به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز، یک بام و دو هوای برخی رسانه ها و مواضع مشخصشان درباره احوال و اخبار ایران، چیز جدیدی نیست اما با یک روخوانی ساده اخبار منتشر شده برخی از آنها مشخص می شود این رسانه ها به مرور از اصول کار حرفه ای فاصله گرفته اند و گاه حتی به زردنویسی روی آورده اند. همین رسانه ها اما نسبت به اخبار حکومت خودشان و دیگر کشورهایی که با آنها موافقند به سبکی دیگر می نویسند و محتوا تولید می کنند. این انتخاب و تعمد در کار رسانه ای مترادف و به معنی سوگیری عامدانه است. اینجا چند نمونه را مرور می کنیم.
در گزارش امروز بی بی سی با تیتر: «آینده رهبر جمهوری اسلامی ایران چه خواهد شد؟» به قلم «کسری ناجی» خبرنگار ویژه این رسانه ، جملاتی مطرح می شود که ماهیت شایعه دارد تا خبر. منبع و جزئیات مستندی برای این ادعا هیچ کجای متن منتشر نمی شود. بخش نخست این مطلب بعد از تیتر این است: «آیت الله علی خامنهای، رهبر ایران که این روزها برای بار دوم در هفت ماه گذشته به مخفیگاه پناه برده، میداند که او حالا ممکن است شخصا هدف باشد. بعید است او به این زودی ها در حیاط خانهاش با خیال راحت قدم بزند یا در بالکن بنشیند.» جملاتی که یک شیوه را به خدمت گرفته اند تا این ادعای بی منبع را در در ذهن مخاطب، واقعی به نظر برسانند.
آن شیوه چیزی نیست جز ملموس سازی و حس برانگیزی. نویسنده با اشاره به جزئیات بدیهی و روزمره تلاش دارد که مخاطب احساس کند او از برنامه روزانه رهبر ایران برای استراحت و گردش باخبر است. از طرفی حس ترس و تعقیب شدن را در ذهن مخاطب تقویت و پیام ضعف را مخابره کند. نویسنده هیچ اشاره ای نمی کند که هفت ماه قبل به کدام دلیل این اتفاق رخ داده و سند این ادعا کدام است؟ این ادعاها در حالی مطرح می شود که رهبر انقلاب نماز عید فطر امسال و مجلس عزای شب عاشورا را شخصاً اقامه و برگزار کرد آن هم در شرایطی که ایران در شرایط کاملاً حساس تهدید وجنگ با اسرائیل قرار داشت.
همین روز شنبه هفته اخیر بود که رهبر معظم انقلاب در جمع مردم به مناسبت بعثت ختم المرسلین(ص)، سخنرانی عمومی داشت. نکته جالب این نشست این بود که بخشی از مهمان ها کاملاً تصادفی و بدون انتخاب قبلی، دعوت شدند. این موضوع در مسائل امنیتی یک پیام مهم مخابره می کند، اینکه شرایط عادی است و نیازی پنهان شدن وجود ندارد. این سخنرانی، اقتدار مضاعف را مخابره می کند به خصوص اگر تهدیدی وجود داشته است. رسانه های غربی مدتی است با تکرار شایعات متعددی مانند بیماری وخیم یا پنهان شدن رهبر انقلاب، سعی می کنند شرایط جمهوری اسلامی را غیرعادی و نزدیک به سقوط مخابره کنند. در این مطلب هم پاراگراف هایی حاوی اطلاعات پراکنده به نحوی پشت سر هم قرار می گیرند که تقریباً ربط حداقل محتوایی رعایت نشده است. با بررسی مشخص می شود این پراکندگی تصادفی نیست؛ پاراگراف های منفصل محتوایی یک هدف دارند اینکه با تکرار یک ادعا با مثالهای مختلف، مخاطب را قانع کنند آنچه ادعا می کند مستند است و حتماً اتفاق خواهد افتاد.
خبرنگار بی بی سی نام چند چهره سیاسی و نظامی را می آورد تا این برداشت به ذهن نزدیک شود که آنچه ادعا شده بی مصداق نیست و پیشینه تاریخی و خبری دارد. در نهایت حتی ربایش «نیکلاس مادورو»، رئیس جمهور ونزوئلا توسط آمریکا را با واژه «دستگیری» جایگزین می کند که بار معنایی منفی و جرم انگارانه دارد. اصلی ترین محتوای این مطلب مانند بیشتر مطالب این رسانه در پایانبندی ارائه می شود. مانند دو پاراگراف پایانی این مطلب. پاراگرافی که دوباره بی اشاره به هیچ جزئیاتی بسیار کلی و مبهم ادعا می کند که رئیس جمهور آمریکا در حال سبک، سنگین کردن گزینه هایش است و نمی گوید کدام گزینه ها؟ همچنین نوشته ترامپ همین دیروز پس از دیدن توییت رهبر ایران گفته باید برای ایران به فکر یک رهبر جدید بود. پاراگراف آخر اما به نظر، اصلی ترین دلیل نگارش این مطلب بوده، متنی که اشاره به پیام های رهبری در شبکه ایکس دارد که آمریکا و ترامپ را مسئول و مجرم اصلی فتنه اخیر، خسارت به کشور و کشته شدن ایرانیان در این واقعه معرفی کرده است. در واقع، آن واکنش ها را نتیجه این صحبت ها و کنش نشان می دهد.
بی بی سی اما در مطلبی دیگری هم از این دست تناقض، تعمد و وارونه نمایی دارد. این رسانه برای رئیس جمهور آمریکا مدام از عنوان «آقای ترامپ» استفاده می کند در حالیکه اصول خبری می گویند نوشتن نام کوچک، فامیلی و سمت برای مسئولان کافی است. این رسانه درمطالب دیگری هم به طرزی مشخص به تریبون آمریکا و ترامپ تبدیل شده است و طوری مطالب خود را تنظیم می کند که این چهره سیاسی را مرکز تصمیم گیری برای کشورها از جمله ایران، معرفی کند. همچنین متن ها به نحوی است که القا کند، ایران و رهبری ایران بابت هر حرف هزینه می دهد و با هر کلام مسئولان ما، ترامپ تصمیم جدید و ویژه ای برای کشور ما می گیرد. این شیطنت رسانه ای برای این است که دخالت های بیگانه در امور کشور ما را طبیعی و بجا القا کند.
در مطلبی دیگر بی بی سی همچنین تلاش می کند بگوید که رهبر و حکومت ایران معترضان خود را نادیده می گیرد و این وقایع را صرفاً به عوامل خارجی نسبت می دهند. به نظر می رسد بی بی سی جدیدترین صحبت های رهبر ایران را طی دو سخنرانی اخیر را مرور نکرده است. برای مثال آیت الله خامنهای در سخنرانی اخیر خود به مناسبت مبعث تأکید به تحلیل فتنه اخیر و عوامل ایجاد آن داشت و گفت: «باید فتنه را بشناسید. من اینجا چند مطلب را می خواهم عرض بکنم: اوّل اینکه ماهیّت فتنه را بفهمیم؛ اصلاً این فتنه چه بود، برای چه به وجود آمد؟ دوّم اینکه ابزار و عامل این فتنه چه بودند، چه کسانی بودند؟ ظاهرش را که نگاه می کنی یک جوانی است، امّا قضیّه چیست؟ یک مطلب دیگر راجع به این [است] که ما در مقابل این کاری که دشمنِ ما با ما کرد، چگونه موضع می گیریم و چه کار می کنیم؟»
رهبری در دیدار با مردم قم به مناسبت واقعه تاریخی 19 دی که در همین تاریخ در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد تأکید کرد: «کسانی هم هستند که کارشان تخریب است. دیشب در تهران، در بعضی جاهای دیگر، یک مشت تخریبگر آمدند ساختمان متعلّق به کشور خودشان را خراب کردند ــ مثلاً فرض کنید در فلان ساختمان، یک دیواری را خراب کردند ــ برای اینکه دل رئیسجمهور آمریکا خوش باشد؛ چون او یک حرف بی ربطی گفته که اگر چنانچه دولت ایران چنین کند، من میآیم طرف شما را ــ طرف این اغتشاشگرها و افراد مضر برای کشور را ــ می گیرم، اینها هم دلشان به او خوش است.» رهبری همچنین در سخنرانی خود در سال 1398 باتعبیر اینکه: مگس روی زخم می نشیند، به لزوم رفع مشکلات داخلی که زمینه دخالت بیگانه را فراهم می کند، تأکید داشتند. در اتفاقات اخیر هم آیت الله العظمی خامنه ای با اشاره به مشکلات اقتصادی کشور، اعتراض را حق مردم دانست و از مسئولان خواست مشکلات معیشتی و تنگناهای اقتصادی کشور را رفع کنند.
و اما مطلب آخر اینکه بی بی سی همچنین در مطالب خود به صحبت های ترامپ اشاره می کند که بیشتر به سیاهنمایی شباهت دارد تا صحبت هایی که می توان از یک چهره سیاسی انتظار داشت. ترامپ در اظهارات اخیرش ایران را بدترین جای دنیا برای زندگی خوانده است و مقصر این موضوع را هم رهبر ایران می داند.» بد نبود بی بی سی صحبت های رهبر در دیدار با مردم قم که 19 دی برگزار شد را در این مطلب از قلم نمی انداخت و اشاره ای به آن داشت. اینجا بخشی از این سخنرانی را می خوانیم: «تقریباً ده روز قبل از حادثه نوزدهم دی، فقط ده روز قبل از این حادثه، رئیس جمهور آمریکا در تهران، در جشن ژانویهی دربار پهلوی یک نطقی کرد؛ سرش گرم بود با انواع مُسکرات و مانند اینها سرش گرم بود. در آن نطق گفت: «ایران جزیره ثبات است». ده روز بعد قضیّه قم اتّفاق افتاد؛ این نشان می دهد که اینها ایران را نمی شناختند.» بی بی سی و رسانه های خارجی از این دست، در حالی اخبارشان درباره اوضاع ایران را دروازه بانی و مواضع جمهوری اسلامی را مقصر اصلی معرفی می کنند که از تاثیر بازی با کلمات به سبک خودشان بر روح و روان مخاطب حرفی نمی زنند.
