راه حل‌های اساسی برای ترک عادت ناخن جویدن در کودکان

کودکی با چشم های نگران، بدون اینکه متوجه باشد، یکسره در حال جویدن ناخن هایش است! این تصویر برای والدین چندان ناآشنا نیست چون تعداد زیادی از آنها با این معضل مواجه اند. موضوعی بی اهمیت که کم کم بزرگ می شود تا تمام ذهن شما را از «چرا» و «چه کنم» پر می کند. مسائل بهداشتی مثل آلودگی هایی که ممکن است در زیر ناخن جمع شود و احتمال ابتلا به بیماری از طریق آنها وجود دارد به کنار؛ دیدن منظره ناخن جویدن یک کودک بیشتر به این خاطر که اضطراب و عصبی بودن او را به شما منتقل می کند، آزاردهنده است. شاید به همین دلایل، این رفتار بچه ها خیلی زود به معضل بزرگی برای والدین تبدیل می شود و حتی باعث بروز خشم و عصبانیت آنها می شود.
جویدن یا تمیز کردن زیر ناخن عادت بسیاری از مردم، از کودکان تا بزرگسالان، است. از میان عادت های عصبی، ناخن جویدن معمول ترین آنهاست که در صورت عدم درمان احتمال تداوم آن تا نوجوانی و بزرگسالی وجود خواهد داشت. ناخن جویدن ممکن است از سنین پایین (حتی یک سالگی) شروع شود و میزان بروز آن تا 12 سالگی افزایش می یابد.به صورت تخمینی حدود یک سوم کودکان دبستانی و نیمی از نوجوانان و حتی یک چهارم دبیرستانی ها ناخن می جوند.
نوع دیگری از رفتار که کمتر جلب توجه می کند، پاک کردن مکرر زیر ناخن ها با دندان یا با سایر ناخن هاست که البته به اندازه ناخن جویدن آشکار نیست. معمولا تمام ناخن ها به یک نسبت جویده می شوند ولی توجه به تعداد ناخن های درگیر، دست زدن به دور ناخن، جویدن تا ته ناخن یا فقط سر آن در تجزیه و تحلیل شدت مشکل مهم است و مورد توجه قرار می گیرد. در موارد شدید صدمه ناخن ها جدی و ممکن است منجر به عفونت انگشتان و بستر ناخن شود.معمولا ناخن جویدن در موقعیت های اضطراب آور و ناکامی ها تشدید می یابد و گاهی صرفا عادتی است که در مکان های خاصی مثل جلوی تلویزیون یا مانند آن رخ می دهد. شدیدترین انواع ناخن جویدن در برخی کودکان عقب مانده ذهنی شدید یا مبتلایان به اسکیزوفرنی دیده می شود اما برخی از افراد نیز بدون وجود هیچ نوع اختلال روانی، صرفا به علت یک عادت عصبی به این اختلال مبتلا هستند.

جویدن ناخن چه دلیلی دارد؟

ناخن جویدن کودکان می تواند دلایل زیادی داشته باشد:

• کنجکاوی
• بی حوصلگی
• کاهش استرس
• عادت
• یا تقلید

در بین عادت های عصبی کودکان شامل مکیدن شست، انگشت کردن در بینی، چرخاندن مو دور انگشت یا دندان قروچه، جویدن ناخن از همه رایج تر است. این عادت می تواند تا دوره جوانی نیز ادامه یابد.بزرگ شدن برای کودکان استرس آور است. بسیاری از این تنش ها و فشارها برای والدین قابل مشاهده است. برای مثال اگر فرزندتان به صورت خفیف (بدون آنکه به خود آسیب بزند) و ناخودآگاه (در زمان تماشای تلویزیون) یا در پاسخ به یک شرایط خاص (مانند استرس امتحان) این کار را انجام می دهد، این یکی از راه های او برای کنار آمدن با استرس است و جای نگرانی نیست.

راه های پزشکی درمان اگزمای پوستی

چند درصد از کودکان ناخن های خود را می جوند؟

این عادت واقعا رایج است و آمارها نشان می دهد که حدود 30 تا 60 درصد از کودکان دبستانی و 20 درصد از نوجوانان در مقطعی از زندگی ناخن هایشان را می جویده اند. حدود یک چهارم از دانشگاهی ها هم ممکن است دچار این مشکل باشند.

معرفی یک جایگزین برای جويدن ناخن

به دنبال یک فعالیت جذاب یا يك اسباب بازی مناسب باشید که مانع از ناخن جویدن فرزندتان شود. مثلا بازی رانندگی با یک دست یا اسباب بازی های بی خطر و جالب برای اینکه کودک در هنگام مطالعه یا تماشای تلویزیون آن را در دست بگیرد. با این روش ها می توانید حواس ناخودآگاه او را از جویدن ناخن پرت کنید و بر چیزهای دیگر منعطف کنید. می توانيد از نرمش و فعالیت های بدنی برای آرام کردن هیجانات کودک خود استفاده کنید. به او یاد بدهید که نفس عمیق بکشد. سعی کنید انرژی های کنترل نشده کودک را از طریق فعالیت های متنوع تخلیه کنید. بسته به شرايط کودک و موقعيت خانوادگی شما، انتخاب های متعددی پیش رو خواهيد داشت. در برخی کودکان فعالیت های بدنی مثل ورزش یا بازی های پرتحرک جوابگوست و در برخی دیگر فعالیت های ذهنی مانند کاردستی یا نواختن موسیقی مفید است.

پشتکار و خسته نشدن

هیچ گاه خسته و ناامید نشوید. اگر در مقابله با ناخن جویدن کودکان خود موفق نبوده اید، جا نزنید. بدانید که حتما راه حل های دیگری وجود دارد که هنوز امتحان نکرده اید. آرام و خونسرد و قوی باشید چرا كه با شلوغ کردن، تنبیه و تهدید کودک راهی از پیش نخواهيد برد. آسمان که به زمین نیامده است، با مطالعه و پشتکار و تلاش این عادت هم از بین خواهد رفت.

ضرورت نگرانی و رسیدگی جدی

در مواردي بسیار نادر، جويدن ناخن در کودکان نشانه اضطراب شدید و مشکلات روانی است. در چنین مواردی شدت ناخن جویدن کودک به حدی است که به پوست و گوشت دستان او آسیب وارد می شود. معمولا این نوع حاد از جويدن ناخن مکمل حرکاتی چون کندن مژه ها و موها یا بی خوابی وکم خوابی و سایر رفتارها و عادت های غیرعادی است. در این موارد حتما باید به مشاور و پزشک متخصص مراجعه شود.

بايد بدانید که انسان قادر است تمامی عادات نامطلوب خود را ترک کند. و شما تنها به کمی حمایت، پشتکار و دانش نیاز دارید. در زندگی های امروزی دیگر نمی توان همچون گذشته به جمله ی «بزرگ میشه یادش میره» اکتفا کرد، چرا كه در دنیای امروز با تمام پیچیدگی ها و تنوع اش نیاز به برخورد علمی و آگاهانه بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. به ویژه درمورد کودکان که به حمایت و آگاهی والدین عزیزشان نیاز بيشتری دارند.