ساعدنیوز
ساعدنیوز

ضرر ۲ میلیارد دلاری قطع صادرات گاز به ترکیه/ چه کسی مقصر است؟

  دوشنبه، 28 مهر 1399   کد خبر 108370
ضرر ۲ میلیارد دلاری قطع صادرات گاز به ترکیه/ چه کسی مقصر است؟
ساعد نیوز: به گفته رییس سازمان توسعه تجارت، قطع صادرات گاز به ترکیه در ۵ ماهه امسال ضرر ۲ میلیارد دلاری را ایجاد کرد، این روند نشانه نقص وزارت نفت در ابعاد مختلف صادرات گاز به ترکیه است.

به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از خبرگزاری مهر: بررسی های شرایط اعمال تحریم های اقتصادی علیه ایران طی ادوار مختلف نشان می دهد، خرید نفت و سیستم بانکی نخستین پله اعمال فشار هستند. در مقابل نفت، صادرات و خرید گاز تقریباً تحریم پذیری ندارند. به ویژه اینکه در منطقه غرب آسیا با محدودیت منابع گازی کشورها (جز قطر و تا حدی عربستان) مواجه هستیم، بنابراین نمی توان به سرعت، به طور پایدار و وسیع جایگزینی برای گاز ایران ایجاد کرد.

یکی از مقاصد صادراتی سنتی گاز ایران، ترکیه است. کشوری که به دلیل گستردگی عرضی جغرافیایی خود و فقدان شبکه گسترده گازی و البته سایر مسائل استراتژیک انرژی، مقاصد وارداتی گازی متنوعی دارد. این روند صادرات به دلیل انفجار در خط لوله متوقف شد. امروز حسن منتظر تربتی، معاون وزیر نفت در امور گاز اعلام کرد که در نشستی که هفته گذشته به صورت ویدئوکنفرانس با طرف ترکیه ای برگزار شد، تمایل ایران برای تمدید قرارداد مطرح و درخواست شد که با توجه به فرصت باقی مانده، به این بحث ورود کنیم.

چندی پیش بود که اردوغان رئیس جمهور ترکیه، اعلام کرد این کشور در ۲۹ می در چاه اکتشافی Tuna-۱ توانسته است به ذخیره گازی قابل توجهی دست یابد. مطابق اعلام مقامات ترکیه ذخیره این میدان که اکنون میدان گازی، ساکاریا « Sakarya» نامیده می شود، به میزان ۳۲۰ میلیارد مترمکعب است. این میدان در عمق ۴۰۰۰-۳۵۰۰ متری در فاصله ۱۷۰ کیلومتری استان زونگولداغ در دریای سیاه قرار دارد.

رویای ترکیه برای حضور در بازار قاره سبز

کاهش وابستگی به گاز وارداتی در تولید برق و تأکید به کاهش واردات به دلیل هزینه بالای اقتصادی آن که سالانه ۴۵-۴۱ میلیارد دلار است، از راهبردهای دولت ترکیه است که بر آن تاکید ویژه ای دارد. گفتنی است به دلیل اینکه تولید داخلی گاز این کشور سالانه رقم ناچیز بین ۵۰۰-۴۰۰ میلیون مترمکعب است، این کشور ناچار است حدود ۹۹ درصد تقاضای گازی خود را از کشورهای روسیه، ایران، آذربایجان (به صورت خط لوله) و الجزایر، قطر و اخیراً آمریکا (ال ان جی) وارد کند.

شرایط گازی ترکیه نشان می دهد، این کشور با وجود نیاز گازی داخلی خود تلاش دارد تا رویای حضور در بازار اروپا را جامه عمل بپوشاند. این در حالی است که متاسفانه ایران در دولت تدبیر و امید نتوانسته ظرفیت سازی بیشتر و سهم بیشتری برای صادرات گاز خود در ترکیه ایجاد کند و به گفته مطلعین همواره زیر ظرفیت به صادرات گاز پرداخته و حتی به طور پیشگام اقدامی برای ایجاد تقاضای بیشتر گاز خود در مقصد ترکیه نکرده است.

ترکیه به بهانه گران فروشی گاز اقدام به شکایت از ایران کرد. نخستین شکایت ترکیه از گران فروشی گاز ایران مربوط به سال ۸۵ می شد. طبق اطلاعات به دست آمده داوری سوئیس، ایران را در سال ۸۷ به دلیل گران فروشی گاز، ۹۷۰ میلیون دلار جریمه کرد و بر اساس حکم داوری ایران باید این مبلغ را به ترکیه پرداخت می کرد. اندکی پس از ابلاغ این حکم، شرکت ملی گاز ایران با بررسی دقیق میزان واردات گاز ترکیه از ایران، متوجه شد که شرکت بوتاش ترکیه کمتر از میزان تعهد خود از ایران گاز دریافت کرده است؛ بنابراین طبق مفاد قرارداد و بند take or pay، دو صورتحساب برای ترک ها ارسال کرد.

با ارسال این صورتحساب ها برای طرف خریدار که شامل دو صورتحساب ۶۰۲ و ۷۳۸ میلیون دلاری می شد، جریمه ۹۷۰ میلیون دلاری ایران تهاتر و در نهایت بیش از ۳۰۰ میلیون دلار به حساب شرکت ملی گاز در هالک بانک ترکیه واریز شد.

ترکیه برای بار دوم در سال ۹۱ شکایت دیگری علیه شرکت ملی گاز ایران تنظیم کرد و باز هم خواستار کاهش قیمت شد. طبق قرارداد، هر یک از طرفین می توانند هر ۵ سال یک بار، از بند بازبینی قیمت استفاده کنند که بر همین اساس، ترکیه برای بار دوم توانست ۱۳ درصد دیگر از گاز بهای ایران کسر کند.

پیش بینی که غلط از آب درآمد

حمیدرضا عراقی، مدیرعامل وقت شرکت ملی گاز ایران در تاریخ ۷ اسفند ۹۲ اعلام کرد روند داوری میان دو کشور مطلوب است و البته او راضی است؛ زنگنه هم در تاریخ ۲۹ فروردین ۹۳ هم با قاطعیت گفت ایران برنده شکایت گازی ترکیه خواهد بود.

زمستان ۹۴ رأی به سود ترکیه صادر شد که با حواشی بسیاری همراه شد. زنگنه برای آنکه القا کند اتفاق خاصی رخ نداده در تاریخ ۱۶ بهمن ماه ۹۴ گفت: «این رأی با آن چیزی که ترکیه به دنبال آن بوده، متفاوت است. رقم جریمه ایران محرمانه و ناچیز است». این در حالی است که چندی بعد مشخص شد منظور زنگنه از ناچیز بودن محکومیت ایران، رقمی نزدیک به ۲ میلیارد دلار بوده است!

از سوی دیگر، طبق گفته یک مقام آگاه بهای گاز صادراتی ایران به ترکیه از گاز روسیه کمتر شد و هر هزار مترمکعب گاز طبیعی ایران به رقم ۱۶.۷ دلار رسید درحالی که روسیه هر هزار مترمکعب گاز خود را به قیمت ۲۰ دلار به ترکیه می فروخت.

توقف صادرات گاز به ترکیه در ۵ ماه نخست امسال

چندی پیش نیز حمیدرضا زادبوم، رئیس سازمان توسعه تجارت از خبری پرده برداشت که بر گزارش ها و انتقادات خبرگزاری مهر، مهر تایید زد. به گفته این مقام مسوول در ۵ ماه اول امسال صادرات ما به ترکیه ۵۱۳ میلیون دلار بوده در حالی که در ۵ ماه اول سال گذشته صادرات ما به این کشور ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون دلار بوده است و این اختلاف ۲ میلیارد دلاری به علت صادر نشدن گاز طبیعی به این کشور است.

در نگاه به کسب سهم از بازار گاز منطقه ای و صادرات گاز، علاوه بر منافع صرف اقتصاد انرژی، باید بر ابعاد امنیت انرژی آن از نظر راهبردی نیز توجه شود. موضوعی که با گسترش «وابستگی متقابل انرژی بین کشوری» می تواند «مؤلفه های زمینه ساز ایجاد و تداوم تحریم خارجی بر ایران» را برای همیشه از بین ببرد. اما واکنش وزارت نفت به عنوان متولی منافع انرژی کشور به ۲ شکل تقریباً تکراری بوده است؛ نخست آنکه کوچک نمایی تحولات آسیب زا به برنامه های صادرات گازی کشور که از سوی منتقدان بیان می شده است. مثلاً در پی انتشار خبر کشف میدان گازی جدید ترکیه با ذخیره ۳۲۰ میلیارد مترمکعب، وزیر نفت ایران بیان داشت که این میدان در صورتی که همه شرایط سرمایه گذاری فراهم باشد، می تواند بین ۳۵-۳۰ میلیون مترمکعب در روز تولید کرده که به نسبت تقاضای روزانه ۱۳۰ میلیون مترمکعبی گاز ترکیه، نمی تواند سبب بی نیازی گازی ترکیه از ایران شود.

طبق نظر متخصصان حوزه دیپلماسی گاز، استدلال وزیر نفت ایران کاملاً با واقعیات در تضاد است زیرا افزایش عرضه داخلی ۳۵-۳۰ میلیون مترمکعب در روز گاز ترکیه در شرایطی که تا سال ۲۰۲۵ میلادی روند رشد تقاضای گازی ترکیه چندان چشمگیر نیست (در حد ۵-۳Bcm) به معنی افزایش قدرت چانه زنی ترکیه در قراردادهای واردات گازی خود از عرضه کنندگان فعلی نظیر ایران، آذربایجان و روسیه است.

پایگاه خبری ساعدنیوز را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

دیدگاه ها
  دیدگاه ها
نظر خود را به اشتراک بگذارید
پربحث های هفته   
ماجرای آب و برق مجانی از زبان امام خمینی (ره) بعد از انقلاب (1111 نظر) همسر جوان و زیبای مرحوم حسن جوهرچی، سوژه داغ رسانه ها شد (222 نظر) روابط غیر اخلاقی فرح پهلوی + تصاویر جذاب (222 نظر) ورژن پرومکس احمدی نژاد در میوه فروشی همه را حیران خود کرد +تصاویر (200 نظر) خوش رقصی شیخ الاسلام باکو برای اسرائیل/ طرح شیطانی علی‌اف برای خشکاندن ریشه تشیع در آذربایجان (157 نظر) ضرب و شتم مامور یگان ویژه با آجر توسط زن جوان در منطقه زلزله زده خوی +فیلم (139 نظر) ناراحتی و گریه کارمندان سفارت جمهوری آذربایجان هنگام خروج از ایران + تصاویر (108 نظر) سرنوشت عجیب همراهان امام خمینی در پرواز انقلاب 57 +عکس (75 نظر) فرشته حسینی برای جشنواره فجر شاخ و شونه کشید اونم چجووور... (74 نظر) این مار غول‌پیکر جان ۲۵۷ نفر را گرفت (66 نظر) افشاگری خیانت همسر رضا پهلوی با یک مرد فرانسوی +عکس (64 نظر) اهدای جایزه به بازیگران تئاترِ شل حجابِ بدون مانتو (61 نظر) حجاب زیبای ستاره سادات قطبی و دوستانش با لباسای رنگارنگ و فوق العاده جذاب (45 نظر) عامل گرانی ارز، یک کانال تلگرامی است که یک بهایی 27 ساله آن را اداره می کند! (42 نظر) با کارت ملی ارز بخرید، به دلال بفروشید، پول سفر خود را تامین کنید! (40 نظر)
تیتر امروز   
سرقت مادر از خانه های لاکچری برای خرید وسیله خانه واردات ارز به هر میزان بدون مالیات آزاد شد ماجرای ارسال پیامک کاهش یارانه‌ها چیست؟ بازداشت تعدادی از اعضای شورای شهر و مدیران شهرداری کمال‌شهر امیر عبداللهیان: آمریکا اصرار فراوانی برای مذاکره مستقیم با ایران دارد ساپینتو در آستانه محرومیت دوباره مصونیت هیات عالی مولدسازی شامل «جرایم شخصی» و «عدم تطبیق عملکرد» نمی‌شود اعتراض باشگاه استقلال به داوری و اخراج ساپینتو در بازی با مس هشدار شدیدالحن فرمانده کل سپاه به هتاکان ‌قرآن/ از امروز مخفیانه زندگی کنید رئیس جمهور: هدف شایعه‌سازان تبدیل امید به یأس در جامعه است/ نخبگان برای تبیین وارد میدان شوند پیشنهاد برخی نمایندگان برای افزایش پلکانی حقوق در سال آینده مشکلی در ذخایر ارزی نداریم و نخواهیم داشت/آینده معیشت و سفره مردم را روشن می‌بینیم مهدی تاج بی خیال کارلوس کی روش نمیشود جمله تکان دهنده کی روش خطاب به مردم ایران اطلاعات جدید از طراحی شوکه‌کننده آیفون ۱۵ !
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/