معرفی کتاب براعت استهلال یا خوش‌آغازی در ادبیات داستانی اثر نادر ابراهیمی

  سه شنبه، 02 آذر 1400   زمان مطالعه 6 دقیقه
معرفی کتاب براعت استهلال یا خوش‌آغازی در ادبیات داستانی اثر نادر ابراهیمی
جلد سوم از کتاب «ساختار و مبانی ادبیات داستانی» با معنا, تعریف و کارکرد «براعت استهلال» (خوش آغازی) آغاز می شود و در پی آن انواع خوش آغازی در داستان های کهن معرفی می گردد.

درباره کتاب براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی

«براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی» پژوهشی ادبی از پژوهشگر و نویسنده سرشناس معاصر، نادر ابراهیمی درباره آرایه براعت استهلال در ادبیات داستانی است. معنا، تعریف و کارکرد خوش آغازی در ادبیات داستانی، انواع خوش آغازی، استهلال موضوعی، استهلال شخصیتی، استهلال زبانی و بیانی، استهلال فضایی و حرکتی، استهلال محتوایی، استهلال تصویری، استهلال بافتی، استهلال سبک، استهلال مرکب و ممزوج و گونه های دیگر استهلال و در نهایت بخشی با عنوان پایانه، فصول این کتاب را تشکیل می دهند: «براعَت، مصدر است، به معنای رسیدن به کمال و درگذشتن از همگان؛ بَرتری یافتن در دانش و ادب و کمال و جمال. استهلال، مصدر است، به معنای ماهِ نو را دیدن یا آشکار شدنِ ماهِ نو. براعتِ استهلال، صنعتی ست ادبی، و آن آغاز کردنِ سخنی ست به طرزی که کاملاً مناسبِ با مقصود باشد و خوش اُفتد. یا براعتِ استهلال، آن است که مُصنّف یا شاعر، در ابتدای خُطبهٔ کتاب یا مَطْلعِ قصیده، الفاظی چند ایراد کند که خواننده به محضِ خواندنِ آن، از مقصد و مُرادِ نویسنده و گوینده آگاه شود.۱ براعتِ استهلال __ که ما، در این کتاب، به اختصار، آن را " استهلال" می گوییم و یا به فارسیِ متداول، " خوشْ آغازی" می نامیم __ درگذشتهٔ ادبِ فارسی، غالباً در بابِ شعر و نظم به کار رفته است؛ چنانکه اگر شاعری، قصیده، قطعه یا غزلی می سرود و در محضرِ جمعی می خواند (یا واگذار می کرد که خوشْ صداییْ آن را بخواند) و مخاطبان، در همان ابتدای شعر، به وَجد می آمدند و به تأیید و تحسین می پرداختند، و به زبانِ امروزی " با مفهومِ شعر، ارتباطْ برقرار می کردند"، نشانهٔ براعتِ استهلال بود و قبولْ افتادنِ حرکتِ آغازینِ اثر. البته این اصطلاحِ ادبی، در بابِ " فصلِ گشایش" یا خُطبهٔ کتاب های نثر نیز به کار رفته است.»

خلاصه کتاب براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی

نویسنده در کتاب حاضر این مفاهیم را شرح و تبیین می کند :«خوش آغازی یا استهلال موضوعی»، «استهلال شخصیتی»، «استهلال زبانی»، «استهلال فضایی ـ حرکتی»، «استهلال محتوایی»، «استهلال تصویری»، «استهلال بافتی»، «استهلال سبک»، «استهلال مرکب و ممزوج» و گونه های دیگر.

درباره نویسنده کتاب براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی

نادر ابراهیمی (زاده ۱۴ فروردین ۱۳۱۵ در تهران – درگذشته در تاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۸۷، تهران)، داستان نویس معاصر ایرانی بود. او علاوه بر نوشتن رمان و داستان کوتاه در زمینه های فیلم سازی، ترانه سرایی، ترجمه، و روزنامه نگاری نیز فعالیت کرده است. ابراهیمی، همراهِ بهرام بیضایی و ابراهیم گلستان، از اندک شمار سخنوران ایرانی به شمار می رود که هم در سینما و هم در ادبیات کار کرده و شناخته شده بوده اند. نادر ابراهیمی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش یعنی شهر تهران گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشکده حقوق وارد شد. اما این دانشکده را پس از دو سال رها کرد و سپس در رشته زبان و ادبیات انگلیسی به درجه لیسانس رسید. نادر ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعه تلویزیونی را نوشته و کارگردانی کرده، و آهنگ ها و ترانه هایی برای آن ها ساخته است. او همچنین توانسته است نخستین مؤسسه غیرانتفاعی ـ غیردولتی ایران شناسی را تأسیس کند؛ که هزینه و زحمت های فراوانی برای سفر، تهیه فیلم و عکس و اسلاید از سراسر ایران و بایگانی کردن آن ها صرف کرد؛ ولی چنان که باید، شناخته و به کار گرفته نشد و با فرارسیدن انقلاب و جنگ، متوقف شد.

نادر ابراهیمی

قسمتی از کتاب براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی

به کرّات، در طولِ سالیانِ گذشته که من مطالب کتاب « ساختار و مبانی » را تدریس و تکمیل کرده ام و از آنگاه که جلد اوّل این کتاب با نامِ « لوازمِ نویسندگی » مُنتشر شده است، به من گفته اند که چرا نمونه ها را __ عُمدتاً __ از میانِ آثار ایرانیْ نقل نمی کنید؟ و آیا شما معتقدید که ما نویسندگانی در سطحِ آنها که آثارشان را در این مجموعه باز آورده ا یید، نداریم، و آیا این مساله، یعنی حذفِ، بسیاری از آثار نویسندگانِ خوبِ وطن، این اثر تحقیقیِ حجیم را مخدوش و بی اعتبار نمی کند؟
جوابْ امّا: من، جداً و مُصراً معتقدم که از نظر تاریخی، ملّتِ ما، مسلماً، یکی از انگشتْ شُمارْ بنیانگذارانِ ادبیّات داستانی ست، و لااقل بیش از پنج هزار سال از زمانِ پیداییِ نخستین افسانه ها و اسطور ه های مکتوب و مضبوطِ ایرانی می گذرد. از این، گذشته، درباره ی نویسندگانِ معاصر، من، به سهمِ خویش و به عنوان یک خواننده ی حرفه یی و یک عاشقِ حرفه ییِ وطن، بارها گفته ام که ایرانِ ما، داستان نویسانِ بزرگی دارد که آثارشان، از نظرِ مفهوم، موضوع، محتوا، هدف، زیبایی شناسی، تصویر سازی، ساختمان و ساختار، با آثار بزرگترین نویسندگانِ جهانْ برابری می کند، و در مواردی، جُزو ناب ترین آثار داستانیِ جهان است؛ امّا به تقریب، همه ی نویسندگانِ عصرِ حاضرِ ما، مکالمات را __ به تقلید از مجموعه یی از داستان های ترجمه شده به فارسی __ به لهجه ی علیل، مغلوط، و بی ریشه ی تهرانی یا به نیمْ لهجه ها و گویش های بومی و منطقه یی می نویسند، یعنی محاوره یی، عامیانه، شکسته، و عُمدتاً هم تحت تاثیرِ گویشِ بی هویّتِ تهرانی؛ و من، عطف به مجموعه یی از دلائل که بارها برشمرده ام، به هیچ وجه داستان هایی را که به لهجه یا گویش های بومی نوشته می شود، جُزوِ ادبیّاتِ ملّی، میهنی، فراگیر و « ایرانیِ کاملْ عیار » نمی دانم و بر این اعتقادْ نیستم که اینگونه آثار، برای مردمِ سراسرِ وطن __ که لهجه ها و گویش های زیبا و پُر واژه امّا کاملاً متفاوت از یکدیگر و به خصوصْ متفاوت از لهجه ی مغلوط و معیوبِ تهرانی دارند __ پدید می آید؛ و اگر بخواهیم این نوع داستان ها را طوری ارائه بدهیم که به کارِ همه ی ایرانیان __ از آذری تا بلوچ، از خراسانی تا خوزستانی، از گیلک تا اصفهانی، از لُرستانی تا کردستانی... __ بیاید، مسلماً باید که مترجمانِ آگاه و مسلّط بر لهجه ها و گویش ها، این آثار را به فارسیِ ملّی و همگانی و رسمی ترجمه کنند.
به این ترتیب، آشکار است که من اثری را ایرانی می دانم که به فارسیِ رسمی و مدرسه یی، فارسیِ غیرعامیانه و غیربومی، فارسیِ غیرمحاوره یی و ناشکسته، فارسیِ سعدی و نظامی و حافظ و مولوی و فردوسی و عطّار و بیهقی و صائب و خیّام و رودکی و عراقی و... نوشته شده باشد

شناسنامه کتاب براعت استهلال یا خوش آغازی در ادبیات داستانی


  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
تصویری از چهره درس خوان رهبر معظم انقلاب در کلاس ششم ابتدایی+عکس/ 12 سالگی رهبری در مدرسه (449 نظر) الهام چرخنده امروز صبح به دیدار رهبر معظم انقلاب رفت+عکس/ چهره آرام خانم بازیگر در بیت رهبری (303 نظر) نگاهی به انواع لباس مدرسه دانش آموزان کشور های مختلف/ آمریکا، ژاپن، چین و... (277 نظر) پری غفاری معشوقه شاه پهلوی: شاه آرام آرام مشروب می‌خورد و گاهی گیلاس مرا هم پر می‌کرد/ ازدواجی در کار نبود من دستمزدم را می گرفتم! (231 نظر) سحر زکریا: 6 سال همسر مهران مدیری بودم / او جوانی ام را گرفت !+فیلم (199 نظر) مروری بر بازیگران مرد ایرانی که از گوشواره استفاده می‌کنند؛ امیر جعفری، ارسلان قاسمی، امین حیایی و...+عکس (167 نظر) رهبر معظم انقلاب: ترویج موسیقی بر خلاف مذاق اسلام است/ اردوی مختلط دختر و پسر یعنی چه؟! دانشجو بره خارج از کشور که چه کنه؟+فیلم (151 نظر) خلاقیت خنده دار مادر باهوش برای تشخیص کودکان دوقلویش حماسه آفرید+عکس/ من عاشق اون ذهن طلاییت شدم😂 (94 نظر) نعیمه نظام دوست: عاشق احمدرضا عابدزاده بودم ، اون بلیزر داشت منم با یه رنو افتادم دنبالش اصلا به من محل نذاشت قلبم خیلی شکست و اومدم خونه عکسهاشو پاره کردم+ویدیو (93 نظر) روز اول مهر یادی کنیم از اخراج سجاد رضایی فرزند اکبر کلاس دوم ب با گرمکن ورزشی دهه شصتی +فیلم/ من برای لهجه اصفهانیش مُردم شما ادامه بدید (93 نظر) خانه پدری ساده رهبر معظم انقلاب به روایت تصویر +عکس/ از سقف چوبی و بوفه دکوری ساده تا چراغ نفتی و کابینت های فلزی (88 نظر) اکبر عبدی: 25 سال مصرف کننده تریاک بودم، اینجانب اکبر عبدی 4 سال و نیم یک معتاد+فیلم (83 نظر) دیدار احساسی علی پروین اسطوره فوتبال با رهبر انقلاب در بیمارستان +عکس / ارادت خاص علی آقا به رهبر معظم انقلاب (82 نظر) قاب‌هایی دلنشین از رهبر معظم انقلاب با لباس بلوچی+عکس/ احترام به فرهنگ مردم منطقه در مدتی که مهمان اهالی این منطقه بودند (78 نظر) علیرضا بیرانوند: پرتاب‌های بلندم به خاطر چوپانی کردنم هست؛ به عنوان یک چوپان در کنار خانواده ام همیشه مجبور بودم که با پرتاب سنگ مواظب گوسفندانم باشم (75 نظر)
پربازدیدترین ویدئوهای روز   
تیتر امروز   
فال انبیاء روزانه شنبه 7 مهر 1403
فال شمع روزانه شنبه 7 مهر 1403
فال ابجد روزانه شنبه 7 مهر 1403
فال روزانه روز شنبه 7 مهر ماه 1403
فال قهوه با نشان روز شنبه 7 مهر ماه 1403
فال حافظ با تفسیر امروز شنبه 7 مهر 1403 + فیلم
شوهر؛ مظنون اصلی زن جوان : دخترم هراسان به من زنگ زد و گفت مادرش کشته شده است...
(عکس) تولد همسر جوان و باکلاس احمدرضا عابدزاده، عقاب آسیا، در کنار دختر و دامادشان/ چه رستوران شیکی!👌
استایل کژوال و خوشرنگ سردار آزمون در جشن تولد 1 سالگی دخترش، نوا/ وااای چه بادکنک آرایی شیک و درجه یکی👌
(عکس) سند رد صلاحیت استاد شهید مرتضی مطهری برای تدریس در دانشگاه تهران توسط ساواک
عکس معروف رضا شاه با لباس نظامی،کلا مستبد بودنش همه جا مشخصه/نگاهی به خانه ای که محمدرضا شاه در آن به دنیا آمده + ویدئو+ عکس
حقایق گفته نشده از زینب پاشا شیرزن تبریزی دوران قاجار +عکس/ درس بزرگ او برای محتکران غلات
(تصاویر) جذاب‌ترین بازیگران ایرانی و خارجی در نوجوانی چه شکلی بودن؟/ از هدیه تهرانی و پارسا پیروزفر ایرانی تا آنجلینا جولی و جانی دپ هالیوودی
(تصاویر) 7 ایده‌ی ایرانی‌پسند و اشتهاآور برای تزیین میز غذا با قورمه سبزی/ چه سفره‌غذای شیکی بشه با این تزئینها👌
اولین تیزر طوفانی فصل 3 جوکر 2 با اجرای احسان علیخانی و آقایان/ ببین کیا هستن از هیتلر و حمید لولایی تا امین زندگانی و شاهرخ استخری😂
منتخب روز   
برای اولین بار نماینده اسرائیل هنگام سخنرانی مسعود پزشکیان به سخنان رئیس‌جمهور ایران گوش داد و سالن را ترک نکرد+ویدیو از نخ بستن به انگشتر برای اندازه شدن تا دکمه‌های متفاوت قبا و نخ نما شدن عبا؛ در مروری بر ساده‌زیستی رهبر معظم انقلاب+عکس خبرنگار شبکه صهیونیستی ایران اینترنشنال در منهتن آمریکا: من دیدم که همسر مسعود پزشکیان از ساختمانی در اینجا خارج شد+ویدیو/ ای کاش به عنوان خبرنگار یک مقدار اطلاعات داشتی! ذوق‌زدگی و خوشحالی خبرنگار ترکیه از "ساغول" گفتن مسعود پزشکیان در نیویورک؛ خبرنگار ترکیه: این رئیس‌جمهور تُرک آذربایجانی است+ویدیو رهبر معظم انقلاب: بعضی‌ها فکر می‌کنند نشاط یعنی رقاصی؛ فلان برنامه موسیقی رو توی تلویزیون پخش کنیم مردم نشاط پیدا کنند، نشاط این نیست+ویدیو تصاویری جالب از مسعود پزشکیان پشت نیمکت کلاس درس در روز اول مهر/ ردیف دوم و چهارم نشینی رئیس جمهور توئیت جدید پزشکیان به زبان کُردی و عربی +عکس وزیر اسبق کشور: رهبر معظم انقلاب یک دوره تندخوانی شرکت کردند و یک کتاب 300 صفحه‌ای را در یک شب می‌خوانند+ویدیو نیکی کریمی از مهمترین اتقاق زندگی اش پرده برداشت ؛ خانم بازیگر : پدرم مرا به این سمت سوق داد تاج گل اعیانی با گل‌های سفید و سیاه محمدباقر قالیباف در مراسم ختم پدر خداداد عزیزی+عکس