به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، تحقیق میدانی می تواند به عنوان یک رهیافت کلی و وسیع تحقیق کیفی یا روشی برای جمع آوری داده های کیفی در نظر گرفته شود. ایده ی اصلی این است که محقق به داخل میدان یا فیلد می رود تا پدیده ها را در وضع طبیعی خود مشاهده کند. از این رو، احتمالاً بسیار به مشاهده ی مشارکتی نزدیک است. محقق تحقیق میدانی نوعاً نکات مهم را یادداشت و بعد جمع آوری و تجزیه و تحلیل می کند.
از جمله می توان از تحقیق میدانی در زمینه های زیر استفاده کرد:
سیاست، علوم اجتماعی و مدیریت دولتی.
روان شناسی اجتماعی و جامعه شناسی.
تحقیقاتی که در زمینه مدیریت و سازمان انجام می شود.
تحقیقاتی که در زمینه برنامه ریزی شهری و منطقه ای انجام می شود.
تحقیقاتی که در زمینه مردم شناسی و انسان شناسی
1- نزدیک تر بودن به شرایط جهان واقعی.
2- این نوع تحقیق می تواند بهترین راه برای کشف اطلاعات خاص مورد نیاز باشد.
3- محقق می تواند مطمئن باشد که اطلاعات به دست آمده به روز است.
4- امکان محرمانه بودن وجود دارد.
5- دارای قابلیت تعمیم داده های به دست آمده، به دلیل کسب از محیط طبیعی است.
6- امکان استخراج فرضیه ها و آزمایش آنها وجود دارد.
1- احتمال رسیدن به رابطه علت و معلولی بین پدیده ها قطعی نیست.
2- حضور محقق در جامعه ممکن است در روند طبیعی زندگی آن جامعه اختلال یا تغییری ایجاد کند.
3- به احتمال قوی، مطالعه حتی در نمونه ای کوچک، هزینه و وقت زیادی می گیرد.
4- تحقیق را نمی توان فراتر از آنچه مطالعه شده، تعمیم داد.
5- تکرار تحقیق سخت است، مگر اینکه فرایند و پروژه کاملاً آشکار و روشن شود.
هر مقاله علمی با یک مقدمه شروع می شود که خلاصه ای از فصل اول و دوم پایان نامه است که به طور مختصر به بیان کلیات تحقیق و بررسی مختصری از پیشینه آن می پردازد؛ بنابراین در مقدمه مقاله مسئله تحقیق و ضرورت انجام آن و اهداف آن از نظر بنیادی و کاربردی به صورت مختصر بیان می گردد و سپس به بررسی سوابق پژوهشی که به طور مستقیم به موضوع تحقیق مرتبط است، پرداخته می شود. مقدمه باید یک منطق اساسی را در تحقیق بیان کند و به خواننده نشان دهد که چرا این تحقیق ادامه منطقی گزارش های پیشین است. در این بخش پس از نتیجه گیری از پژوهش های بررسی شده، محقق باید پرسش های پژوهش خود را به صورت استفهامی بیان کرده و به تعریف متغیرهای تحقیق به صورت عملیاتی بپردازد.
هدف از بیان روش، بیان چگونگی انجام پژوهش می باشد تا خواننده مقاله در صورت علاقه مندی به این موضوع، بتواند آن را تکرار نماید. بنابراین مؤلف باید همه مراحل اجرا، از جمله آزمودنی ها، ابزارهای پژوهش، طرح پژوهش، روش اجرا و روش تحلیل داده ها را بیان کند.
الف) آزمودنی ها: جامعه مورد مطالعه و ویژگی ها و مشخصات آن از نظر تعداد، سن، جنسیت، میزان تحصیلات و… همچنین چگونگی انتخاب آنها و در صورت گروه بندی شدن تعداد گروه ها و مقدار افراد هر گروه بیان می شود.
ب) ابزارها: ابزارهای آزمایش، مثل پرسشنامه، تست و… پس از آن بیان می گردد. چنانچه ابزار سنجش، یک وسیله مشهور و استاندارد شده باشد، اشاره به نام آن کافی است، اما اگر یک مقیاس خودساخته باشد، باید چگونگی طراحی و تهیه آن و شواهد مربوط به اعتبار و روایی بودن آن گزارش شود.
ج) طرح پژوهش: به نقشه کار پژوهشگر برای حل مسئله پژوهش، طرح گفته می شود. ابتدا متغیرهای مستقل، وابسته و تعدیل کننده و… بیان می شود، سپس طرح های پژوهشی، مثل طرح تک آزمودنیِ پیش تست- پس تست، تحلیل واریانس عاملی و…که در روش به کار گرفته شده، بیان می گردد. همچنین تکنیک های کنترل متغیرهای نامربوط و ناخواسته، مانند تصادفی ساختن، همتاسازی و غیره مورد توجه قرار می گیرد.
د) شیوه اجرا: در این قسمت همه مراحلی که آزمودنی و آزماینده در طول مطالعه انجام داده اند، به صورت گام به گام تشریح می گردد. گردآوری داده ها، دستورالعمل های اجرای پژوهش، چگونگی تشکیل گروه های آزمایشی و کنترل، چگونگی اجرای آزمایش و شیوه ثبت پاسخ ها و امثال آن، به طور خلاصه و دقیق توضیح داده می شود.
ر) تحلیل داده ها: در این قسمت چگونگی طبقه بندی، مرتب کردن، خلاصه کردن و تحلیل کردن داده ها بیان می شود؛ همچنین روش های آماری توصیفی به کار گرفته شده مثل فراوانی ها، درصدها، نمودارها، مقادیر مرکزی و پراکندگی؛ و روش های آماری استنباطی، مثل اجرای آزمون t،z یاf، استفاده شده در تحقیق بیان می گردد.
مشاهده وقایع عادی و فعالیت های روزمره به گونه ای که در محیط های طبیعی رخ می دهد. افزون بر آن، وقایع غیرعادی نیز مورد مشاهده قرار می گیرد.
محقق به طور مستقیم در زندگی افراد مورد مطالعه مشارکت می ورزد و شخصاً فرایند زندگی اجتماعی روزمره را در محیط و میدان تحقیق تجربه می کند.
محقق میدانی به دنیای درونی فرد و دیدگاه وی رسوخ می نماید، ولی در ضمن، دیدگاه تحلیلی خود را حفظ کرده و یا فاصله خود را از شخص بیگانه و مورد مطالعه رعایت می کند.
از فنون گوناگون و مهارت های اجتماعی به روشی قابل انعطاف و متناسب با موقعیت استفاده می کند.
تولید داده ها به شکل یادداشت های مفصل صورت می گیرد. همچنین اخذ نمودارها، نقشه ها و یا تصاویر برای ارائه توصیف های بسیار دقیق به کار گرفته می شود.
مشاهده پدیده ها هم در کلیت آنها و هم در جزئیت منحصر به فرد و در زمینه اجتماعی آنها صورت می گیرد.
درک و فهم افراد در یک محیط میدانی و گسترش روابط همدلانه با آنها و عدم یادداشت واقعیات خشک و بی روح انجام می پذیرد.
جنبه های آشکار و پنهان فرهنگ ثبت و یادداشت می شوند.
مشاهده روندها و جریان های اجتماعی بدون ایجاد ناراحتی، بروز آشفتگی و یا تحمیل دیدگاهی خارجی بر آنها صورت می گیرد
تحقیق میدانی در عین حال با سطوح بالایی از تنش روانی فردی، عدم قطعیت، وجود مسائل اخلاقی و ابهام روبه رو است.
