به گزارش سرویس تاریخ و فرهنگ پایگاه خبری ساعدنیوز، منشور کوروش (یا استوانه کوروش) یکی از مهمترین اسناد تاریخی جهان باستان است که در سال 538 پیش از میلاد به دستور کوروش بزرگ هخامنشی نگاشته شد. این استوانه گلی پختهشده، به زبان اکدی (بابلی نو) و با خط میخی نوشته شده و حاوی اعلامیهای از سوی کوروش پس از فتح بابل است. در متن آن، کوروش از بازسازی معابد، بازگشت تبعیدیان (از جمله یهودیان)، آزادی ادیان و برقراری عدالت سخن میگوید. بسیاری از مورخان و سازمانهایی مانند سازمان ملل آن را به عنوان یکی از نخستین اسناد حقوق بشر و نماد مدارا و همزیستی مسالمتآمیز در تاریخ جهان میشناسند، هرچند محتوای اصلی بیشتر یک اعلامیه سیاسی-مذهبی بابلی است تا منشور حقوقی مدرن.
این اثر باستانی در سال 1879 میلادی (1258 خورشیدی) طی کاوشهای باستانشناسی هیئت بریتانیایی به سرپرستی هرمزد رسام در منطقه بابل باستانی (عراق کنونی)، نزدیک نیایشگاه اِسَگیله (معبد مردوک) و تپه عمران کشف شد. استوانه به عنوان یک کتیبه پیبنا (foundation deposit) در زیر دیوار یا بنایی دفن شده بود تا پس از فتح بابل، مشروعیت حکومت کوروش را نزد خدایان و مردم بابلی تأیید کند. بخشهایی از آن شکسته بود و بعدها قطعهای الحاقی از دانشگاه ییل آمریکا به آن اضافه شد تا متن کاملتر شود.
در حال حاضر (تا سال 1405 شمسی / 2026 میلادی)، منشور کوروش اصلی در موزه بریتانیا (British Museum) در شهر لندن نگهداری میشود و معمولاً در اتاق 52 (بخش ایران باستان یا خاور نزدیک باستان) به نمایش عمومی گذاشته شده است. این موزه آن را از زمان کشف به طور دائم در اختیار دارد و تنها در موارد استثنایی (مانند امانت موقت به ایران در سالهای 1350 و 1389، یا نمایشگاههای آمریکا و اسرائیل در سالهای اخیر) به امانت خارج شده است. همچنین نسخه بدلی از آن در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک نگهداری میشود که نمادی از ارزش جهانی این سند است.
