به گزارش سایت خبری ساعدنیوز به نقل از خبرگزاری مهر: موضوع تأمین کسری بودجه دولت از طریق چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی موضوعی است که ذهن بسیاری از تحلیلگران را به خود مشغول کرده است. واقعیت آن است که در سال جاری با کاهش سطح درآمدهای نفتی از یک سو و تحت الشعاع قرار گرفتن درآمدهای مالیاتی دولت از سوی دیگر به خاطر شیوع ویروس کرونا، دولت اقدام به انتشار پول و چاپ اسکناس آورده و تورمی که هم اکنون کشور با آن دست و پنجه نرم می کند، ناشی از این اقدام دولت است.
اما دولتمردان درست در نقطه مقابل این اعتقاد کارشناسان، دولت مدعی است که این کسری بودجه را صرفاً از بازار سرمایه تأمین کرده که البته این هم باز جای سوال و شک و تردیدهای بسیاری دارد؛ چراکه برخی نوسانات کنونی بازار سرمایه و شاخص بورس را به این موضوع نسبت می دهند که تشویق های دولت برای جذب مردم به سرمایه گذاری در بورس بوده تا کسری بودجه را تأمین کند و اکنون که کسری بودجه تأمین شده، دولت حمایت خود را از این بازار برداشته است.
به تازگی فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز به این موضوع دامن زده و اعلام کرده که کسری بودجه از محل فروش اوراق و از محل واگذاری سهام شرکت ها و دارایی های دولتی جبران شده است و این اقدام دولت، فشار را از روی استقراض از سیستم بانکی یا فشار مالیاتی برداشته شده است.
اکنون بررسی ها حکایت از آن دارد که منابع تجهیز شده در بازار سرمایه از ابتدای سال ۹۹ تا ۳۰ دی امسال به گونه ای بوده که میزان تأمین مالی اعم از اوراق بدهی و سرمایه ای را به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان رسانده است. مروری بر اعداد و ارقام جزئی تری که این رقم را ساخته اند حکایت از آن دارد که سهم تأسیس شرکت های سهامی عامل ۴۱۰ میلیارد تومان، افزایش سرمایه شرکت های سهامی عام به جز مازاد تجدید ارزیابی ۶۷ هزار و ۸۶ میلیارد تومان، افزایش سرمایه شرکت های سهام عام از محل مازاد تجدید ارزیابی ۴۲ هزار و ۶۷۵ میلیارد ریال بوده است.
در عین حال، آمارهای رسمی منتشر شده حکایت از آن دارد که سهم عرضه های اولیه سهام شرکت ها در بورس و فرابورس نیز به ۲۸ هزار و ۸۱ میلیارد تومان رسیده است که این بخش سرمایه ای منابع تجهیز شده از بازار سرمایه را به ثبت رسانده؛ اما در بخش اوراق بدهی نیز انتشار انواع ابزارهای تأمین مالی به ۱۶۵ هزار و ۲۱۹ میلیارد تومان رسیده است. بر این اساس در مجموع جمع تأمین مالی صورت گرفته از بخش بدهی و سرمایه ای در بازار سرمایه از ابتدای امسال تا پایان دی ماه، چیزی حدود ۳۰۳ هزار میلیارد تومان بوده است.
در این میان، سهم دولت و شرکت های دولتی از انتشار انواع اوراق ۱۴۱ هزار و ۱۹ میلیارد تومان، سهم شهرداری ها و بانک ها ۳۰۰ میلیارد تومان و سهم شرکت ها ۲۳ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان بوده است.
از سوی دیگر، آمارها حکایت از آن دارد که دولت و شرکت های دولتی با انتشار اوراقی همچون اسناد خزانه اسلامی، اوراق مرابحه عام، اوراق سلف و اوراق منفعت توانسته اند ۱۴۱ هزار میلیارد تومان تأمین مالی را از بازار سرمایه داشته باشند که بر این اساس بالاترین سهم به اوراق مرابحه عام با ۱۰۱ هزار و ۶۶۱ میلیارد تومان اختصاص یافته است.
همچنین دولت ۳۸ هزار میلیارد تومان اسناد خزانه اسلامی و ۶۵۷ میلیارد تومان اوراق سلف منتشر کرده و در بخش اوراق منفعت نیز عملکردی نداشته است. نکته حائز اهمیت آن است که شهرداری و بانک ها صرفاً از اوراق مشارکت و آن هم به میزان ۳۰۰ میلیارد تومان بهره گرفته اند.