به گزارش سرویس جامعه ساعدنیوز، دههٔ 60 ایران (سالهای 1360 تا 1369) یکی از پرتنشترین و تأثیرگذارترین دورههای تاریخ معاصر کشور است. این دهه در ادامهٔ انقلاب 1357 شکل گرفت و جامعه هنوز در حال بازتعریف هویت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خود بود. فضای عمومی کشور بهشدت ایدئولوژیک بود و بسیاری از ساختارهای حکومتی، آموزشی و فرهنگی در حال شکلگیری یا تثبیت بودند. برای بخش بزرگی از مردم، این سالها با احساس ناامنی، تغییرات سریع و نوعی زیست جمعی سختگیرانه همراه بود.
مهمترین رویداد دههٔ 60، جنگ ایران و عراق بود که از سال 1359 آغاز شد و تا 1367 ادامه یافت. جنگ تقریباً تمام ابعاد زندگی مردم را تحتتأثیر قرار داد؛ از اقتصاد و معیشت گرفته تا فرهنگ و روان جمعی. کمبود کالا، کوپن، خاموشیها، پناهگاهها و اخبار روزانهٔ جبهه، بخشی از زندگی عادی مردم شده بود. در عین حال، مفاهیمی مانند ایثار، شهادت و مقاومت به ارزشهای غالب اجتماعی تبدیل شدند و نقش مهمی در شکلگیری گفتمان رسمی آن دوره داشتند.
از نظر فرهنگی، دههٔ 60 دورهای بسته و کنترلشده به شمار میرفت. موسیقی، سینما، پوشش و حتی روابط اجتماعی با محدودیتهای جدی روبهرو بودند. با این حال، در دل همین محدودیتها، نوعی فرهنگ زیرپوستی شکل گرفت؛ از خاطرات مشترک نسل دههشصتی گرفته تا خلاقیتهایی که بعدها در ادبیات، سینما و هنر ایران خود را نشان دادند. بسیاری از هنرمندان و روشنفکران نسلهای بعد، تجربههای زیستهٔ خود در این دهه را بهعنوان منبع الهام به کار بردند.
دههٔ 60 برای ایرانیان تنها یک بازهٔ زمانی نیست، بلکه یک تجربهٔ جمعی است؛ تجربهای آمیخته از سختی، ترس، همبستگی و خاطره. هنوز هم وقتی از دههٔ 60 صحبت میشود، واکنشها احساسی و گاه متناقضاند: برای برخی یادآور رنج و فقدان، و برای برخی دیگر نماد سادگی، مقاومت و هویت مشترک. همین دوگانگی است که دههٔ 60 را به یکی از ماندگارترین و بحثبرانگیزترین دورههای تاریخ ایران تبدیل کرده است.
