به گزارش سرویس سلامت ساعدنیوز، پوسیدگی نوعی خرابی دندان است و زمانی اتفاق می افتد که میکروب ها (باکتری ها) ی دهان، اسید های خورنده تولید کنند که باعث تجزیه دندان شوند و رفته رفته باعث ایجاد سوراخی در دندان می شوند که به آن کرم خوردگی دندان نیز می گویند.اگر پوسیدگی دندان به موقع درمان نشود، می تواند باعث درد، عفونت و از دست رفتن دندان شود.
هر دندان شامل سه لایه است:
– لایه سخت بیرونی که مینای دندان نامیده می شود
– لایه میانی که دنتین نام دارد
– به مرکز دندان پالپ (pulp) گفته میشود. این قسمت شامل اعصاب و عروق خونی است.
هر قدر لایه های بیشتری تحت تأثیر پوسیدگی قرار بگیرند، آسیب بیشتری رخ می دهد.
کرم خوردگی دندان ، بسته به وسعت و محل آن در دهان، علائم و نشان های متفاوتی دارد. وقتی کرم خوردگی دندان در مراحل اولیه اش باشد ممکن است اصلا علائمی از خود نشان ندهد و همراه با بیشتر شدن پوسیدگی، نشانه ها و علائمی از خود بروز بدهد مانند:
دندان درد، درد های خود به خودی و بدون دلیل خاصی.
حساس شدن دندان.
درد های خفیف یا شدید هنگام خوردن چیز های شیرین، داغ یا سرد.
ایجاد حفره یا سوراخ قابل رویت در دندان.
ایجاد شدن لکه های قهوه ای، سیاه و سفید رنگ روی سطح دندان.
احساس درد هنگام گاز زدن غذا.
هرکس می داند که دندانش در معرض پوسیدگی و ایجاد حفره می باشد اما موارد زیر این ریسک ها را افزایش می دهد :
پوسیدگی اغلب در دندان های عقبی بیشتر است چرا که این دندان ها ریشه های ضخیم تری دارند و اجزای بیشتری از مواد غذایی را به خود جذب می کنند و در نتیجه آن ها سخت تر و راحت تر می پوسند .
موادی مثل بستنی ، شیر، عسل ، شکر، نوشابه، میوه های خشک ، کیک، کلوچه شکلات های سفت و چیپس می تواند پوسیدگی دندان را جلو بیاندازد .
میان وعده ها معمولا شامل نوشیدنی های قند دار و تنقلات مضر می باشد که باکتری ها را به جان دندان می اندازد .میکروب های موجود در پلاک میکروبی از قند موجود در غذاها استفاده کرده و آنرا به اسید تبدیل می کنند. این اسید مینای دندان را حل کرده و پوسیدگی آغاز می شود. هرچه مواد قندی بیشتر و در دفعات زیادتر مصرف کنیم و مواد قندی چسبنده تر و از نوع قند ساکاروز (قند معمولی) باشند، پوسیدگی بیشتر ایجاد میشود.
زمانی که هنگام خواب نوزاد به او بطری پر از شیر بدهیم یا هر مایع دیگری حاوی قند یا بدون آن را بدهیم ، باعث می شود که مواد تشکیل دهنده آن روی دندان او بماند و باکتری های روی دندان از آن تغذیه کنند و در نتیجه پوسیدگی دندان در او افزایش می یابد.
اگر دندان خود را سریعا بعد از نوشیدنی و غذا تمیز نکنید، پلاک ها به سرعت روی دندان شما تشکیل می شود .
فلوراید حاوی مواد معدنی مفید است که به جلوگیری از حفره های دندانی کمک می کند . فلوراید حاوی مواد موجود در خمیر دندان و دیگر شوینده های دندانی می باشد .
پوسیدگی دندان در بین این دو گروه بیش از بقیه می باشد . در بین این دو، کودکان در معرض خطر بیشتری هستند .
خشکی دهان به دلیل کمبود بزاق می باشد که همین بزاق از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند . مواد موجود در بزاق حاوی اسیدهای مبارزه کننده با باکتری های دهانی هستند و داروهای خاص نیز می تواند این بزاق را کاهش دهد .
سوزش یا رفلاکس معده نیز می تواند اسید بیشتری را در دهان شما به جریان بیاندازد و در نتیجه این اسید ها به دشمنانی برای دندان شما تبدیل شوند و پوسیدگی آنها را جلو بیاندازند .
مشکلات پوسیدگی دندان شامل موارد زیر است:
درد
ورم دندان
باد کردن لثه
دندان آسیب دیده یا شکسته
مشکلات جویدنی
تغییرات خاص در دندان
هنگام شدید شدن پوسیدگی علائم زیر در فرد دیده می شود:
همیشگی شدن درد
کاهش وزن یا مشکل شدید در غذا خوردن و جویدن
از دست دادن دندان
دمل دندانی
الگوهای بیماری در سراسر جهان به سرعت در حال تغییر است که با تغییرات سبک زندگی ارتباط نزدیکی از جمله رژیم غذایی سرشار از مواد قندی و شیرین، استعمال دخانیات و افزایش مصرف الکل دارد؛ علاوه بر تعیین کننده های محیطی-اجتماعی، بیماریهای دهان ودندان ارتباط زیادی با عوامل شیوه زندگی که خطری برای بیشتر بیماریهای مزمن و همچنین عوامل حفاظتی از قبیل در معرض فلوراید کافی و بهداشت خوب دهان و دندان است، دارد.
بیماریهای دهان و دندان که از دامنگیرترین و شایعترین بیماریهای بشر به خصوص در بین کودکان جهان است، یکی از مهمترین مشکلات مربوط به بهداشت عمومی است؛ تاثیر آنها بر افراد و جوامع به عنوان نتیجه درد و رنج ، اختلال در عملکرد و کاهش کیفیت زندگی قابل توجه است؛ علاوه بر این درمان، بیماریهای دهان ودندان بسیار پرهزینه است و در بسیاری از کشورهای صنعتی چهارمین بیماری پرهزینه برای درمان است.
امروزه میلیونها نفر از کودکان به هردلیلی از بیماریهای دهان و دندان، مشکلات روانی، عاطفی و یادگیری ناشی از بیماریهای درمان نشده دهان و دندان رنج می برند، زیرا آنها به موقع خدمات پیشگیری، آموزشی و درمانی را دریافت نمی کنند؛ ازجمله این بیماریها می توان به پوسیدگی دندان، بیماری پریودنتال(بیماری شدید لثه)، سرطان دهان، بیماریهای عفونی دهان، ترومای ناشی از آسیبها و ضایعات ارثی و... اشاره کرد که مهمترین آنها، پوسیدگی دندان و بیماری پریودنتال هستند.
بیماریهای دهان ودندان اگر چه تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند اما هنوز هم بسیاری از مردم در سراسر جهان از درد و ناراحتی ناشی از این بیماریها رنج می برند، این بیماریها نه تنها بر فرد(از طریق درد و ناراحتی) و تاثیر گسترده بر سلامت عمومی و کیفیت زندگی وی، بلکه بر جامعه به طور کلی از طریق سیستمهای بهداشتی و هزینه های مرتبط اقتصادی تاثیرگذار است و بار قابل توجهی را بر افراد، خانواده ها و جامعه تحمیل می کند.
