به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، اطلاعات آنلاین به نقل از دویچهوله، پاکستان نقش رهبری را در تلاشهای صلح بین آمریکا و ایران بر عهده گرفته، میزبان مذاکرات و در نقش واسطه برای دیپلماسی پشت پرده بین طرفین درگیر عمل کرده است. برای اسلامآباد، این موضوع بسیار مهم است. مقامهای رسمی پاکستان ثبات در خلیج فارس را به شدت با منافع اقتصادی و امنیتی خود مرتبط میدانند.
رویارویی گستردهتر بین آمریکا و ایران میتواند مسیرهای تجاری را مختل، فشارهای انرژی را تشدید، تنشهای فرقهای را شعلهور و مناطق مرزی حساس پاکستان با ایران را بیثباتتر کند. اعتبار بینالمللی هم برای دولت پاکستان در تلاش برای پایان دادن به یک درگیری که کل جهان را تحت تأثیر قرار داده، مطرح است. اما از سوی دیگر این به معنای خطر آسیب به اعتبار هم هست.
مایکل کوگلمن، پژوهشگر ارشد جنوب آسیا در شورای آتلانتیک واشنگتن، به دویچه وله گفت: اگر تلاشهای پاکستان برای احیای مذاکرات آمریکا و ایران شکست بخورد، به ویژه پس از آنکه آشکارا نقش میانجی را بر عهده گرفته، با خطر افزایش انتقادها روبهرو خواهد شد. با متوقف شدن مذاکرات، گزینههای پاکستان محدود شده، زیرا یک میانجی نمیتواند دو طرف عمیقاً بیاعتماد را به مذاکره وادارد.
یک مقام ارشد دولتی که در روند مذاکرات دخیل بوده، گفت: پاکستان تمام تلاش خود را میکند تا هر دو طرف را درگیر کند و تنشهای فزاینده بین واشنگتن و تهران را با نگرانی شدید پی میگیرد. ما متعهد به ایفای نقش دیپلماتیک سازنده برای حمایت از کاهش فوری تنشها و دستیابی به یک راهحل مسالمتآمیز به نفع امنیت منطقهای و جهانی هستیم.
اواسط هفته گذشته گزارشی در رسانههای آمریکایی، بیطرفی پاکستان در مناقشه ایران را زیر سوال برد. سیبیاس نیوز به نقل از مقامهای ناشناس آمریکایی گزارش داد که پاکستان به ایران اجازه داده است هواپیماهای خود را در پایگاههای هوایی پاکستان پارک کند و عملاً آنها را از حملات آمریکا در امان نگه دارد.
وزارت امور خارجه پاکستان بلافاصله با «گمراهکننده» و «گمانهزنی» خواندن این گزارش واکنش نشان داد. اسلامآباد در بیانیهای رسمی اعلام کرد که فعالیت این هواپیماها با تمهیدات دیپلماتیک و لجستیکی مرتبط با تلاشهای جاری صلح مرتبط بوده و پرسنلی از چند طرف در آن دخیل بودهاند. همچنین هشدار داد که «گزارشهای تأییدنشده و جنجالی» خطر تضعیف ابتکارهای حساس دیپلماتیک را به همراه دارد.
سناتور لیندسی گراهام، از حامیان صریح جنگ آمریکا علیه ایران، پس از گزارش سیبیاس، آشکارا از پاکستان انتقاد کرد. اظهارات او نشاندهنده نگرانیهای گستردهتر برخی سیاستگذاران آمریکایی است که نگرانند پاکستان در حالی که همچنان به دنبال حفظ روابط راهبردی با واشنگتن است، بیش از حد با تهران مدارا کند.
در عین حال، چین، رقیب آمریکا، آشکارا پاکستان را به گسترش نقش دیپلماتیک خود تشویق کرده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، از اسلامآباد خواست تلاشهای میانجیگرانه بین ایران و ایالات متحده را افزایش دهد و به ثبات منطقه، به ویژه در اطراف تنگه هرمز، کمک کند.
با این حال، این سوال همچنان باقی است که پاکستان چقدر میتواند برای کاهش اختلاف بین واشنگتن و تهران تلاش کند. آمریکا و ایران ماه گذشته نشستی در سطح عالی در اسلامآباد برگزار کردند، اما تلاشهای بعدی پاکستان برای برگزاری مذاکرات مستقیم شکست خورده است.
امتیاز گل، تحلیلگر مستقل امنیتی، به دویچه وله گفت: نتیجه مذاکرات هرگز نه تضمینشده بود نه در دست پاکستان. همه چیز به تمایل ترامپ برای شرکت در مذاکرات بر اساس پیشنهاد ده مادهای ایران بستگی داشت. من فکر میکنم آمریکا و دیگران شخصیت ایرانیها را اشتباه برداشت کردند و عزم آنها را دست کم گرفتند. همین امر باعث عقبنشینی شد. من مطمئن نیستم سطح اعتماد به پاکستان به اندازه زمان آغاز میانجیگری بالا باشد.
در حالی که اسلامآباد روابط خود را با هر دو کشور حفظ میکند، هر حرکت دیپلماتیک خطر ایجاد سوءظن از یک طرف یا طرف دیگر را به همراه دارد. منتقدان در واشنگتن این موضوع را پیش میکشند که پاکستان در قبال تهران بیش از حد نرمش نشان میدهد، در حالی که مقامهای ایرانی به دلیل روابط نظامی و راهبردی دیرینه پاکستان با آمریکا و عربستان محتاطند.
تحلیلگران میگویند نقش واقعبینانه پاکستان احتمالاً به جای میانجیگری برای هر گونه پیشرفت دیپلماتیک عمده بین دو رقیب، محدود به تسهیل ارتباطات و حمایت از تلاشهای کاهش تنش خواهد بود. این خطر فزاینده وجود دارد که ایران، پاکستان را بیش از حد به آمریکا نزدیک بداند، به ویژه با توجه به تمجیدهای مکرر دونالد ترامپ از پاکستان.
عملیترین گامی که پاکستان میتواند بردارد، تشویق هر دو طرف به حفظ و تمدید آتشبس است. در عین حال، پاکستان باید با دقت اعتبار خود را نزد ایران حفظ کند. گزارشهایی مبنی بر اینکه پاکستان مواضع بین تهران و واشنگتن را دقیق منتقل نمیکند، میتواند به نقش آن به عنوان یک میانجی بیطرف آسیب برساند.
