به گزارش سرویس دین و مذهب ساعدنیوز، این ماه، ماه نزول رحمت، برکت و مغفرت است. نام رمضان در قرآن آمده است. شبهای قدر ماه نزول قرآن است. شب قدر در این ماه رخ داده است. مسلمانان در این ماه طبق دستورات خاصی روزه میگیرند. عبادتهای ویژه انجام میدهند و از انجام بسیاری از اعمال خودداری میکنند. در ادامه به تاریخ ماه رمضان 1404 – 1405، فضائل این ماه و روزه داری بیشتر میپردازیم.
در سال 1404 ما شاهد دو ماه رمضان هستیم. اولین ماه رمضان در 10 فروردین 1404 (رمضان سال 1446 قمری) خاتمه یافت. دومین ماه رمضان سال 1404، در تاریخ 30 بهمن ماه (رمضان سال 1447 قمری) شروع میشود. ماه رمضان هر سال حدود 10 روز عقب ترمیآید. اما رمضان امسال 30 روزه است؛ برعکس رمضان پیشین که 29 روزه بود. بنابراین امسال حدود 12 روز عقبتر آمده و اول ماه رمضان در تاریخ 30 بهمن ماه 1404 آغاز میشود.
ماه رمضان 1404 از 30 بهمن ماه (1 رمضان 1447) شروع میشود. با دیدن هلال ماه شوال، اتمام ماه رمضان را اعلام میکنند. پیش بینی میشود که آخرین روز ماه رمضان 1404، 29 اسفند (30 رمضان 1447) باشد. پایان ماه رمضان، هر سال با کمک رویت هلال ماه تعیین میشود. تعدادی از اساتید و کارشناسان با دستگاههای مجهز و پیشرفته اقدام به رویت هلال ماه میکنند. ماه مبارک رمضان بر اساس چرخه ماه و تقویم قمری مشخص میشود، که حدود 10 روز از تقویم شمسی کمتر است. به همین دلیل هر سال ماه رمضان ده روز زودتر از سال قبل آغاز میشود.
ماه رمضان 1404 در تقویم بهمن و اسفند ماه امسال، نشاندهنده روزهای این ماه مبارک میباشد. تقویم ماه رمضان را در دو تصویر به شرح زیر آوردهایم.


ماه رمضان 1404 یکی از ماههای مهم و مقدس در دین اسلام است. این ماه، نهمین ماه از سال قمری است که مسلمانان در آن به روزه داری، تلاوت قرآن، شب زنده داری و انجام اعمال خیر میپردازند. در این ماه بود که قرآن کریم، بر پیامبر اسلام نازل شد. به همین دلیل، مسلمانان این ماه را ماه نزول قرآن نیز مینامند. روزه داری در ماه مبارک یکی از ارکان مهم اسلام است. مسلمانان از طلوع تا غروب آفتاب از خوردن، آشامیدن و سایر امیال نفسانی خودداری میکنند.
ماه مبارک رمضان که از راه میرسد، امید در دلها زنده میشود. زیرا راهی برای توبه و گذر از گناهان وجود دارد. ماهی که برکات بیحد و نصاب خداوند شامل حال بندههای روزهدار میشود. ماهی که درهای لطف و کرم خداوند بیش از پیش به روی روزهداران باز است. ماه رمضان 1404، ماهی است که فضائل و کرامات بسیاری دارد برخی از این فضائل عبارتاند از:
نزول قرآن کریم و کتب آسمانی دیگر در این ماه رخ داده است. برتری این ماه نزد خداوند از بقیه دیگر ماههای سال بیشتر است.
در سوره قدر آوردهاند؛ که در شب قدر قرآن نازل شده است. بنابراین این ماه ارزشی بیش از هزار ماه دارد.
مردم در این ماه توفیق روزه داری و عبادت بیشتری پیدا میکنند.
امکان بخشش گناهان و رحمت و مغفرت الهی برای روزه داران فراهم میشود.
اعمال صالح بندگان ثواب بیشتری داشته و مؤمنان از آتش دوزخ در امان خواهند بود.
دعای مومنان مستجاب و شفاعت درگاه خداوند شامل حالشان میشود.
ساعات روزه داری در اسلام، به موقعیت جغرافیایی، طلوع و غروب خورشید وابسته است. شهرهای غربی و شرقی ساعات روزه داری خاصی دارند، یعنی ساعت افطاری و سحری در مشهد با کرمانشاه که یکی در شرق و دیگری در غرب است تفاوت بسیاری دارد.
روزهداران از اذان صبح تا اذان مغرب روزه میگیرند. آنها از خوردن و آشامیدن و بسیاری از اعمال دیگر خودداری میکنند. در این ایام، زمان برای همه اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اعمال ماه مبارک رمضان شامل مجموعهای از عبادات و ذکرها است. این ادعیه از ائمه برای این ماه نقل قول شده است. برخی از اعمال این ماه عبارتاند از:
تلاوت قرآن از بهترین اعمال در شبها و روزهای ماه رمضان 1404 است. ثواب خواندن یک آیه از قرآن در این ماه، معادل قرائت کل قرآن کریم در سایر ماههای سال است. مسلمانان در این ماه روزی یک جزء قرآن را میخوانند. بنابراین در پایان ماه قرآن را تمام میکنند.
این دعا در سحرگاههای ماه مبارک رمضان تلاوت و شامل اعتراف به گناهان، توسل به اهل بیت (ع)، تقاضای بخشش و رحمت خداوند است. دعا سحری در کتاب مفاتیح الجنان و سایر منابع دعاهای شیعه یافت میشود.
از دعاهای معروف شیعه است که از امام سجاد (ع) نقل شده است. دعا ابوحمزه ثمالی شامل توحید، معرفت، توکل، اخلاص، تقوا، شکر، صبر، رضا، توبه، استغفار و دیگر مسائل است. مؤمنان این دعا را در ماه مبارک رمضان میخوانند. از خداوند طلب توبه، صبر و بردباری در برابر مشکلات را آرزو میکنند. این دعا دارای مفاهیم ارزندهای مانند اعمال قبر، سنگینی بار گناهان و طلب بخشش و توبه است.
در ماه رمضان 1404، دعای روزانه، اول هر روز خوانده میشود. شامل توسل به خداوند به واسطه ماه مبارک رمضان، درخواست زیارت حج و طلب مغفرت و رحمت و بخشش از درگاه خداوند است. این دعا در کتاب مفاتیح الجنان و سایر منابع دعاهای شیعه یافت میشود.
در ماه رمضان 1404، این دعاها پس از نماز خوانده میشوند. شامل توسل به خداوند به واسطه ماه رمضان 1404، درخواست حج بیت الله الحرام، دعا برای اهل قبور، فقرا، عریانان، مدیونان، غریبان، اسیران، مسلمانان، مریضان و خود است. به جهت اینکه در این دعا برای افراد زیادی دعا انجام میشود، مسلمانان روزهدار مرتب این دعا را زمزمه و قرائت میکنند.
شبهای قدر ازجمله شبهایی هستند که در ماه مبارک رمضان از فضیلت و ارزش بسیار بالایی برخوردارند. بر اساس روایات اسلامی، شبهای قدر در شبهای 19، 21 و 23 رمضان است. در این شبها، ملائکه و روح القدس به زمین نازل میشوند و برنامههای سال آینده هر انسان را مشخص میکنند.
ماه رمضان 1404 یکی از مقدسترین و مهمترین ماههای تقویم اسلامی است که مسلمانان در سراسر جهان آن را جشن میگیرند. این ماه نه تنها به معنای روزه و عبادت است، بلکه فرصتی برای پیوند دوباره با فرهنگ، خانواده و سنتهای دیرینه محسوب میشود. هر کشوری سنتهای خاص خود را برای گرامیداشت ماه رمضان دارد که در ادامه به برخی از این آداب و رسوم جذاب میپردازیم.
یکی از سنتهای زیبا در مصر، استفاده از فانوسهای رنگارنگ در خیابانها و خانهها در طول ماه رمضان است. این فانوسها که نماد شادی و همبستگی هستند، ریشه در دوران خلافت فاطمیان دارند. گفته میشود که مردم قاهره برای استقبال از خلیفه فاطمی “معز لدین الله” فانوسهایی در دست داشتند و این سنت از آن زمان تاکنون ادامه دارد.
ماه رمضان در ترکیه، بیش از 20,000 طبلزن در خیابانها میگردند تا با نواختن طبل، مردم را برای خوردن سحری بیدار کنند. این نوازندگان که “داولکوسو” نام دارند، لباسهای سنتی عثمانی بر تن میکنند. اخیراً کارتهای عضویتی برای این نوازندگان در نظر گرفته شده تا حس افتخار و تعلق به این سنت در میان نسلهای جوان زنده بماند.
یکی از سنتهای قدیمی امارات “حقاللیله” است که در روزهای 13، 14 و 15 ماه رمضان برگزار میشود. در این روزها، کودکان با لباسهای رنگارنگ در محلهها پرسه میزنند و با خواندن آهنگهای سنتی از همسایگان شیرینی و خوراکی دریافت میکنند. شعار معروف این مراسم “عطونا الله یعطیکم، بیت مکه یودیکم” است که به معنای “به ما عطا کنید، خداوند به شما پاداش خواهد داد و شما را به خانه خود در مکه هدایت خواهد کرد” میباشد.
ماه رمضان در مراکش، فردی به نام “نفّار” وظیفه دارد که در سحرگاهان با نواختن بوق و مناجاتخوانی، خانوادهها را برای سحری بیدار کند. مردم محلی این فرد را بر اساس حسن خلق و صداقت انتخاب میکنند. این سنت ریشه در دوران صدر اسلام دارد، زمانی که یکی از یاران پیامبر (ص) در سحرگاهان با خواندن دعا، مردم را برای سحری بیدار میکرد.
در اندونزی، مسلمانان پیش از آغاز ماه رمضان در سنتی به نام “پادوسان” شرکت میکنند که به معنای “پاکسازی” است. در این مراسم، مردم در چشمههای طبیعی، رودخانهها و آبهای مقدس حمام میکنند تا خود را برای ورود به ماه مبارک آماده کنند. این سنت از دوران اولیه ورود اسلام به اندونزی ریشه گرفته و همچنان پرطرفدار است.
یکی از سنتهای معروف در کشورهای سوریه و لبنان، شلیک توپ در زمان افطار ماه رمضان است. گفته میشود این رسم در دوران عثمانی و به طور تصادفی در مصر آغاز شد. زمانی که فرمانروای عثمانی “خوشقدم” برای آزمایش یک توپ جدید، آن را هنگام غروب شلیک کرد و مردم تصور کردند که این علامت پایان روزه است. از آن زمان، این سنت به بخشی از فرهنگ رمضانی در بسیاری از کشورهای عربی تبدیل شد.
با وجود تفاوتهای فرهنگی، برخی اصول در سراسر جهان اسلامی یکسان میباشد. مانند:
انجام اعمال خیرخواهانه: کمک به نیازمندان و تقسیم غذا در سراسر ماه رمضان 1404 رواج دارد.
اجتماع خانوادگی: مسلمانان این ماه را فرصتی برای دیدار خانواده و دوستان میدانند.
نماز تراویح: بسیاری از مسلمانان بعد از افطار نماز تراویح را به عنوان عبادتی ویژه در شبهای رمضان میخوانند.
افطار با خرما: پیروی از سنت پیامبر اسلام (ص) که افطار خود را با خرما آغاز میکرد.
بازیهای شبانه و سرگرمی: در برخی کشورها، مردم پس از افطار به بازیهای گروهی، دید و بازدید و سرگرمیهای فرهنگی میپردازند.
روزه داری یکی از عبادات مشترک در بسیاری از ادیان است که هدف آن خودسازی و تطهیر نفس است. برخی از ادیانی که روزه داری را در آیین خود دارند عبارتند از:
مسلمانان در ماهرمضان از طلوع تا غروب خورشید، از خوردن و آشامیدن خودداری میکنند. روزه گرفتن در دین اسلام برای هر مسلمانی (که توانایی دارد)، واجب است.
مسیحیان در چهل روز قبل از عید پاک، از خوردن گوشت و برخی از غذاهای دیگر خودداری میکنند. همچنین از خوردن غذاهای گرم و شیرین، در روزهای جمعه و چهارشنبه دوری میکنند. روزه گرفتن در مسیحیت یک آیین قدیمی است. که به عنوان یک روش از توبه و تقرب به خداوند انجام میشود. یعنی این رفتار به طور مرتب و در طول سال در دین مسیحی وجود دارد.
یهودیان در سال چندین روز، روزه میگیرند که مهمترین آنها روز عفو است. در این روز از غروب خورشید تا غروب روز بعد روزه میگیرند. یهودیان در این روز از خوردن، آشامیدن، حمام، آرایش و پوشیدن کفش چرمی در این روز خودداری میکنند. روزه در یهودیت یک روش برای تقرب به خداوند است. البته با روزه داری در دین اسلام تفاوتهای زیادی دارد.
زرتشتیان در روزهای مقدس و برخی از جشنهای خود روزه میگیرند. روزه داری در زرتشت یک راه برای بیان احترام به خداوند و اهورا مزدا است. روزه گرفتن در زرتشت یعنی پرهیز از خوردن غذاهای حیوانی و گیاهی است.
ماه رمضان 1404 پر خیر و برکت، دارای وقایع مهمی است. حلول این ماه موجب نزول برکات الهی فراوانی میشود. از وقایع مهم ماه رمضان 1404 میتوان به روزها اشاره داشت:
ولادت امام حسن مجتبی در پانزدهم بوده است.
دو حادثه مهم صدر اسلام، فتح مکه و غزوه بدر در این ماه بوده است.
شهادت امام علی (علیه السلام)، در این ماه رخ داده است.
در سال 1404 تاریخ ماه رمضان از 30 بهمن ماه (پنجشنبه) شروع میشود و در 29 اسفند ماه (جمعه) 1404 پایان مییابد. ماه مبارک رمضان یکی از ماههای تقویم قمری است که هر سال 10 روز زودتر از سال قبل آغاز میشود. مسلمانان در این یک ماه اقدام به روزه داری میکنند. یعنی از اذان صبح تا اذان مغرب از انجام اعمالی مانند خوردن، آشامیدن و غیبت خودداری میکنند. در این روزهای مبارک مردم از خداوند طلب مغفرت و بخشش میکنند. آنها از خداوند میخواهند بهترین سرنوشت را برایشان رقم بزند. قرآن کریم در یکی از شبهای قدر بر حضرت محمد نازل شده است. اعمال شبهای قدر شامل غسل، نماز و قرآن خواندن است.