به گزارش سرویس مجله سلامت خانواده ساعدنیوز، سیتیاسکن (CT Scan) یا توموگرافی کامپیوتری یکی از مهمترین روشهای تصویربرداری پزشکی مدرن است که با استفاده از پرتو ایکس و پردازش رایانهای، تصاویر دقیق و لایهبهلایهای از اندامها و بافتهای داخلی بدن ایجاد میکند. این فناوری امروزه در تشخیص بیماریهای مغز، ریه، قلب، عروق، استخوانها، تومورها و بسیاری از بیماریهای اورژانسی کاربرد گستردهای دارد. در بسیاری از سیتیاسکنها برای افزایش وضوح تصاویر از مواد حاجب یددار مانند ایوهگزول استفاده میشود تا پزشکان بتوانند ساختارهای داخلی بدن را با دقت بیشتری بررسی کنند.
در صورت وجود حساسیت به ترکیبات حاوی ید، سابقه آسم یا آلرژی، دهیدراتاسیون این دارو را نباید از هیچکدام از راههای مصرف تجویز نمود. همچنین برای هر یک از راهها موارد منع مصرف بطور اختصاصی در زیر ذکر شده است: فئوکروموسیتوم (از راه داخل عروقی)، هوموسیستینوری (برای آرتریوگرافی مغز)؛ بیماری برگر، ایسکمی شدید (برآرتریوگرافی محیطی)؛ آنوری، دیابت شیرین (برای اوروگرافی دفعی)؛ عفونت مجاور مفصل مورد نظر (برای پرتونگاری از مفصل).
ایوهگزول تداخلات دارویی خطرناک زیادی ندارد، اما برخی داروها میتوانند احتمال بروز عوارض را افزایش دهند.
در بیماران دیابتی مبتلا به نارسایی کلیه، مصرف همزمان متفورمین و مواد حاجب یددار ممکن است خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش دهد. امروزه اگر عملکرد کلیه طبیعی باشد (eGFR بالاتر از 30)، معمولاً نیازی به قطع متفورمین نیست؛ اما در بیماران پرخطر ممکن است پزشک توصیه کند دارو 48 ساعت قطع شود. (acr.org)
برخی داروهای اعصاب و روان یا داروهای خاص میتوانند احتمال تشنج پس از تزریق ماده حاجب را افزایش دهند، بهویژه در تزریق داخل نخاعی.
داروهایی مانند برخی آنتیبیوتیکها، NSAIDها و داروهای شیمیدرمانی ممکن است خطر آسیب کلیوی ناشی از ماده حاجب را بیشتر کنند.
ممکن است احتمال واکنشهای تأخیری پوستی یا شبه آنفلوآنزا را افزایش دهد.
ایوهگزول یکی از پرکاربردترین مواد حاجب در سیتیاسکن و آنژیوگرافی است و نقش مهمی در تشخیص دقیق بیماریها دارد. با پیشرفت فناوری، ایمنی این دارو نسبت به گذشته بسیار بیشتر شده است، اما همچنان بررسی وضعیت کلیه، سابقه حساسیت و بیماریهای زمینهای قبل از تزریق اهمیت زیادی دارد تا خطر عوارض احتمالی به حداقل برسد.
