به گزارش سرویس علم و فناوری پایگاه خبری ساعدنیوز، یک پژوهش بینالمللی تازه منتشرشده هشدار میدهد که مسائل مربوط به سلامت باروری در محیط فضایی دیگر صرفاً یک موضوع نظری به شمار نمیرود و موضوعات مرتبط با باروری و بارداری باید در اولویت برنامهریزیها قرار گیرد.
طبق گزارشی که اخیراً در مجله علمی داوریشده Reproductive Biomedicine Online به چاپ رسیده، گروهی متشکل از کارشناسان پزشکی تولیدمثل، علوم هوافضا و اخلاق زیستی گرد آمدهاند تا تأکید کنند که پیشرفت سریع فعالیتهای انسانی در فضا از سیاستهای حفاظتی مربوط به سلامت باروری پیشی گرفته است.
جایلز پالمر، جنینشناس بالینی از ابتکار جهانی IVF، اظهار داشت: «بیش از 50 سال پیش، دو پیشرفت علمی بزرگ دیدگاه ما را نسبت به امکانات زیستی و فیزیکی تغییر داد: نخستین فرود انسان بر ماه و نخستین موفقیت در بارورسازی انسان در آزمایشگاه.»
وی ادامه داد: «اکنون، پس از بیش از نیم قرن، در این گزارش استدلال میکنیم که این دو پیشرفت که زمانی مستقل از یکدیگر بودند، اکنون در یک واقعیت عملی و کمتر کاوششده با هم تلاقی یافتهاند: فضا به محیط کاری و مقصد سفر تبدیل شده و همزمان، فناوریهای کمکباروری به طور چشمگیری پیشرفته، خودکارتر و در دسترستر شدهاند.»
هرچند فناوریهای کمکباروری (ART) مانند IVF و ICSI پیشرفتهای زیادی داشتهاند، اما هنوز هیچ استاندارد جامع و پذیرفتهشدهای در سطح صنعت برای مدیریت خطرات سلامت باروری در فضا وجود ندارد.
این خطرات شامل بارداری ناخواسته و زودهنگام طی مأموریتها، اثرات تابش و ریزگرانش بر باروری، و همچنین مسائل اخلاقی مرتبط با پژوهشهای آتی در زمینه تولیدمثل میشود.
شواهد حاصل از آزمایشهای آزمایشگاهی و دادههای محدود انسانی نشان میدهد که فضا، که در این گزارش به عنوان «محیط کاری روزافزون عادی» توصیف شده، در عین حال «محیطی خصمانه» برای زیستشناسی انسان است.
در گزارش تأکید شده: «ریزگرانش، پرتوهای کیهانی، اختلال در ریتم شبانهروزی، تغییرات فشار و دماهای بسیار شدید در مدار، همه عواملی هستند که میدانیم بر روندهای سالم تولیدمثل در زنان و مردان تأثیر منفی میگذارند.»
مطالعات روی حیوانات حاکی از آن است که مواجهه کوتاهمدت با تابش میتواند چرخههای قاعدگی را مختل کند و خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. با این حال، نویسندگان بر کمبود دادههای بلندمدت و قابل اعتماد درباره فضانوردان زن و مرد پس از مأموریتهای طولانی تأکید دارند.
گزارش اشاره میکند که بافتهای تولیدمثلی بهویژه در برابر آسیبهای DNA حساس هستند و تأثیر تجمعی تابش در مأموریتهای طولانی بر باروری مردان همچنان یک «شکاف دانشی کلیدی» محسوب میشود.
تاکنون هیچ انسانی در فضا باردار نشده یا زایمان نکرده و بارداری همچنان ممنوعیت جدی برای مسافران فضایی فراتر از زمین به شمار میرود.
با این وجود، گزارش تأکید دارد که فناوریهای خودکار بارورسازی و روشهای نگهداری طولانیمدت سلولها و بافتها میتوانند با نیازهای عملی پژوهشها و اقدامات تولیدمثلی در فضا سازگار باشند.
پالمر گفت: «پیشرفتهای فناوری کمکباروری اغلب از شرایط سخت و حاشیهای آغاز میشود، اما به سرعت فراتر از آن شرایط گسترش مییابد.»
او افزود: «این فناوریها به شدت قابل انتقال هستند، زیرا به موقعیتهایی میپردازند که تولیدمثل از نظر زیستی ممکن است، اما به دلیل محدودیتهای محیطی، سلامتی، زمانبندی یا شرایط اجتماعی محدود شده؛ محدودیتهایی که همین حالا هم به طور گسترده روی زمین وجود دارند.»
به گفته نویسندگان، مسائل اخلاقی پیرامون تولیدمثل انسانی در فضا دیگر قابل تأخیر نیست.
دکتر فتحی کارویا، نویسنده ارشد این پژوهش و پژوهشگر ناسا، اظهار داشت: «با گسترش حضور انسان در فضا، سلامت باروری دیگر نمیتواند نقطه کور سیاستگذاری باقی بماند.»
وی تأکید کرد: «همکاری بینالمللی فوری برای پر کردن شکافهای دانشی کلیدی و تدوین راهنماهای اخلاقی ضروری است؛ راهنماهای که هم فضانوردان حرفهای و هم فضانوردان خصوصی را حفاظت کند و در نهایت، در مسیر حرکت به سوی حضور پایدار فراتر از زمین، از بشریت پاسداری نماید.»
