به گزارش سرویس مجله خانواده پایگاه خبری تحلیلی ساعدنیوز، دوران کودکی، زمانی است که پایههای مهارتهای اجتماعی و ارتباطی شکل میگیرد. یکی از این مهارتها، مشورت کردن است که به کودک کمک میکند تصمیمهای بهتر بگیرد، نظرات دیگران را بشنود و همکاری مؤثری در گروه داشته باشد. مشورت کردن علاوه بر رشد مهارتهای اجتماعی، عزتنفس، تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله کودک را نیز تقویت میکند. آموزش این مهارت باید بهصورت تدریجی، عملی و همراه با الگوسازی والدین و مربیان انجام شود. در غیر این صورت، کودک ممکن است اعتماد به نفس کافی برای بیان نظر خود نداشته باشد یا نتواند به نظرات دیگران توجه کند.
مشورت کردن به معنای گوش دادن به نظر دیگران، بیان فکر خود و مشارکت در تصمیمگیری گروهی است. این مهارت به کودک میآموزد که تنها تصمیمگیری مستقل مهم نیست بلکه ارزش شنیدن و در نظر گرفتن دیدگاههای دیگران نیز بالاست. کودک مشورتکننده میتواند اختلاف نظرها را مدیریت کند، راهحلهای منطقی پیدا کند و روابط اجتماعی سالمی برقرار کند. مهارت مشورت کردن به مرور باعث شکلگیری رفتار اجتماعی مسئولانه و همدلانه میشود و پایهای برای موفقیت در مدرسه و زندگی اجتماعی فراهم میکند.
والدین مهمترین الگوی کودکان هستند. نحوه برخورد والدین با تصمیمگیری و گفتوگو، مستقیماً بر رفتار کودک اثر میگذارد. برای آموزش مشورت، والدین باید فرصتی واقعی برای کودک ایجاد کنند تا نظر خود را بیان کند و در تصمیمگیریها مشارکت داشته باشد. والدین باید شنونده فعال باشند، نظر کودک را محترم بشمارند و به جای تحمیل تصمیم، راهنمایی کنند. ایجاد فضای امن و بدون قضاوت برای بیان نظر، اعتماد کودک را افزایش میدهد و باعث میشود به مرور مهارت مشورت کردن را یاد بگیرد.
به کودک اجازه دهید در تصمیمگیریهای کوچک خانه شرکت کند، مانند انتخاب لباس، بازی، خوراکی یا برنامه تفریح. این تجربههای ساده، پایهای برای تصمیمگیری گروهی در آینده فراهم میکند.
به کودک بیاموزید که هنگام مشورت، ابتدا باید به صحبت دیگران گوش دهد و سپس نظر خود را بیان کند. بازیهای گروهی یا فعالیتهای خانوادگی مانند تصمیمگیری برای انتخاب بازی، فرصت خوبی برای تمرین شنیدن فعال است.
تشویق کودک به گفتن نظر، حتی اگر مخالف نظر بزرگترها باشد، اعتماد به نفس او را تقویت میکند. والدین میتوانند با جملاتی مانند «خوشحالم که نظرت را گفتی» یا «نظر تو خیلی مهمه» کودک را ترغیب کنند.
بازیها و فعالیتهایی که نیاز به تصمیمگیری گروهی دارند، بهترین فرصت برای آموزش مشورت هستند. کودک یاد میگیرد که برای رسیدن به تصمیم مناسب، باید نظرات مختلف را بررسی و ارزیابی کند.
کودک رفتار والدین و معلمان را تقلید میکند. وقتی والدین و مربیان برای تصمیمهای خانوادگی یا کلاس، نظرات کودکان را میپرسند و به آنها توجه میکنند، کودک مشورت کردن را بهصورت عملی یاد میگیرد.
مدرسه محیطی مناسب برای تمرین مشورت کردن است. معلمان میتوانند با روشهایی مانند گروهبندی دانشآموزان، پروژههای مشترک، بحثهای کلاسی و فعالیتهای مشارکتی، مهارت مشورت را در دانشآموزان تقویت کنند. تشویق دانشآموزان به شنیدن نظرات همکلاسیها و ارائه راهحل مشترک، توانایی همکاری و تعامل اجتماعی آنها را افزایش میدهد.
والدین و مربیان باید به کودک بازخورد سازنده بدهند و او را برای تلاش در مشورت کردن تشویق کنند. تمرکز بر فرایند مشارکت و احترام به نظر دیگران مهمتر از نتیجه نهایی است. تشویق به بیان نظر و همکاری، انگیزه کودک برای مشارکتهای بعدی را افزایش میدهد و تجربههای مثبت در زمینه مشورت کردن برای او میسازد.
کودکان خردسال: آموزش مشورت از طریق انتخابهای ساده و بازیهای گروهی.
کودکان دبستانی: تمرین بیان نظر، شنیدن فعال و تصمیمگیری گروهی در فعالیتهای مدرسه و خانه.
نوجوانان: مشارکت در تصمیمگیریهای مهمتر با گفتوگوی منطقی و ارزیابی مزایا و معایب نظرات مختلف.
مهارت مشورت کردن یکی از مهارتهای اساسی زندگی اجتماعی است که باید از کودکی آموزش داده شود. با ایجاد فرصت مشارکت، تشویق بیان نظر، آموزش شنیدن فعال، الگو بودن والدین و مربیان و استفاده از فعالیتهای گروهی، میتوان کودکانی مسئول، همدل و توانمند در تصمیمگیری تربیت کرد. این مهارت علاوه بر ارتقای اعتماد به نفس و توانایی حل مسئله، پایهای برای روابط اجتماعی سالم و موفقیت در زندگی آینده کودک فراهم میکند.
