معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی بوکان

مسجد جامع بوکان

یکی از عمارات تاریخی شهرستان بوکان، بنایی است کهن که در سال ۱۳۱۰ هجری قمری، به دستور «علی اصفهانی»، احداث شد. جالب است بدانید که ابتدا این بنای مذهبی با ۱۲ گنبد و ۶ ستون از جنس سنگ‌های آهکی تراشدار ساخته شد. سپس در سال ۱۳۴۵ بر وسعت مسجد افزوده و ۴ گنبد و ۳ ستون دیگر به آن اضافه شد. این میراث ایران کهن که بین مردم از محبوبیت و احترام ویژه‌ای برخوردار است، در مجاورت تپه‌ی «قلعه سردار» قرار دارد و امروزه میزبان نمازگزارا در روز جمعه بوده و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مساجد استان آذربایجان غربی نیز شناخته می‌شود. 

 پارک ساحلی بوکان

یکی از تفرجگاه‌ها در شهرستان بوکان، «پارک ساحلی» این شهرستان است که در بخش غربی آن و در جنوب استان آذربایجان غربی احداث شده است. شهر بازی، میدانی بزرگ برای ورزش، پیست اسکیت و درختزارهای وسیع در این پارک ساحلی، از ویژگی‌های مطلوب آن است که به مکانی دوست‌داشتنی برای تفریح خانواده‌های محلی و دیگر مسافران تبدیل شده است. همچنین «سیمینه‌رود» که در نزدیکی و مجاورت این پارک ساحلی قرار دارد، منظره‌ای زیبا و طیبعتی دوست‌داشتنی را ایجاد کرده است.

آرامگاه سرداران مکری

«آرامگاه سرداران مکری»، یکی از جاذبه‌های تاریخی در شهرستان بوکان است که در داخل پارک عمومی ملت این شهرسان قرار گرفته است. بنایی کهن و متعلق به حکومت قاجاریان که در گویش کردی به «گومبه‌زی سردار» شهرت دارد. علت شهرت این بقعه‌ی تاریخی به سرداران مکری، مدفون شدن «سردار عزیزخان مکری»، «محمد حسین خان مکری»، «قاضی حسین مکری» و «علی خان مکری»، در کنار جمع دیگری از مشاهیر و بزرگان بوکان، در این مکان است.

این مقبره متشکل از حیاطی کوچک، مقبره‌ای مستطیلی شکر، گنبدی مرکزی با الگوی چلیپا در مرکز، ایوانی با دو ستون سنگی و شاه‌نشین و نیز دو دهلیز در طرفین است.

دریاچه سد بوکان

یکی از معروف‌ترین مناطق گردشگری و تفریحی در شهرستان بوکان، «دریاچه سد بوکان» است که عنوان یکی از مناطق نمونه‌ی گردشگری استان آذربایجان غربی را به خود اختصاص داده است. سدی خاکی که در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی این شهرستان قرار گرفته و گرداگرد آن را دشت‌های سرسبز، زیبا و استپی فراگرفته است. جالب است بدانید که نام نخست این جاذبه‌ی گردشگری، «کوروش کبیر» بوده است که به نام «شهید کاظمی» تغییر یافته است. احداث این سازه‌ی ارزشمند با طول تاجی برابر با ۵۳۰ متر و بلندای ۵۰ متر از پی، در مسیر رودخانه‌ی زیبای «زرینه‌رود»، منظره‌ای چشم‌نواز را ایجاد کرده که سالانه پذیرای جمع زیادی از مسافران و گردشگران از سراسر ایران است.

تالاب قره‌ گل

تالاب قره گل در استان آذربایجان غربی واقع است. تالاب قره گل با ۳۰۰ هکتار وسعت در۴۰ کيلومتري جاده بوکان به مياندوآب در جوار روستايي به همين نام واقع شده و يکي از مهمترين مناطق تخم گذاري و زادآوري پرندگان آبزي و کنار آبزي است و درسالهي گذشته جز درفصول تابستان دربقيه فصول داراي آب بود واين تالاب داراي نيزاري است که از پوشش گياهي تالاب بهره‌مند مي‌شود. حداكثر عمق تالاب دو متر و ارتفاع آن از سطح دريا يك هزار و ۲۵۰متر است. با توجه به شرايط زيست محيطي، اين تالاب مامن مناسبي براي انوع پرندگان آبزي و كنار آبزي محسوب مي شود. اين تالاب گرد به قطر حدود ۳۰۰ متر از گرد آمدن آب برفها و سيلابها به وجود آمده است. بيشترين ژرفاي آن ۳ متر تخميل زده شده است. افزوده شدن آثار پديده آتشفشاني / خاكستر آتشفشاني به خاك بستر تالاب، دور نماي سياه رنگي به آب تالاب بخشيده است كه به همين جهت به قره گل سرشناس شده است.

قلعه سردار بوکان

«قلعه سردار» یا «آرگ بوکان»، یکی از عمارات تاریخی و کهن در شهرستان بوکان است که قدمت آن به قرن ۱۹ میلادی و مقارن با حکومت «ناصرالدین شاه قاجار»، بازمی‌گردد. به نظر می‌رسد که این بنای کهن، در سال ۱۲۴۷ هجری شمسی، به همت «عزیزخان مکری» و به جهت تلسط بر عشایر و کردهای مکری، احداث شده است. متاسفانه امروزه بیش از ۹۰ درصد از بنای قلعه سردار بوکان از بین رفته است

ساختمان قلعه که به گویش کردی به «قله‌لای سه‌رداری بوُکان»، شهرت دارد، برفراز تپه‌ای تاریخی بنا شده و در دوران مختلف به دست فرزندان و نوادگان سازنده، وسعت یافته است. جالب است بدانید که کاربری این میراث کهن به عنوان مکانی جهت اجرای سیاست‌های دول مختلف، کردهای عالی‌مقام و از همه مهم‌تر، مرکز حکومتی بوده است. متاسفانه امروزه بیش از ۹۰ درصد آن تخریب شده و از آن به عنوان پایگاه مقاومت بسیج استفاده می‌شود.

مسجد روستای حمامیان

«مسجد روستای حمامیان»، از دیگر جاذبه‌های مذهبی در شهرستان بوکان است که در یکی از روستاهای این شهرستان به نام «حمامیان»، قرار دارد. به نظر می‌رسد که اساختمان مسجد، در دورانی پیش از جنگ جهانی دوم و در سال ۱۳۲۸ هجری قمری و به دست «محمود آقا ایلخانی زاده» و به معماری «معمار باشی مراغه‌ای»، احداث شده است. خوشبختانه امروزه بخش اعظمی از بنای مسجد سالم مانده است و می‌توان در مجاورت آن، بقایایی از یک مدرسه‌ی قدیمی حمامیان را مشاهده کرد.

 منطقه شکار ممنوع سه‌کانیان

در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی بوکان، در محور بوکان به میاندوآب، یکی از دیدنی‌های طبیعی و فوق‌العاده‌ی استان آذربایجان غربی قرار گرفته است که به «منطقه‌ی شکار ممنوع سه‌کانیان»، شهرت یافته است. این دشت، برخوردار از ۵ روستا با نام‌های «سه‌کانیان»، «کانی علی گرده»، «کانی سور»، «ارمنی بلاغی» و «کانی قلا» است و می‌توان آن را زیستگاه نوعی پرنده‌ی کمیاب به نام «میش‌مرغ» که بزرگ‌ترین پرنده‌ی کشور لقب گرفته است، معرفی کرد. همچنین در این منطقه از بوکان گونه‌های مختلف گیاهی از جمله خوشخوراک، گون کتیرا، یونجه وحشی، چاودار، گلابی‌های وحشی، زالزالک، گل کاغذی، گون‌های خوش‌خوراک، پسته‌ی وحشی و .... وجود دارد. طبیعت زیبا، بکر با چشم‌اندازی خیره‌کننده، از ویژگی‌های این دشت دوست‌داشتنی است که تعداد زیادی از علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی، برای تماشای زیبایی‌های آن، به بوکان سفر می‌کنند.

پناهگاه حیات وحش سوتاو

پناه‌گاه حيات وحش سوتاو در موقعیت جغرافیایی N3633 E4611 در استان آذربایجان غربی واقع است. در ایران هم اکنون دشت « سوتاو » بوکان مهمترین زیستگاه پرنده میش مرغ در کشور است. این مکان به دلیل شرایط مطلوب و منحصر بفرد خود به مهمترین زیستگاه پرنده نادر میش مرغ در سطح کشور تبدیل شده‌است. دشت سوتاو که یک پهنه تپه ماهوری به وسعت ۴۰۰ هکتار را در روستای حمامیان از توابع شهرستان بوکان شامل می‌شود، سالانه پذیرای ۲۰ تا ۲۵ قطعه از این‌نوع پرنده نادر است. اخیرا از سوی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی، این منطقه به عنوان پناهگاه میش مرغ در آذربایجان غربی اعلام شده ‌است. محل زیست این پرنده در آذربایجان غربی مناطق «آزاد»، «باجوند» و «کانی سیب» در مهاباد و «دشت سوتاو»، «حمامیان» و «ینگجه» در بوکان است.
این پرنده طی سال ‌های گذشته به دلیل محدود شدن زیست‌ گاه‌های طبیعی، شکار بی‌رویه و اختلال در مناطق زیست و تخمگذاری آن، در معرض تهدید انقراض قرار گرفته‌ است. میش مرغ یک پرنده نادر در جهان به شمار می‌رود که در حال حاضر در فهرست سرخ اتحادیه بین ‌المللی حفاظت از جمعیت و منابع طبیعی قرار گرفته ‌است.

 خانقاه شیخ شمس‌الدین برهانی

«شمس‌الدین برهانی»، یکی از شیوخ مشهور نقش‌بندی است که در قرن ۱۴ هجری قمری زیسته است. این عالم بزرگ در سال‌های ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۰هجری قمری، در منطقه‌ی مکریان، روستای شرفکند شهرستان بوکان، خانقاهی وسیع را احداث کرد و در آن مکان به تدریس و تربیت شاگردان و مریدان مشغول شد. وی در سال ۱۳۲۵ هجری قمری چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود، به خاک سپرده شد. آرامگاه وی که به «خانقاه شیخ برهان» نیز شهرت دارد، در «روستای برهان»، در ۳۵ کیلومتری از مسیر بوکان به مهاباد که به دلیل حضور شیخ ربانی به «روستای خانقاه» نیز شناخته می‌شود، قرارگرفته است.

اقامتگاه بومگردی اجاق سیدکریم بوکان

اقامتگاه اجاق سید کریم خانه ای با قدمتی بیش از ۸۰سال است که در روستای بوکان در فاصله ۵ کیلومتری شهرستان پاسارگاد (سعادت شهر) در استان فارس قرار گرفته است. این خانه متعلق به مرحوم سید کریم حسینی، سید معروف بوکان تنها خانه قدیمی این روستاست که هنوز پا بر جا مانده و با کمک عده ای از فعالین گردشگری و محیط زیست احیا و مرمت شده است و بنا به درخواست نوه سید آن را اجاق سید کریم به معنی خانواده سید کریم نام نهادند.
اقامتگاه بوم گردی اجاق سید کریم پایگاهی است برای فعالیت های گردشگری،محیط زیست،نجوم،کشاورزی و فعالیت های مربوط.این مجموعه با داشتن متخصصین حوزه های مختلف علمی و فرهنگی از اسفند ماه ۱۳۹۴ فعالیت خود را تحت نظر سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی شروع کرد.

 تپه باستانی قلایچی بوکان

«تپه‌‌ی باستانی قلایچی» در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان بوکان و در روستایی به همین نام قرار دارد. طبق تحقیقات و کاوش‌های انجام شده در این تپه‌ی تاریخی، آثاری از هزاره‌ی اول پیش از میلاد (کشف شد که پرده از قدمت بسیار این بخش از بوکان، برداشت. آجرهایی به شکل صلیب و منقوش، از نخستین آثاری است که در این منطقه کشف شده است. در کاوش‌هایی که مجددا در این منطقه از استان آذربایجان غربی صورت گرفته است، آثاری همچون معبد مرکزی برج‌ها، دیوارهای آن، حیاط سنگ‌فرش شده، پله‌های متصل به حیاط، چند اتاق اندود شده با گل اخری و نقاشی‌هایی به رنگ سیاه، آبی و آجرهایی که با موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی منقوش شده، بدست آمده است. جالب است بدانید که طبق مدارک و آثار کشف شده، احتمال می‌رود که این مجموعه متعلق به دوران حکومت «مانا» باشد.

غار دوکچی بوکان

«غار دوکچی» یکی از زیباترین و شگفت‌انگیزترین غارهای کشور است که در ۱۴ کیلومتری از شمال شرقی شهرستان بوکان قرار دارد. این پدیده‌ی طبیعی دارای ارتفاعی بالغ بر ۱۷۲۰ متر از سطح دریا و دهانه‌ای به قطر ۱ متر در ۶۰ سانتی‌متر است. به یقین می‌توان غار دوگچی را از غارهای کم‌نظیر در کشور معرفی کرد که می‌توان انواع چکنده، آبشار سنگ و چکیده ستون را در آن مشاهده کرد. از ویژگی‌های بارز و قابل توجه این غار شگفت‌انگیز وجود دو چکیده‌ی عظیم و غول‌پیکر است که هر بیننده در نگاه اول، آن‌ها را همانند سرباز و محافظ غار، می‌پندارد. چکیده‌هایی به بلندای ۱۲ متر و قطری بالغ بر ۶ متر که بسیار زیبا و منحصربه‌فرد است. جالب است بدانید که در موازات این غار، غاری دیگر به نام «غار قلایچی» قرار گرفته است که علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی و غارنوردی، می‌توانند از آن‌ها بازدید کنند.

بوکان، شهری است تاریخی با طبیعتی بسیار زیبا و چشم‌‌نواز که معرفی تمامی جاذبه‌های آن در یک مقاله امکان‌پذیر نیست. از دیگر مکان‌های دیدنی در این شهر می‌توان به قلعه داش کند، آسیاب کهنه، کورخانه، قلعه قره کند، سد قدیمی، قبرستان کافی موزه، تالاب قره گل، دشت بوکان و ... دیگر اشاره کرد.

مقبره حسن زیرک

استاد “حسن‌ زيرك”‌ به‌ سال‌ ۱۳۰۰ در شهرستان‌ بوكان‌ استان‌ آذربایجان غربی‌ چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. در سن‌ ۵ سالگي‌ از مهر پدر محروم‌ گشت‌. بدبختي‌، تلخي‌ و سختي‌هاي‌ فراواني‌ چشيد. زندگي‌ را با‌ درد و رنج‌ گذراند و عمري‌ را در شهرهاي‌ كردنشین‌ ايران‌ و عراق‌ سپري‌ كرد. مدت‌ زيادي‌ در بخش‌ كردي‌ راديو بغداد همكاري‌ كرد. از سال‌ ۱۳۳۷ كه‌ بخش‌ راديو كردي‌ ايران‌ در تهران‌ براي‌ اولين‌ بار افتتاح‌ شد همكاري‌ خود را با اين‌ مركز آغاز نمود. حسن‌ زيرك‌ گرچه‌ به خاطر شرايط‌ سخت‌ زندگي‌ از نعمت‌ درس‌ و تحصيل‌ بي‌بهره‌ ماند، ولي‌ استعداد كم‌نظيري‌ در سرودن‌ شعر و آهنگسازي‌ كردي‌ داشت‌. اين‌ استعداد به‌ همراه‌ صداي‌ منحصر به‌ فرد، سبب‌ گرديد كه‌ خالق‌ آثار مانا و ماندگاري‌ در عرصه‌ موسيقي‌ كرد باشد و ترانه‌هايش‌ در سرتاسر شهرهای کردنشین‌ محبوبيت‌ يابد‌، به‌ شكلي‌ كه‌ همچنان‌ صداي‌ او در جاي‌ جاي‌ مناطق‌ كردنشين‌ و در كوچه‌ها و خيابانها و در خانه‌ها و مغازه‌ها طنين‌انداز می باشد‌.

تپه باستانی قلایچی

روستای قلایچی در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی شهر بوکان قرار دارد. برای اولین بار در سال ۱۳۶۳ شمسی کاوش های باستان شناسی به سرپرستی “اسماعیل یغمایی” در این تپه صورت گرفت و آثاری از هزاره اول قبل از میلا د در اثر این حفاری ها نمایان گشت. ازجمله آثار به دست آمده در آن فصل ، آجرهای منقوش و معبدی به شکل صلیب است که برخی از دیوارهای آن را با گل اخری رنگ آمیزی کرده بودند. بعدها عملیات حفاری در سال های ۱۳۷۹و ۱۳۸۰ شمسی صورت گرفت و هم اکنون نیز ادامه دارد. این حفاری ها توسط ” بهمن کارگر” کارشناس مدیریت میراث فرهنگی آذربایجان غربی سرپرستی می شود. از دیگر آثار به دست آمده از این تپه علاوه بر معبد مرکزی برج ها و دیوارهای مربوط به آن ، حیاط سنگ فرش، پله هایی که به این حیاط متصل می شود، اتاق هایی با اندود گل اخری و نقاشی هایی با رنگ های سیاه و آبی و آجرهای منقوش دارای موضوعات انسانی؛ هندسی و گیاهی است. با توجه به مدارک سفالی و آثار موجود به نظر می رسد که این مجموعه مربوط به دوره حکومتی “مانا ” در شمال غرب ایران باشد.