به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، هنریتا ترایز، تحلیلگر اقتصادی، در گزارشی تکاندهنده اعلام کرد: «در بهترین حالت، حدود 200 روز دیگر، تقریبا حوالی هالووین اوضاع به شرایطی بازمیگردد که پیش از آغاز بمبارانها وجود داشت. این نشان میدهد که جنگ با ایران تا چه اندازه اختلال ایجاد کرده و مخرب بوده است» . یعنی اگر جنگ همین فردا هم تمام شود، بازارهای جهانی تا آبان 1405 درگیر تبعات آن خواهند بود.
ترایز توضیح میدهد این اختلال فقط به نفت محدود نمیشود: «این وضعیت در کویت، عراق و قطر نیز صادق است و همچنین در مجموعهای از دیگر کشورهای تولیدکننده عرب. این مسئله درباره کودهای شیمیایی، اوره و هلیوم نیز صدق میکند و بهطور کلی شامل تمام اقلامی میشود که برای صنعت کشاورزی، سوخت جت، نیمههادیها و تجهیزات تصویربرداری پزشکی حیاتی هستند» . جنگ ایران زنجیره تأمین جهانی را از چند نقطه قطع کرده است.
تنگه هرمز که روزانه 20 تا 25 میلیون بشکه نفت از آن عبور میکند، حالا عملاً قفل شده. کشتیهای تجاری حاضر به عبور نیستند، شرکتهای بیمه حق بیمه را چند برابر کردهاند و کشورهای تولیدکننده عربی پر از نفت ماندهاند چون مخازن ذخیره پر است و راهی برای صادرات نیست. قطر بزرگترین تولیدکننده الانجی جهان تولید را متوقف کرده و به خریداران فورس ماژور ابلاغ کرده است.
اما بخش ترسناک ماجرا جای دیگری است: کودهای شیمیایی و اوره. اینها برای صنعت کشاورزی حیاتی هستند. بدون آنها، امنیت غذایی جهان به خطر میافتد. هلیوم هم که برای تجهیزات تصویربرداری پزشکی مانند امآرآی ضروری است، حالا در بنبست قرار گرفته. بیمارستانهای آمریکا و اروپا در ماههای آینده با کمبود تجهیزات تشخیصی مواجه خواهند شد. نیمههادیها هم که صنعت الکترونیک جهان به آن وابسته است، در این گرداب گرفتار شدهاند.
ترایز تأکید میکند: «حتی اگر جنگ همین فردا پایان یابد، باز هم حدود 200 روز زمان لازم است تا شرایط به وضعیت عادی بازگردد. این اصلاً وضعیتی نیست که بتوان گفت همهچیز تمام شده است» . چرا؟ چون زیرساختها آسیب دیده، زنجیره تأمین قطع شده، کشتیها در مسیر نیستند و قراردادها لغو شدهاند. بازگشت به نقطه صفر، نیم سال زمان میخواهد.
اما مهمترین پیام این بحران جای دیگری است. جنگ با ایران نشان داد اقتصاد جهانی تا چه اندازه به منطقه خلیج فارس وابسته است. کشوری که 50 سال در محاصره بوده، حالا با بستن یک تنگه میتواند بازارهای جهانی را برای 200 روز به هم بریزد. این یعنی پایان جهان تکقطبی نه فقط در سیاست، که در اقتصاد هم. گاردین درست نوشته بود: «چگونه تابآوری تهران محور جهانی را به سمت شرق تغییر داد».
