به گزارش سرویس جامعه ساعدنیوز، نخستین کنکور سراسری دانشگاه ها در سال 1342 و توسط هیات مسابقات ورودی دانشگاه ها برگزار شد. این هیئت از اساتید و مسئولان دانشگاه های ایران تشکیل می شد و در ادامه این مطلب قصد داریم جزئیات بیشتری را در مورد کنکور سراسری و هیئت مسابقات ورودی دانشگاه ها برایتان بگوییم.
تا دهه 40 شمسی هر دانشگاه در ایران، شیوه متفاوتی برای گزینش دانشجو داشت و یا از طریق امتحان یا مصاحبه علمی آنها را بر می گزید. ظرفیت دانشگاه ها هم محدود بود و البته تعداد متقاضیان تحصیل کم.
در آن زمان صرفا چند دانشگاه داشتیم که شامل دانشگاه تهران، دانشگاه پلی تکنیک (امیرکبیر فعلی)، دانشگاه ملی (شهید بهشتی فعلی)، فردوسی مشهد، جندی شاپور اهواز (شهید چمران فعلی) و دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز فعلی) می شد و همین تعداد کم هم معمولا ظرفیت هایشان تکمیل نمی شد. تا اینکه به تدریج تقاضای ورود به دانشگاه افزایش یافت و شرایط تغییر کرد.
با بیشتر شدن تقاضا برای ورود به دانشگاه ها کنکور سراسری هم از راه رسید؛ بزرگ ترین رویداد علمی کشور؛ رقابتی که تلاش دارد استعدادها را در دورافتاده ترین نقاط ایران شناسایی کند و شاید مزیت مهم و دلیل ماندگاری اش همین باشد.
در دهه 1340 رشته پزشکی طرفداران زیادی در ایران پیدا کرد و نخستین بار در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران به دلیل تعداد زیاد متقاضیان امتحانی هماهنگ برای گزینش داوطلبان حضور در دانشگاه برگزار شد. پس از آن، دانشکده های حقوق و فنی نیز امتحان ورودی برگزار کردند.
شرایط شرکت در کنکور سراسری آن دوران چنین بود که اغلب متقاضیان ورود به دانشگاه ابتدا در امتحان دانشکده پزشکی شرکت می کردند و اگر قبول نمی شدند، می رفتند سراغ باقی رشته ها و دانشکده ها.
سال ها وضعیت بر همین منوال بود تا اینکه در سال 1341 قرار شد امتحانی سراسری برای دانشگاه ها برگزار شود. از آنجا که متقاضیان باید بارها از سراسر ایران به تهران و سایر شهرها سفر می کردند تا در امتحانات دانشکده های مختلف شرکت کنند قرار بر این شد که نخستین امتحان سراسری دانشگاه ها در سال 1342 برگزار شود. این کنکور را همانطور که در ابتدای این مطلب اشاره کردیم هیات مسابقات ورودی دانشگاه ها برگزار می کردند اما شیوه برگزاری کنکور و مشکلاتی که برای هماهنگی ها پیش آمد با انتقاد جامعه علمی مواجه شد و دوباره وضعیت به روال سابق بازگشت.
در دهه 40 دانشگاه های جدیدی از جمله دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف فعلی) و دانشگاه فعلی در ایران آغاز به کار کردند و تب تحصیلات دانشگاهی هم در جامعه مدام بالا می رفت. با تأسیس وزارت علوم و راه اندازی واحدی با نام «مرکز آزمون شناسی» در سال 1347 دوباره برگزاری کنکور سراسری در دستور کار قرار گرفت و این اتفاق در سال 1348 رخ داد.
صبح چهارشنبه 15 مرداد سال 48 کنکوری با شرکت 47 هزار و 703 نفر برگزار شد. داوطلبان می توانستند از میان 12 دانشگاه با 30 رشته تحصیلی موارد مورد نظرشان را انتخاب کنند. سوالات کنکور سراسری به شکل پاسخ کوتاه (به جای تستی) مطرح شد و داوطلبان همزمان با آزمون، 10 رشته را از میان 30 رشته انتخاب می کردند. اما برخلاف این سال های اخیر منابع سؤالات ناشناخته بود و داوطلبانی که از امتحان بیرون آمدند نخستین نسل ایرانی هایی بودند که سختی کنکور را درک کردند. از آنپس کنکور به طور مرتب برگزار شد و به همین دلیل آزمون سراسری سال 48 نخستین کنکور ایران معرفی می شود.
سازمان سنجش آموزش کشور در سال 1354 و به جای مرکز آزمون شناسی تأسیس شد تا کنکور وارد مرحله ای جدید شود. از آن سال معدل امتحانات نهایی ششم متوسطه و نوع مدرک (دیپلم ریاضی، طبیعی و ادبی)، جنسیت، وضعیت نظام وظیفه و سهمیه منطقه نیز در قبولی کنکور تأثیر داشت. البته در سال 57 این شرایط دیگر اعمال نشد زیرا کنکور آن سال کنکوری بود در بحبوحه تحولات انقلابی. آن سال ها 170 هزار دانشجو داشتیم که در 150 رشته، تحصیل می کردند. کنکور در سال 58 هم اجرا شد ولی پس از آن برای انقلاب فرهنگی، دانشگاه ها تعطیل شدند و تا چهار سال (سال 61) کنکوری برگزار نشد.
سال 61 مجددا کنکور در رشتههای پزشکی، فنی و مهندسی، کشاورزی، الهیات و معارف اسلامی برگزار شد. سهمیهها نیز از همین سال آمدند؛ سهمیه مناطق، رزمندگان و…. در این بین دانشگاه آزاد هم در همین سال تأسیس شد. طی سالهای بعد با توجه به رشد جمعیت، ظرفیت دانشگاههای دولتی و تعداد رشتهها افزایش یافت و کنکور مدام به مسابقهای بزرگتر و حساستر تبدیل میشد.
به دلیل تقاضای فزاینده برای ورود به دانشگاه، بهتدریج دانشگاههای پیام نور، شبانه، غیرانتفاعی و مراکز تربیت معلم به ظرفیت پذیرش دانشجویان افزود و کنکور هرسال با داوطلبان بیشتری برای تحصیل در رشتههای بیشتر برگزار شد تا اینکه داوطلبان کنکور در دهههای اخیر به یک میلیون نفر افزایش یافت.
