برج سلطان زینالعابدین در شهر ساری در استان مازندران قرار دارد و یکی از بناهای تاریخی و قدیمی این استان است. قدمت بنای برج سلطان زینالعابدین مرعشی به اواسط قرن نهم هجری قمری و به زمان آق قویونلوها برمیگردد. ساختمان این برج با ارتفاع تقریبی 20 متر، متشکل از سه قسمت بدنه، گردنه و گنبد هرمی شکل هشت وجهی است که تزئینات آجری آن به شیوه مقرنسکاری در بدنه و گردنه هر ضلع، به طرز زیبایی صورت گرفته و نظر هر بینندهای را جلب می کند. روزنه یا پنجرههایی در اضلاع گردنه بنا، به منظور تأمین روشنایی داخل صحن بقعه نیز تعبیه شده است. این بنا به خاطر شیوه معماری و گنبد هرمی شکل هشت وجهی و همچنین تزئینات کاشیکاری، صندوق و در نفیس چوبی، در ردیف بهترین ابنیه تاریخی مذهبی و مکان های دیدنی ساری بهشمار میآید. این مکان مقبره زینالعابدین مرعشی است. سابقاً نیز گورهای نمادین دو نتیجه کمالالدین مؤسس سلسلهٔ مرعشی را در خود جای داده بود.آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه سلطان زین العابدین به خاطر شیوه معماری، گنبد هرمی شکل هشت وجهی و تزئینات کاشیکاری، صندوق و در نفیس چوبی در ردیف بنا های با ارزش تاریخی شهر ساری محسوب می شود. کتیبه ای به خط رقاع و بر روی کاشی نوشته شده و در سر در ورودی بنا نصب شده که مضمون آن چنین است: “عمل سیدعلی بن سیدکمال الدین بناء آملی”. کتیبه ای نیز به خط ثلث بر روی صندوق چوبی بقعه حک شده که حاکی از مرقد سلطان امیر شمس الدین است. در واقع این صندوق منبت کاری شده از شاهکار های هنرهای دستی به شمار می رود. در حال حاضر، چهار سوی بدنه کتیبه محفوظ مانده و شامل دو تاریخ حکاکی شده می باشد.
آرامگاه سلطان زین العابدین در خیابان امامزاده یحیی و در نزدیکی امامزاده یحیی واقع شده است. سلطان زین العابدین فرزند میربزرگ مرعشی آملی از شاهان مرعشیان تبرستان بود. او پس از به قتل رساندن عبدالله توانست حکومت را به دست بگیرد. البته مدت حکومتش کوتاه بود ومدتی به نبرد با عبدالکریم عبدالله پرداخت تا اینکه سر انجام در سال 897 هجری قمری با خوردن غذای سمی مادرش به قتل رسید.
عبدالله مرعشی در سن جوانی توانست به جایگاه پادشاهی دست یابد اما متاسفانه به شدت به شرب خمر عادت داشت و همین مسئله موجب نارضایتی و تنفر مردم مازندران از او شده بود. در دوران حکومت او عبدالله توسط پسرعمویش زین العابدین در حمام به قتل رسید.
پیش از این حادثه عبدالله فرزند خود عبدالکریم دوم را به نزد سلطان ابو سعید تیموری برای خدمت فرستاد بود و زمانی که زین العابدین قصد داشت خود را حاکم مازندران معرفی نماید سادات پازواری این موضوع را نپذیرفتند و مخالفت کردند. این افراد خواستار حکومت عبدالکریم دوم بودند.
در این ماجرا مذاکرات کارکیا سلطان حاکم گیلان با ابوسعید تیموری و همچنین حمایت سادات پازواری و روز افزونیان باعث شد ابوسعید این کودک چهار ساله را راهی گیلان کند. عبدالکریم دوم که پس از مدتی از گیلان به سمت آمل آمد به دلیل سازش اسدالله با زین العابدین مجبور شد مدتی در رستمدار بماند. همزمان با این اتفاقات ابوسعید کشته شد و امیرحسن بیک توانست به قدرت دست یابد.
با به قدرت رسیدن امیر حسن بیک تحولاتی ایجاد شد و او دستور داد لشکریان گیلان و رستمدار کمک کنند تا عبدالکریم دوم بتواند به حکومت برسد و این چنین بود که عبدالکریم دوم حکومت ساری را در دست گرفت. با این اتفاق زین العابدین نیز مجبور به عقب نشینی شد اما با پیوستن به هیبت الله بابلکانی باز قدرت گرفت و به آمل حمله کرد و اسدالله را از آمل اخراج نمود.
هیبت الله بابلکانی پس از مدتی از زین العابدین فاصله گرفت و به عبدالکریم دوم ملحق شد. زین العابدین نیز مجبور شد به منظور سرکوب شورشیان ساری را ترک کند و در همین زمان بود که اسدالله توسط گروهی از محبس آزاد شد و به آمل آمد و حکومت آنجا را در دست گرفت. اسد الله با به حکومت رسیدن در آمل عبدالکریم دوم را به آمل دعوت کرد و او نیز با لشکریان خود به آمل آمد و در آنجا با همکاری هیبت الله بابلکانی و اسد الله به نبرد با زین العابدین رفتند اما شکست خوردند و موجب اسارت و به قتل رسیدن اسدالله شد. این نبرد ها همچنان ادامه داشت.
در نهایت به دلیل بی توجهی که زین العابدین به یکی از دو همسر خود داشت، همسرش و مادرش تصمیم گرفتند که همسر محبوب زین العابدین را از بین ببرند و به همین منظور مادر زین العابدین مقداری سم در غذا ریخت وبه همسر پسرش داد. او نیز غذا را نگهداشته بود که زین العابدین هم از غذای مادرش بخورد اما متاسفانه زین العابدین با خوردن غذای آلوده به سم جان خود را از دست داد.
برج سلطان زین العابدین یکی از زیباترین و بهترین بناهای مذهبی- تاریخی ساری است که به دلیل معماری بی نظیر، گنبد هرمی شکل هشت وجهی که دارد و نیز تزئینات و کاشی کاری های خاصی که بر روی آن انجام شده است مورد توجه افراد بسیاری قرار گرفته، به طوری که سالانه گردشگران متعددی از نقاط مختلف دنیا از آن بازدید می کنند.
این بنا که قدمت آن به اواسط قرن نهم هجری باز می گردد دارای 20 متر ارتفاع است و از سه قسمت گنبد، گردنه و بدنه تشکیل شده است. آنچه که موجب متمایز شدن این بنای تاریخی نسبت به سایر بناها شده است گنبد هشت وجهی آن است که بر روی آن تزئینات آجری به سبک مقرنس کاری به کار رفته و زیبایی خیره کننده ای به بنا بخشیده است. این تزئینات و کاشی کاری های خاص و ظریف در قسمت بدنه و گردنه بنا نیز به چشم می خورد.
در قسمت گردنه برج با هدف تامین روشنایی داخل آن پنجره هایی در ضلع های گوناگون تعبیه شده است. صندوق و در نفیس چوبی برج نیز از دیگر قسمت های زیبا برج هستند. در قسمت سر در ورودی بنا کتیبه هایی به خط رقاع وجود دارد که بر روی یکی از آن ها «عمل سید علی بن سید کمال الدین بنا آملی» نوشته شده است. همچنین بر روی صندوق چوبی برج نیز کتیبه های زیبا و حکاکی شده ای با خط ثلث به چشم می خورد که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند و می توان گفت این کتیبه ها از بی نظیرترین آثار و هنرهای دستی آن دوره بوده اند.هم اکنون در چهارسوی بدنه بنا کتیبه ها با دو تاریخ حکاکی شده وجود دارد و بر اساس اطلاعات موجود قدمت این برج به دوره آق قیونلوها باز می گردد.
این بنای تاریخی همه روزه پذیرای بازدید کنندگان گرامی می باشد و اگر قصد دارید به بازدید از آن بروید به زمانی حدود یک ساعت نیاز خواهید داشت. دیدن برج سلطان زین العابدین ساری همانند سایر جاذبه های گردشگری این شهر سرسبز و خوش آب و هوا می تواند بسیار لذت بخش باشد.برج سلطان زین العابدین در نزدیکی امامزاده یحیی ساری قرار دارد و برای رسیدن به آن باید از خیابان امیر مازندرانی و خیابان جمهوری عبور کرد. برای این منظور می توان از وسایل حمل و نقل عمومی مانند تاکسی و خودروهای شخصی استفاده نمود.
برج سلطان زین العابدین از آثار تاریخی استان مازندران است. قدمت بنای برج سلطان زین العابدین مرعشی به اواسط قرن نهم هجری قمری و به زمان آق قویونلو ها بر می گردد. این بنا به خاطر شیوه معماری و گنبد هرمی شکل هشت وجهی و همچنین تزیینات کاشیکاری، صندوق و در نفیس چوبی، در ردیف بهترین ابنیه تاریخی ـ مذهبی ساری به شمار می آید. این مکان مقبره زینالعابدین مرعشی است. سابقاً نیز گورهای نمادین دو نتیجه کمال الدین مؤسس سلسلهٔ مرعشی را در خود جای داده بود.
