به گزارش سرویس سبک زندگی ساعدنیوز، بر اساس تحقیقات «انجمن روانشناسی آمریکا» (APA)، کمال‌گرایی در میان دانش‌آموزان دبستانی در یک دهه گذشته بیش از 33 درصد افزایش یافته است. مغز یک کودک کمالگرا، هر اشتباه کوچکی (مثل خط خوردگی در دفتر یا یک غلط املایی) را معادل «دوست‌داشتنی نبودن» یا «شکست مطلق» پردازش می‌کند. این فشار روانی پنهان، نه‌تنها ترشح هورمون کورتیزول (استرس) را به بالاترین حد می‌رساند، بلکه به مرور زمان باعث فرار کودک از درس، کاهش اعتماد به نفس و حتی بروز تیک‌های عصبی می‌شود.
بسیاری از مادران ناخواسته با تشویق‌های نادرست، به این کمال‌گرایی دامن می‌زنند. در ششمین روز از پرونده ویژه «مادران و چالش‌های مدرسه»، به سراغ متخصصان علوم تربیتی رفته‌ایم تا 4 راهکار علمی برای نجات دانش‌آموزان از تلهِ ترس از اشتباه را بررسی کنیم.
دکتر کارول دوک، روانشناس مطرح دانشگاه استنفورد، معتقد است بزرگترین عامل کمال‌گرایی، تعریف و تمجید از «هوش ذاتی» کودک است. وقتی مدام می‌گویید «تو خیلی باهوشی» یا «تو نابغه‌ای»، کودک میترسد که اگر اشتباه کند، دیگر باهوش تلقی نشود. به جای نتیجه و هوش، «تلاش و مسیر» را تشویق کنید. به جای گفتن «آفرین که 20 گرفتی»، بگویید: «من دیدم که دیشب چقدر برای حل کردن این تمرین‌های ریاضی تلاش کردی و تمرکز گذاشتی، به تلاشت افتخار می‌کنم.» این تغییر ادبیات به مغز کودک یاد می‌دهد که ارزش او در گروی تلاش است، نه نمره 20.
بچه‌های کمالگرا وقتی اشتباه می‌کنند، دنیا روی سرشان خراب می‌شود. شما باید مفهوم اشتباه را در خانه عادی‌سازی کنید. قانونی به نام «اشتباه قشنگ من» در زمان انجام تکالیف وضع کنید. به او بگویید: «مغز ما فقط زمانی رشد می‌کند که اشتباه کنیم. اگر همه‌چیز را از اول درست بنویسی، یعنی چیز جدیدی یاد نگرفته‌ای!» وقتی کلمه‌ای را غلط می‌نویسد، به جای پاک کردن عصبی، دور آن یک خط رنگی بکشید و کنارش یک ستاره بزنید و بگویید: «این ستاره برای این اشتباه است که امروز باعث شد املای درست این کلمه را یاد بگیریم.»
کودکان کمالگرا فکر می‌کنند والدین و معلمانشان هرگز اشتباه نمی‌کنند. این بت را بشکنید! در طول روز، اشتباهات خودتان را با صدای بلند اعلام کنید و به آن‌ها بخندید. مثلاً وقتی غذا کمی شور شد یا کلید را جا گذاشتید، با صدای بلند و خنده بگویید: «وای، ببین چه‌کار کردم! کلید رو جا گذاشتم. خب، همه آدم‌ها اشتباه می‌کنند، الان برمی‌گردم و برش می‌دارم.» وقتی کودک ببیند شما هم اشتباه می‌کنید و دنیا به آخر نمی‌رسد، ترسِ او از کامل نبودن به شدت می‌‌ریزد.
وقتی کودک به خاطر یک نمره کم یا یک خط خوردگی شروع به گریه می‌کند، بخش احساسی مغز او (آمیگدال) کنترل را به دست گرفته است. برای بازگرداندن منطق، کنارش بنشینید و بدون مسخره کردن بپرسید: «می‌دونم ناراحتی، اما بیا فکر کنیم بدترین اتفاقی که ممکنه سر این یک غلط املایی بیفته چیه؟ آیا معلم قراره اخراجت کنه؟ آیا قراره دیگه نتونی بری کلاس بالاتر؟» او را پله پله به این نتیجه برسانید که پیامد اشتباهش اصلاً فاجعه‌بار نیست. این تکنیک، ترمز اضطراب را در ذهن کودک می‌کشد.
فرزند شما وقتی در دیکته یا ریاضی اشتباهی می‌کند چه واکنشی نشان می‌دهد؟ آیا تا به حال از شدت حرص دفترش را پاره کرده یا مدادش را شکانده است؟ شما معمولاً در مقابل گریه‌های او برای نیم نمره غلط چه واکنشی نشان می‌دهید؟ تجربیات و دغدغه‌های خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
