به گزارش سرویس تاریخ و فرهنگ پایگاه خبری ساعدنیوز، تکوک یا ریتون سر شیر با چشمان نشاند شده از سنگ (مانند گارنت) یکی از شاهکارهای هنر فلزکاری ایران باستان، بهویژه در دوران هخامنشی و اشکانی است. این ظروف که برای نوشیدن در مراسمهای خاص استفاده میشدند، ترکیبی از مهارت بالای جواهرسازی و ریختهگری بودند.
در ادامه جزئیات مربوط به این نوع ریتونها آورده شده است:
تزئینات چشم: در بسیاری از ریتونهای فاخر، حدقه چشم شیر به صورت گود ساخته میشد تا با سنگهای قیمتی یا نیمهقیمتی مانند گارنت (یاقوت قرمز)، لاژورد یا شیشه رنگی پر شود تا جلوهای زنده و قدرتمند به حیوان ببخشد.
ساختار: این ریتونها معمولاً از دو بخش تشکیل شدهاند: یک قیف یا جام مخروطی برای ریختن مایع و بخش جلویی (پروتوم) که به شکل سر و بدن شیر است.
ظرافت هنری: جزئیات یال شیر، عضلات صورت و خطوط روی بدن با دقت بسیار بالا و گاهی با استفاده از سیمهای نازک طلا (ملیلهکاری) طراحی میشدند.
ریتون طلا در موزه متروپولیتن: یکی از مشهورترین نمونههای هخامنشی است که حدود 17 سانتیمتر ارتفاع دارد و از طلای خالص ساخته شده است. این اثر در هگمتانه (همدان) کشف شده و با مهارت خیرهکنندهای لحیمکاری شده است.
ریتون شیر در موزه گتی: این اثر مربوط به اواخر دوره هخامنشی یا اوایل دوره اشکانی است و تاثیرات هنر یونانی (سلوکی) را در تزئینات گلدار خود نشان میدهد.
شیر در هنر ایران باستان نماد قدرت، سلطنت و خورشید بود. نوشیدن از ریتونی که به شکل شیر طراحی شده بود، به نوعی انتقال قدرت و شجاعت این حیوان به فرد تلقی میشد.