به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، به نقل از سی ان ان، سخنرانی چارلز سوم در نشست مشترک کنگره آمریکا، در عین رعایت لحن دیپلماتیک، حامل پیامی روشن و قابل تفسیر درباره مسیر سیاسی کنونی ایالات متحده بود؛ پیامی که بدون انتقاد مستقیم از دولت ترامپ، از اصولی چون حاکمیت قانون، دموکراسی، توازن و نظارت در داخل، اتحادهای بینالمللی و مدارا میان ادیان دفاع میکرد.
پادشاه بریتانیا در این سخنرانی از جنگ اوکراین نیز یاد کرد و خواستار دفاعی قوی از کییف شد. او همچنین با اشارهای غیرمستقیم به موضوع تغییرات اقلیمی، گفت «طبیعت» باید حفاظت شود؛ عبارتی که در فضای سیاسی آمریکا، بهویژه با توجه به نگاه انتقادی دونالد ترامپ به سیاستهای اقلیمی، معنای سیاسی آشکاری پیدا میکرد.
چارلز سوم در سخنرانی خود همچنین تأکید کرد که دوستان میتوانند با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند، بیآنکه پیوندهایشان برای همیشه از هم بپاشد؛ جملهای که بهروشنی به روابط ویژه لندن و واشنگتن اشاره داشت، آن هم در زمانی که به نوشته سیانان، این رابطه بهدلیل موضع بریتانیا در خودداری از همراهی با جنگ علیه ایران، تحت فشار قرار گرفته است.
او در بخشی از سخنانش گفت: «واژههای آمریکا از زمان استقلال، وزن و معنا داشتهاند، اما عمل این کشور حتی مهمتر است.» این جمله از نگاه تحلیلگران، تنها ستایش از آمریکا نبود، بلکه یادآوری مسئولیت سیاسی واشنگتن نیز به شمار میرفت.
این موضعگیری با وجود آنکه در قالب احترام کامل به میزبان بیان شد، در محافل سیاسی بهعنوان نوعی نقد نرم به جهتگیری فعلی آمریکا تلقی شد؛ بهویژه آنکه چارلز سوم در کنار ترامپ، از تریبونی سخن گفت که خود نماد قدرت سیاسی و تاریخی ایالات متحده است.
در بخش دیگری از این سفر، پادشاه بریتانیا در ضیافت رسمی کاخ سفید نیز به دیدارهای تاریخی میان لندن و واشنگتن اشاره کرد و یادآور شد که مادرش، ملکه الیزابت دوم، در سال 1957 به واشنگتن سفر کرده بود تا شکافهای ایجادشده بر سر بحران سوئز را ترمیم کند. او گفت در دنیای امروز تصور تکرار آن شرایط دشوار است، اما اهمیت این رابطه همچنان برای مسائل آشکار و پنهان، انکارناپذیر است.
چارلز سوم همچنین هدیهای نمادین به ترامپ داد: زنگ اصلی برج فرماندهی زیردریایی HMS Trump، یک زیردریایی نیروی دریایی سلطنتی که در جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام خدمت کرده بود. او با لحنی شوخطبعانه گفت: «اگر روزی خواستید با ما تماس بگیرید، فقط زنگ بزنید.»
تحلیلگران این سفر را نمونهای از دیپلماسی نمادین دانستند؛ دیپلماسیای که در آن یک پادشاه مشروطه، بهدلیل جایگاه غیرحزبی خود، میتواند پیامهایی را منتقل کند که از زبان سیاستمداران عادی گاه کمتر مؤثر است. به گفته یکی از تحلیلگران سیانان، لحن چارلز سوم چنان بود که میشد آن را دستکم «طعنهای نرم» به برخی سیاستهای دولت ترامپ تعبیر کرد؛ «تقریباً شبیه این بود که پادشاهی به رئیسجمهور یادآوری کند کمتر شبیه پادشاه رفتار کند.»
این سخنان در حالی مطرح شد که دولت ترامپ همان روز اقداماتی را پیش برد که از سوی منتقدان، نشانهای از گسترش قدرت و عبور از موازین سنتی دموکراسی توصیف شد. از جمله وزارت دادگستری آمریکا بار دیگر علیه جیمز کومی، رئیس پیشین افبیآی، اعلام جرم کرد. همچنین دولت اعلام کرد برخی گذرنامههای جدید آمریکا ممکن است تصویر ترامپ را در خود داشته باشند؛ اقدامی که منتقدان آن را تلاشی برای نمایش شخص ترامپ بهعنوان تجسم دولت آمریکا دانستند، نه صرفاً یک شهروند عادی.
در همین حال، اقدام تازه کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا برای به چالش کشیدن مجوز برخی ایستگاههای محلی وابسته به شبکه ABC نیز نگرانیهایی را درباره آزادی بیان برانگیخت؛ آزادیای که از ارزشهای اصلی انقلاب آمریکا علیه سلطنت بریتانیا به شمار میرود.
با این حال، هدف اصلی سفر چارلز سوم فراتر از این اشارات سیاسی بود. او آمده بود تا در مراسم بزرگداشت دویستوپنجاهمین سال استقلال آمریکا، بر پیوند تاریخی دو کشور تأکید کند و در عین حال، تنشهای اخیر را کاهش دهد. ترامپ از اینکه بریتانیا در آغاز اجازه استفاده از پایگاههایش برای حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را نداده بود، خشمگین است و از همراهی نکردن برخی متحدان غربی با این جنگ نیز ناراضی است؛ جنگی که متحدان آمریکا آن را غیرقانونی میدانند. گزارشها حتی از احتمال اقدامات تلافیجویانه علیه لندن، از جمله کاهش حمایت از حاکمیت بریتانیا بر جزایر فالکلند، خبر دادهاند.
چارلز سوم در سخنرانی خود کوشید این اختلافات را نه نشانه ضعف، بلکه بخشی طبیعی از رابطه دو کشور معرفی کند. او گفت: «با روح 1776 در ذهن، شاید بتوانیم بر سر این نکته توافق کنیم که همیشه با هم همنظر نیستیم — دستکم در ابتدا!»
در بخشی دیگر، او که پسر مستقیم جرج سوم، پادشاه بریتانیای دوران استقلال آمریکا است، در برابر مجلسی سخن گفت که ریشهاش به کنگره قارهای میرسد؛ مجلسی که در فیلادلفیا استقلال را اعلام کرد. او در سخنانش از منشور کبیر، منشور حقوق آمریکا، حاکمیت قانون، قواعد پایدار و قابل دسترس و نیز قوه قضائیه مستقل نام برد؛ مفاهیمی که در عمل، یادآور بنیانهای همان نظامی بود که آمریکا علیه سلطنت از آن فاصله گرفت.
ترامپ نیز در سخنان خوشامدگویی خود از رابطه ویژه آمریکا و بریتانیا تمجید کرد و با اشاره به ریشههای اسکاتلندی مادرش، از پیوند تاریخی دو ملت گفت. او سخنرانی خود را با یادآوری همکاری وینستون چرچیل و فرانکلین روزولت علیه استبداد در جنگ جهانی دوم آراست و بار دیگر بر عظمت «انقلاب آنگلو-آمریکایی در آزادی انسان» تأکید کرد.
با این حال، تفاوت اصلی دو چهره در ماهیت جایگاهشان بود: پادشاهی که بر پایه سنت و تداوم نشسته است، در برابر رئیسجمهوری که دورهاش محدود است و نمیتواند مدعی جاودانگی قدرت شود. در پایان سخنرانی،چارلز سوم با استناد به گتیسبورگ آبراهام لینکلن، چنین هشدار داد که آنچه گفته میشود شاید فراموش شود، اما آنچه انجام میشود، در تاریخ باقی خواهد ماند؛ جملهای که از نگاه بسیاری، هشداری آرام اما جدی درباره میراث سیاسی دوره دوم ترامپ بود.
