کهنسال بلوط، چنار، زالزالک(گویچ)، گردو، بید، زبان گنجشگ، گوجه وحشی، داغ داغان، آلوچه، مو، انجیر، ون، گلابی و بادامک وحشی به وفور دیده می شود.

سر آب گیان از مراکز مهم گردشگری طبیعی شهر نهاوند و استان همدان است و معمولا علاوه بر مردم استان، همواره پذیرای بسیاری از طبعیت دوستان داخلی و خارجی است.

سر آب گاماسیاب

سراب گامسیاب (گاماساب) سرچشمه یکی از طولانی ترین رودخانه های کشور است که از دامنه ارتفاعات کوه گرو (مسیر جاده نهاوند به نورآباد لرستان) و در 19 کیلومتری جنوب شرقی نهاوند سرچشمه می گیرد و در امتداد کوه گروه ادامه می یابد و آب رودخانه های متعددی را مانند حرم آب، قلقل رود و خرم رود دریافت می کند و پس از مشروب نمودن مزارع کشاورزی دشت نهاوند به رودخانه های قره سو و سیمره و در ادامه به کرخه و نهایتا به هورالعظیم می پیوندد.

این رودخانه در استان کرمانشاه به قره سو، در استان لرستان به سیمره و در استان خوزستان به کرخه موسوم است. آب دهی متوسط این چشمه حدود پنج متر مکعب در ثانیه است و در بالادست این چشمه، غاری طبیعی قرار گرفته، و محوطه اطراف سر آب نیز جنگل کاری شده است.

در مسیر این رود با احداث نیروگاه برق آبی و حوض چه های پرورش ماهی، در تولید برق و پرورش ماهی بهره برداری نموده اند، این چشمه جوشان و پرآب با ویژگی های خاص طبیعی، یکی از جاذبه های اصلی گردشگری در استان محسوب می شود.

روستا و سر آب فارسبان

روستای فارسبان در 30 کیلومتری شهرستان نهاوند و 160 کیلومتری همدان و در مسیر همدان جاده آورزمان به طرف روستای فارسبان قرار دارد و دارای 1300 نفر جمعیت است. مهمترین جاذبه طبیعی وضعیت روستا و باغات اطراف آن و سر آب است. از اماکن قدیمی آن حمام کهن روستاست. مهمترین محصولات باغی روستا گردو، آلبالو، گیلاس و غیره است.