به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، در این مطلب قصد داریم شما را با نحوه انتخاب یا تغییر استاد راهنما آشنا کنیم. با ما همراه باشید.
همانطور که از نامش پیداست استاد راهنما یعنی فردی که وظیفه راهنمایی شما را در انجام یک تحقیق برعهده دارد. این فرد جز یکی از افراد هیئت علمی دانشگاه میباشد که به پیشنهاد معاونت آموزشی دانشکده و حکم رئیس دانشکده، مسئولیت هدایت تحصیلی و راهنمایی دانشجویان در مقاطع تحصیلی مختلف را در زمینه مشکلات آموزشی پژوهشی و فردی بر عهده می گیرد. این فرد باید صرفا از رشته تحصیلی خود دانشجو باشد و مطابق با زمینه رشته دانشجو وی را راهنمایی کند. اینکه وظایف استاد راهنما چیست می تواند به شما کمک کند بهتر بتوانید استاد راهنما انتخاب کنید و بدانید چطور یک استاد راهنما می تواند به شما کمک کند. این تصور را نداشته باشید که بعد از انتخاب استاد راهنما همه مسئولیت ها بر عهده وی خواهد بود وی صرفا وظیفه راهنمایی شما را بر عهده دارد و مابقی مراحل بر عهده خود نویسنده میباشد.
پاسخ این سوال کاملا وابسته به دو معیار متفاوت دارد که شما بتوانید یک یا دو استاد راهنما یا مشاور انتخاب کنید. برخی دانشگاهها در قوانین خود چنین مصوبه هایی دارند که بتوانند دو استاد راهنما در اختیار دانشجو قرار دهند و یا مشاور اما برخی دیگر از دانشگاهها چنین قوانین ندارند و فقط یک استاد راهنما به هر دانشجو تلق مییابد از طرفی بستگی به موضوع پایاننامه شما دارد که اگر موضوع جامع و گسترده باشد و منابع کافی در اختیار نباشد در این صورت حتما دو استاد راهنما برای شما در نظر گرفته خواهد شد و یا میتوانید درخواست یک مشاور دیگر دهید. تفاوت وظایف استاد راهنما و مشاور در این است که استاد راهنما پایه و اساس کار را به شما شرح خواهد داد اما مشاور وظیفه تحلیل و تشریح آنها را برعهده دارد. در واقع شما باید حتما یک استاد راهنما و یک مشاور داشته باشید و اگر نیاز به استاد راهنمای دوم داشته باشید میتوانید درخواست آنرا به بخش مربوطه دانشگاه ارائه کنید که استاد راهنمای دوم در اختیار شما قرار دهند.
استادان راهنما، مشاور و داور نقش های ویژه ای در فرایند تدوین پایان نامه دارند. نقش استاد راهنما در این میان بسیار ممتاز است، زیرا او بیشــترین تعامل را با دانشــجو در تمام مراحل کار دارد و می تواند با رهنمودهای خود دانشــجو را به مسیر درست پژوهش هدایت کند. البته نباید فراموش کرد که درنهایت مسئولیت اصلی هر پایان نامه با خود دانشجوست و استاد راهنما، همان طور که از نامش پیداست، فقط نقش راهنمایی دانشجو را بر عهده دارد.

استاد مشاور به عنوان ناظر بر فرایند اجرای پژوهش در مواردی که استاد راهنما تشخیص دهد، دیدگاه های مشورتی خود را در اختیار اســتاد راهنما و دانشــجو قرارمی دهد. اما معمولاً تصمیم گیرندۀ اصلی در هدایت پایان نامه، اســتاد راهنماســت و استاد مشاور بیشتر دربارۀ کلیات موضوع، روش تحقیق و چگونگی مرور منابع یا موارد مشابه دیدگاه های خود را ارائه می دهد. البته این نقش مشاورهای به هیچ وجه به معنای کم اهمیت بودن جایگاه اســتاد مشــاور در فرایند پژوهش و تدوین پایان نامه نیســت. بلکه این نوع تقسیم بندی کار به نوعی نشان از ســهم بیشــتری است که از استاد راهنما انتظار می رود و دانشــجو نباید برای تمام جزئیات کار خود به استاد مشاور مراجعه کند.
استاد راهنما می بایست از اعضای هیات علمی واحد انتخاب شود.
همکاری استادان در پایان نامه های کارشناسی ارشد به ترتیب با اعضاء تمام وقت، نیمه وقت و سپس مدعو اولویت بندی می شود.
دانشجو باید از تعداد پایان نامه های در دست راهنمایی و مشاوره ی استاد راهنمای خود مطلع باشد.
استاد راهنما نیز موظف است به سقف پذیرش خود دقت کند و در صورتی که ظرفیت پایان نامه هایی که برای راهنمایی داشت تکمیل شد، دانشجو را مطلع کند و با در نوبت قرار دادن او در کارش وقفه ایجاد نکنند.
استاد راهنما به پیشنهاد دانشجو و موافقت و تایید گروه تخصصی تعیین می شود.
زمانیکه می خواهید یک استاد راهنما انتخاب کنید این را در نظر داشته باشید که او باید شما را در زمینه موضوعی خاص و تخصصی راهنمایی کند بنابراین بهتر است در موضوع مورد نظر شما متخصص باشد.
استاد راهنما باید در روش شناسی تحقیق نیز متخصص باشد. او باید بتواند در تمام مراحل پایان نامه نویسی شما را هدایت کند بنابراین باید در هر بخش آن تخصص کافی داشته باشد.

راهنمایی دانشجو در انتخاب و برنامه ریزی یک عنوان پژوهش original که می تواند با موفقیت در زمان مورد انتظار برای رشته مربوطه خاتمه یابد.
2. راهنمایی در زمینه ماهیت پژوهش و استانداردهای مورد انتظار، شامل برنامه ریزی برنامه پژوهش، منابع و متون، ملزومات مرتبط با ایمنی و سلامتی (به ویژه برای فعالیت های میدانی و آزمایشگاهی)، قوانین اخلاقی مربوطه و نیازهای احتمالی برای تایید توسط کمیته اخلاق دانشگاه، حضور مطلوب در کلاس و راهنمایی (یا هماهنگی برای راهنمایی) در تکنیک های مورد نیاز
3. نظارت به نگارش پروپوزال و گزارش های پیشرفت
4. راهنمایی کردن دانشجو در زمینه منابع ممکن برای تامین بودجه
5. تنظیم کردن یک برنامه زمانی واقع گرایانه برای تکمیل مراحل مختلف برنامه
6. برگزاری جلسات منظم رسمی با دانشجو برای کنترل دقیق پیشرفت. فواصل زمانی این جلسات باید با دانشجو مورد بحث قرار گیرد و به عنوان «توافق نظارت» اعلام شود.
7. آماده کردن دانشجو با اختصاص زمان مناسب برای تهیه فیدبک و اطمینان از منطبق بودن بر برنامه زمانی
8. اطمینان از دانش دانشجو از تئوری های مرتبط و مهارت های تکنیکی و متدولوژیک لازم برای پژوهش، شامل تامین اطلاعات از طریق فرایند مرور اخلاقی در موارد قابل اجرا
9. در دسترس بودن برای راهنمایی کردن و فیدبک دادن
10. درخواست کار مکتوب از دانشجو، (در صورت مناسب بودن) تا اطمینان حاصل شود که دانشجو در زمان بندی توافق شده فعالیت می نماید و استرداد سریع آن همراه با نقد سودمند. 11. هماهنگی برای اطمینان از تداوم نظارت هنگام دوره های غیبت طولانی
12. در دسترس بودن برای دانشجو در سایر زمان های مناسب، هنگامی که دانشجو ممکن است به راهنمایی نیاز داشته باشد و به طور کلی همکاری برای ارتباط کاری موثر و سودمند.
13. هماهنگ نمودن فعالیت های سایر اعضای گروه نظارت و اطمینان یافتن از این که نظرات آنها در حین پیشرفت کار در فواصل زمانی منظم به نحو مناسبی به دانشجو می رسد.
14. تشویق برای شرکت در سمینارها و نشست های علمی
15. در صورت نیاز و یا در صورت مناسب بودن، هماهنگ کردن با دپارتمان یا دانشکده برای صحبت کردن دانشجو در مورد کار خود برای سمینارهای اعضا یا فارغ التحصیلان
16. تشویق نمودن و حمایت کردن از دانشجو برای حضور و ارائه کار در کنفرانس های منطقه ای، ملی یا بین المللی و انتشار آن در مجلات مناسب
17. راهنمایی در مورد موضوعات شغلی، بازار کار، اماده نمودن CV، و استراتژی های آغاز دوره زندگی آکادمیک
18. همکاری در ارتقای حرفه ای دانشجو و تهیه منابع مالی از طریق توصیه نامه
19. اطمینان از ایمن و منصفانه بودن محیط پژوهش و عاری بودن از آزار و تبعیض
20. پرهیز از ارتباطات شخصی یا شغلی که ممکن است موجب ایجاد تعارض منافع شود
21. صادق بودن با دانشجو هنگامی که عملکرد آکادمیک انتظارات را براورده نمی کند.
22. آگاه نمودن دانشجو به صورت کتبی، در صورتی که کار دانشجو ناکافی است و راهنمایی در مورد آنچه که باید انجام شود. هر گونه مشکل ادامه دار باید به رئیس دپارتمان یا دانشکده گزارش گردد.
23. در صورت لزوم آگاه نمودن دانشجو در مورد اینکه نمی تواند از استاد مشاور انتظار داشته باشد که به عنوان یک ویرایش کننده عمل نماید. دانشجویانی که زبان اول آنها فارسی نمی باشد و دانشجویانی که در نگارش و بیان دچار مشکل می باشند باید در مورد محلی که می توانند کمک حرفه ای دریافت نمایند و یا آموزش فارسی و یا نگارش آکادمیک بیاموزند راهنمایی شوند.
24. اعلام کردن به رئیس دپارتمان یا دانشکده، دانشجو و کمیته پژوهش Postgraduate و یا هماهنگ کننده پژوهش Postgraduate در دپارتمان یا دانشکده، در صورتی که استاد مشاور عقیده دارد که دانشجو بعید است که مدرک خود را کسب نماید،
25. توصیه نمودن برای انتصاب ممتحن ها
26. تهیه ارزیابی مکتوب مستقل از پایان نامه به عنوان بخشی از فرایند آزمون در صورتی که به عنوان یک ممتحن داخلی منصوب شده است در غیر این صورت تهیه یک گزارش در مورد کار دانشجو.
اگر به هر دلیلی به این مطالب توجه نداشتید یا اشتباه برداشت کردید و استاد راهنما انتخاب کردید. میتوانید استاد راهنمای خود را تغییر دهید. اما بهتر است قبل از اقدام تمام جوانب را بسنجید و با دیگر استادان مشورت کنید. البته برای این کار باید، مراحل اداری طی کنید. فرم پر کنید و علت درخواست این تغییر را مشخص کنید.
قبل از درخواست تغییر استاد راهنما، استاد جایگزین را انتخاب کنید. البته جایگزینی استاد راهنما در طول انجام پایان نامه زمان نسبتا زیادی طول میکشد.
توجه داشته باشید که اگر دو استاد راهنما برای تحقیق خود انتخاب کردید هر دوی آنها در نمره نهایی شما حق نظر دهی دارند و میتوانند نظر خود را بیان کنند از این رو مشورت و نظر گرفتن از هر دوی آنها را فراموش نکنید.